Lợi nhuận ngân hàng tăng vọt: Có gì sau những con số đẹp?

Theo số liệu mới nhất từ Công ty Chứng khoán MB (MBS), tính đến ngày 16/6/2025, tín dụng toàn ngành đã tăng 6,99% so với đầu năm, gần gấp đôi so với mức tăng 3,75% cùng kỳ năm ngoái. Mức tăng trưởng này được hỗ trợ bởi lãi suất cho vay thấp, nhất là ở phân khúc khách hàng doanh nghiệp, giúp đẩy mạnh nhu cầu vốn sản xuất – kinh doanh trong quý II.

Tín dụng tiếp tục tăng tốc trong quý II/2025 đã giúp lợi nhuận của nhiều ngân hàng bứt phá (Ảnh: Minh họa).

Nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tiếp tục dẫn đầu đà tăng trưởng tín dụng. Một số nhà băng nổi bật như: Eximbank, VPBank, SHB, MSB, HDBank, Techcombank được dự báo có mức tăng tín dụng từ 8 - 13%. Đáng chú ý, Eximbank có thể đạt mức tăng trưởng tín dụng 13% vào cuối quý II nhờ đà tăng mạnh từ quý I. VPBank cũng ghi nhận NIM duy trì ở mức cao 5,9% dù có điều chỉnh nhẹ do nền cao năm ngoái.

Theo báo cáo của Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), MB được đánh giá là điểm sáng của quý này khi tín dụng tăng gần 28% – cao nhất trong nhóm phân tích, tiếp theo là MSB với mức tăng dự kiến 21,2%. Trong khi đó, VietinBank, BIDV và Techcombank được dự báo duy trì tăng trưởng lợi nhuận ổn định từ 8% đến 16%.

Dự kiến, lợi nhuận sau thuế toàn ngành trong quý II sẽ tăng khoảng 14,7% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 11% của quý I. Một số ngân hàng có thể đạt mức tăng trưởng lợi nhuận trước thuế lên đến 25% như HDBank, Sacombank và MB.

Bên cạnh động lực từ thị trường, các chính sách mới đang tiếp sức đáng kể cho hệ thống ngân hàng. Nghị định 69/2025/NĐ-CP vừa được ban hành cho phép nâng tỷ lệ sở hữu tối đa của nhà đầu tư nước ngoài tại các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc từ 30% lên 49%. Đây được xem là cú hích mới cho các nhà băng như VPBank, MB, HDBank trong việc thu hút vốn ngoại, tăng hệ số an toàn vốn và mở rộng tín dụng.

Chẳng hạn, VPBank đã nâng hệ số an toàn vốn (CAR) lên hơn 14% vào cuối quý I/2025 nhờ đối tác chiến lược SMBC. MB và HDBank hiện vẫn còn room cho nhà đầu tư nước ngoài, lần lượt ở mức 23,2% và 17,5%, mở ra cơ hội thu hút thêm dòng vốn hỗ trợ tăng trưởng.

Một điểm sáng khác được kỳ vọng sẽ cải thiện hiệu quả hoạt động ngân hàng trong thời gian tới là việc luật hóa Nghị quyết 42/2017/NQ-CP về xử lý nợ xấu. Dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi sẽ cho phép ngân hàng chủ động thu giữ tài sản bảo đảm mà không cần thủ tục kéo dài như hiện tại.

TS. Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam - nhận định, hiện tốc độ xử lý nợ xấu vẫn chậm và chủ yếu dựa vào nguồn trích lập dự phòng. Trong khi nguồn trả nợ từ khách hàng chỉ chiếm khoảng 35%, thì xử lý tài sản bảo đảm mới đạt hơn 7.000 tỷ đồng.

“Việc luật hóa Nghị quyết 42 sẽ là bước ngoặt giúp ngân hàng chủ động xử lý nợ hiệu quả hơn, từ đó giảm tỷ lệ nợ xấu và có cơ sở giảm chi phí đầu vào”, ông Hùng chia sẻ.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo, tăng trưởng tín dụng quá cao có thể dẫn đến hệ lụy như giảm chất lượng tín dụng, rủi ro thanh khoản, đặc biệt trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú từng thừa nhận, hiện nhiều ngân hàng đang cho vay vượt cả mức vốn huy động, phải sử dụng đến vốn tự có hoặc tái cấp vốn từ Ngân hàng Nhà nước.

Dù vậy, với đà tăng trưởng tín dụng tích cực, lãi suất duy trì thấp và khung pháp lý được hoàn thiện, các ngân hàng vẫn có nhiều dư địa tăng trưởng trong nửa cuối năm. Nếu các chính sách hỗ trợ được thực thi nhất quán, kiểm soát rủi ro đi cùng cải cách thể chế, năm 2025 sẽ là năm bản lề để hệ thống ngân hàng chuyển sang giai đoạn tăng trưởng bền vững và chuyên nghiệp hơn.