Một thương nhân Việt đang sống tại Đài Loan cho hay, chính phủ nước này có một “diệu kế” để người dân vui vẻ, hào hứng “đóng thuế tiêu dùng tại chỗ” qua các hóa đơn mua hàng và các cửa hàng phải xuất hóa đơn bán lẻ cho mỗi giao dịch, vì người mua hàng yêu cầu. Đó là Nhà nước tổ chức quay số mở thưởng hàng tháng trên các kênh xổ số, với mã số trúng thưởng là những mã số có trong các hóa đơn thanh toán bán lẻ. Dù giao dịch có giá trị tiền bao nhiêu người bán cũng xuất hóa đơn cho người mua kèm mã số dự thưởng ngẫu nhiên. Những mã số này nằm trong phần mềm điện toán quay số do chính quyền phát hành. Giải thưởng quay số không hề ít ỏi, có thể đến hàng chục triệu đồng.
Vậy là những người dân thay đổi thái độ với việc đòi có hóa đơn thanh toán chi tiêu, buộc các cơ sở kinh doanh, người bán hàng phải xuất ngay hóa đơn cho họ, dù chỉ là uống một ly cà phê hay mua vài cây kem. Đi kèm yêu cầu này, cơ quan thuế hết sức tuyên truyền, cổ động các cơ sở kinh doanh làm ăn tự giác thực hiện nghĩa vụ thuế, với nhiều chính sách đãi ngộ, khen thưởng người tự giác nộp thuế. Nếu có người dùng hóa đơn dự thưởng trúng giải, các cơ sở phát hành hóa đơn cũng được “hưởng lây”, khi người tiêu dùng chủ động “lại quà” cho chỗ xuất hóa đơn.
Với cách thức vận động, đánh vào cơ hội cầu may mắn của người dân, giải pháp “quay số mở thưởng” này đã khích lệ đông đảo người dân ủng hộ đóng thuế tiêu dùng lập tức. Người dân sẽ giữ lại các hóa đơn có mã số dự thưởng để hy vọng trúng thưởng hàng tháng. Bởi các con số quay ra khá nhiều, có nhiều mức thưởng khác nhau, nên những hóa đơn mua hàng bình thường trở thành những tấm vé số may mắn cho mọi người.
 |
| Một hóa đơn có mã số dự thưởng xổ số may mắn được chính quyền Đài Loan tổ chức hàng tháng |
Cách xử lý này khích lệ tinh thần tích cực trong xã hội, khơi đúng cảm xúc đám đông, vì ai cũng thích được trúng số may mắn. Ngay các cửa hàng cũng tích cực tham gia, nhân viên bán hàng có thể không lấy tiền thưởng phục vụ mà xin hóa đơn của khách hàng, nhất là của du khách. Do nhiều du khách nước ngoài không biết được vụ quay số này, nên họ sẵn sàng cho nhân viên cửa hàng, quán ăn những hóa đơn thanh toán và biết đâu điều đó mang lại cho những nhân viên “tốt số” cơ hội đổi đời.
Một số chuyên gia kinh tế nhìn nhận câu chuyện này như một cách thức khích lệ tinh thần tự giác nộp thuế trong xã hội. Thay vì mọi người dè dặt lo lắng bị truy thu, phạt thuế, họ sẽ “tìm thấy tiếng nói chung” về trách nhiệm nghĩa vụ của mình, một cách đối thoại năng nỗ hơn với chính quyền, khi ai cũng cần có hóa đơn thanh toán và các cửa hàng, quán ăn không có lý do gì để từ chối trách nhiệm xuất hóa đơn bán hàng, nhất là không thể nghĩ đến việc sử dụng tiền mặt thay vì chuyển khoản.
 |
| Giải pháp khích lệ người dân lấy hóa đơn thanh toán sẽ giúp cải thiện tình hình nộp thuế |
Theo một số nhà tư vấn công nghệ, ý tưởng khích lệ người dân lấy hóa đơn trúng xổ số có thể được thực hiện nhanh chóng và tốt hơn trong bối cảnh tái lập trách nhiệm nghĩa vụ thuế. Chỉ cần các cơ sở kinh doanh được hỗ trợ có các máy in hóa đơn, máy tính tiền, máy quét thẻ, quét mã QR đơn giản, từ các nguồn tài trợ xã hội, thông qua các chiến dịch phát động nộp thuế của chính quyền địa phương thì hành động truy thu cho ngân sách sẽ nhận được nhiều ủng hộ hơn.
