Thứ bảy 14/02/2026 05:12
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh doanh

Lành mạnh hóa thị trường trái phiếu doanh nghiệp

12/08/2022 15:25
Thời gian vừa qua, thị trường vốn và thị trường tiền tệ có sự phát triển nhanh về quy mô và tính thanh khoản, huy động được nguồn lực tài chính lớn cho Chính phủ, doanh nghiệp và chính quyền địa phương…Tuy nhiên, thị trường cổ phiếu và trái phiếu doa
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa.

Theo số liệu từ Trung tâm Lưu ký chứng khoán, tính chung 3 tháng đầu năm 2022 lượng tài khoản chứng khoán mở mới là 676,6 nghìn tài khoản, nâng tổng số tài khoản hiện tại của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam lên gần 5 triệu tài khoản (trong đó, các nhà đầu tư cá nhân trong nước chiếm 98,92%), bằng 5% dân số Việt Nam hiện nay và đã vượt mục tiêu đề ra trước thời hạn 3 năm trong đề án cơ cấu lại thị trường chứng khoán và bảo hiểm do Thủ tướng Chính phủ ban hành.

Theo Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), tổng khối lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong nước 3 tháng đầu năm 2022 đạt xấp xỉ 40.000 tỷ đồng; năm 2021 đạt trên 658.000 tỷ đồng (gấp đôi huy động qua trái phiếu chính phủ), tăng 42% so với năm 2020 (có 243 doanh nghiệp lần đầu phát hành trái phiếu, chiếm 40% tổng khối lượng phát hành, chủ yếu từ nhóm bất động sản nhà ở). Tính chung 5 năm qua, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam tăng trưởng bình quân 46%/năm. Đến cuối năm 2021, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đạt gần 1,2 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 12% tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế và khoảng 15% GDP sau điều chỉnh. Từ năm 2019 đến nay lượng trái phiếu doanh nghiệp bắt đầu vượt lượng phát hành trái phiếu Chính phủ..

Theo Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), năm 2021, thị trường có 964 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong nước với tổng giá trị đạt 594.520 tỷ đồng, tăng 35,83% so với cùng kỳ. Tính cả trái phiếu phát hành quốc tế, tổng giá trị trái phiếu DN tăng gần 50% so với năm 2020. Nếu chia theo phương thức phát hành, có 937 đợt phát hành riêng lẻ với tổng giá trị 568,66 nghìn tỷ đồng và tiếp tục là hình thức chủ đạo khi chiếm tới 98,5% tổng lượng phát hành thành công; có 23 đợt phát hành ra công chúng giá trị 26,34 nghìn tỷ đồng…Cần nhấn mạnh, 50% trái phiếu DN sẽ đáo hạn trong giai đoạn 2023 – 2024, riêng trái phiếu bất động sản chiếm đến 65%.

Sự bùng nổ trái phiếu doanh nghiệp nói riêng và lượng tài khoản mở mới, cũng như quy mô vốn hóa TTCK Việt Nam nói chung là tín hiệu, thước đo hội tụ và phản ánh những bước phát triển mới của TTCK và nền kinh tế Việt Nam. Sự phát triển thị trường trái phiếu DN cho thấy sự phát triển đồng bộ và cân đối hơn trên thị trường vốn nói chung và TTCK nói riêng, giúp các DN tiếp cận nguồn vốn rẻ và giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Đặc biệt, kể từ năm 2018 đến nay, trái phiếu DN đã được coi là một kênh huy động vốn quan trọng của các doanh nghiệp bất động sản khi nguồn tín dụng cho bất động sản bắt đầu được siết chặt. Thuy nhiên, thực tế đang nổi lên những quan ngại về các sai phạm và rủi ro tiềm ẩn trong phát hành và quản lý vốn phát hành trái phiếu DN (điển hình là 9 đợt phát hành trái phiếu Tân Hoàng Minh tổng cộng 10300 tỷ đồng) và sự tập trung nghiêng lệch cơ cấu vốn huy động vào lĩnh vực bất động sản. Sự tập trung về cơ cấu và mức lãi cam kết cao của các TPDN vào lĩnh vực bất động sản sẽ gây nguy cơ mất khả năng thanh khoản và trả lãi theo cam kết. Nếu việc đầu tư và trả lãi không đúng theo cam kết sẽ làm giảm niềm tin và hạn chế khả năng huy động vốn qua trái phiếu doanh nghiệp bất động sản. Hơn nữa, rủi ro trên thị trường TPDN còn có thể làm ảnh hưởng đến sự ổn định và an toàn tài chính của các tổ chức tín dụng đã tham gia mua trái phiếu doanh nghiệp. Bởi vậy, cần triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ trong Công điện số 304/CĐ-TTg ngày 7/4/2022 về chấn chỉnh hoạt động thị trường trái phiếu doanh nghiệp và đấu giá quyền sử dụng đất, cũng như tinh thần Công điện số 8857/CĐ-VPCP ngày 03 tháng 12 năm 2021 của Văn phòng Chính phủ.

Thực tế cũng cho thấy, để bảo đảm thị trường trái phiếu doanh nghiệp hoạt động ổn định, lành mạnh, minh bạch, an toàn, phát triển bền vững, bảo vệ quyền lợi và củng cố niềm tin các nhà đầu tư, cần tiếp tục siết chặt hơn các quy định về phát hành trái phiếu doanh nghiệp, nhất là về phát hành trái phiếu riêng lẻ, cả về thực hiện công bố thông tin và sử dụng vốn đúng mục đích, hoàn trả gốc và lãi trái phiếu đúng hạn; đề cao hơn nữa trách nhiệm của tổ chức tư vấn phát hành và các tổ chức cung cấp dịch vụ liên quan; làm chặt chẽ hơn quy trình và nội dung công bố thông tin phát hành với sự xác nhận của các cơ quan quản lý nhà nước như UBCKNN.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ các tổ chức tín dụng đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, tham gia vào các hoạt động cung cấp dịch vụ bảo lãnh phát hành, đầu tư, phân phối… trái phiếu doanh nghiệp; bổ sung các quy định về kiểm soát mức độ tham gia đầu tư vào thị trường trái phiếu DN của các tổ chức tín dụng và thanh tra, kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật về phát hành, đầu tư, phân phối, giao dịch và sử dụng vốn thu được từ phát hành trái phiếu, nhất là phát hành trái phiếu riêng lẻ của các doanh nghiệp bất động sản, của tổ chức tín dụng có liên quan đến doanh nghiệp bất động sản, các doanh nghiệp có khối lượng phát hành lớn, lãi suất cao, các doanh nghiệp có kết quả kinh doanh thua lỗ, các doanh nghiệp phát hành không có tài sản bảo đảm hoặc tài sản bảo đảm không chất lượng..

Đồng thời, cần giám sát sự tuân thủ pháp luật và nâng cao vai trò của các tổ chức cung cấp dịch vụ trong việc cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch, chính xác cho nhà đầu tư. Việc tổ chức cung cấp dịch vụ (công ty chứng khoán, NHTM) chào mời, phân phối TPDN cho nhà đầu tư không phải là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp hoặc dùng các hình thức lách quy định của pháp luật cũng phải bị xử phạt nghiêm minh.

Các cơ quan chức năng cũng cần chủ động rà soát khung khổ pháp luật, tăng cường phối hợp chặt chẽ và cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu trong quá trình thanh tra, kiểm tra, điều tra các vụ việc, cảnh báo sớm và có phương án xử lý kịp thời các rủi ro có thể phát sinh, ổn định tâm lý nhà đầu tư và bảo đảm an toàn thị trường.

Trước mắt, cần thu hẹp quy định về mục đích phát hành trái phiếu nhằm hạn chế việc chuyển nhượng vốn lòng vòng, gây thiếu minh bạch và khó khăn cho nhà đầu tư khi đánh giá rủi ro của trái phiếu và doanh nghiệp phát hành; Hướng dẫn cụ thể về điều kiện phát hành và hồ sơ chào bán trong đó có yêu cầu về tỷ lệ an toàn tài chính khi phát hành trái phiếu, tổ chức đại diện người sở hữu trái phiếu; Quy định rõ loại trái phiếu nhà đầu tư cá nhân được mua và giao dịch nhằm định hướng nhà đầu tư các nhân mua các trái phiếu doanh nghiệp có tính an toàn và công khai, minh bạch hơn; Bổ sung các quy định để đẩy nhanh việc thiết lập thị trường giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại Sở giao dịch chứng khoán cho các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp; Bổ sung quy định về trách nhiệm của các tổ chức cung cấp dịch vụ nhằm chấn chỉnh các tổ chức cung cấp dịch vụ và nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp.

Ngoài ra, cần sớm phát triển các thể chế xếp hạng tín nhiệm DN và trái phiếu DN ở Việt Nam để đa dạng hóa căn cứ khách quan và độ tin cậy cho việc ra quyết định của các nhà đầu tư và giú minh bạch hoá thị trường.

Là thể chế bậc cao và nhậy cảm bậc nhất của KTTT, TTCK đang và sẽ tiếp tục cần được gia cố, quản lý, giám sát và bảo vệ tốt, bảo đảm các hoạt động phát hành, đầu tư và sử dụng vốn trái phiếu doanh nghiệp nói riêng, các hoạt động phát hành, mua-bán, chuyển nhượng các chứng khoán nói chung đúng quy định pháp luật, đúng mục đích, hiệu quả, lành mạnh, minh bạch, ổn định, bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn tài chính, tiền tệ; các chủ thể tham gia thị trường tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật, được Nhà nước bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp; không hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế, phấn đấu đến hết năm 2025 quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt 100% GDP, dư nợ thị trường trái phiếu đạt tối thiểu 47% GDP, trong đó dư nợ trái phiếu doanh nghiệp đạt tối thiểu 20% GDP theo tinh thần Nghị quyết 86/NQ-CP ngày 11/7/2022, của Chính phủ về phát triển thị trường vốn an toàn, minh bạch, hiệu quả, bền vững nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, huy động nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội.

ThS. Nguyễn Trần Minh Trí

Bài liên quan
Tin bài khác
Sun Group hợp tác với Sunset Hospitality Group đến từ Dubai, mở lối cho các mô hình Ẩm thực – Giải trí quốc tế mới đến Việt Nam

Sun Group hợp tác với Sunset Hospitality Group đến từ Dubai, mở lối cho các mô hình Ẩm thực – Giải trí quốc tế mới đến Việt Nam

Ngày 11/2/2026, Tập đoàn Sun Group chính thức ký kết hợp tác với Sunset Hospitality Group – tập đoàn đa quốc gia có trụ sở tại Dubai, chuyên phát triển và vận hành các mô hình câu lạc bộ bãi biển, nhà hàng và không gian giải trí cao cấp – tiếp tục hành trình nâng tầm các điểm đến du lịch Việt Nam bằng những trải nghiệm đa dạng và đẳng cấp. Phú Quốc được lựa chọn là điểm đến đầu tiên của hợp tác này.
Khi giấc mơ kỳ lân công nghệ bị các quỹ huy động vốn làm ẩu

Khi giấc mơ kỳ lân công nghệ bị các quỹ huy động vốn làm ẩu

Một dự án công nghệ giao thông xanh ở Belarus, cách Việt Nam hàng nghìn cây số, vẫn thu hút dòng tiền của không ít nhà đầu tư trong nước. Lời hứa về một nền tảng “vận tải xanh vì cộng đồng, vì nhân loại” có thể triển khai toàn cầu, định giá tương lai ở quy mô tỷ đô, đủ để nhiều người chấp nhận mạo hiểm. Nhưng giữa giấc mơ kỳ lân và cấu trúc quỹ gọi vốn, đâu là ranh giới rủi ro?
Cửa hàng, chợ truyền thống giảm giá sâu, vẫn vắng khách dịp cận Tết

Cửa hàng, chợ truyền thống giảm giá sâu, vẫn vắng khách dịp cận Tết

Chỉ còn chưa đầy một tuần nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, song không khí mua sắm tại nhiều cửa hàng và chợ truyền thống trên địa bàn Hà Nội vẫn khá trầm lắng. Trái ngược với cảnh đông đúc, tấp nập thường thấy vào những ngày cận Tết các năm trước, năm nay nhiều tiểu thương buộc phải tung ra các chương trình giảm giá sâu để kích cầu, song lượng khách vẫn không tăng đáng kể.
Tôm Việt trước sức ép mới: Doanh nghiệp buộc nâng cấp giá trị để giữ thị phần

Tôm Việt trước sức ép mới: Doanh nghiệp buộc nâng cấp giá trị để giữ thị phần

Những điều chỉnh chính sách thương mại của Ấn Độ với Mỹ và EU đang làm thay đổi cục diện thị trường tôm toàn cầu, buộc ngành tôm Việt Nam phải chuyển dịch sang cạnh tranh bằng giá trị gia tăng và phát triển bền vững.
Chứng khoán “nghỉ sớm” trước Tết

Chứng khoán “nghỉ sớm” trước Tết

VN-Index dao động thận trọng trước Tết Nguyên đán 2026, thanh khoản xuống thấp, áp lực bán từ khối nội – ngoại gia tăng. Chuyên gia nhận định nhịp điều chỉnh mang tính kỹ thuật, mở ra cơ hội tích lũy cổ phiếu nền tảng tốt cho giai đoạn sau Tết.
Chứng chỉ quỹ lên ngôi trong làn sóng vốn ngoại, vì sao nhà đầu tư cá nhân vẫn “đứng ngoài”?

Chứng chỉ quỹ lên ngôi trong làn sóng vốn ngoại, vì sao nhà đầu tư cá nhân vẫn “đứng ngoài”?

Chứng chỉ quỹ vẫn chưa phổ biến dù dòng vốn ngoại quay lại và SSIAM gia nhập nhóm quỹ tỷ USD nhờ hợp tác với Ngân hàng Phát triển Nhật Bản. Chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cá nhân nên thay đổi cách phân bổ tài sản để tối ưu lợi nhuận dài hạn.
Thương mại điện tử tăng trưởng nhanh: Áp lực hoàn thiện “luật chơi” cho thị trường số

Thương mại điện tử tăng trưởng nhanh: Áp lực hoàn thiện “luật chơi” cho thị trường số

Sau nhiều năm tăng trưởng với tốc độ cao, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, khi quy mô thị trường mở rộng nhanh và mức độ tham gia của người dân ngày càng sâu. Với khoảng 60% dân số tham gia mua sắm trực tuyến, TMĐT không chỉ là kênh phân phối bổ trợ mà đã trở thành một trụ cột quan trọng của hệ thống bán lẻ hiện đại, đóng vai trò ngày càng rõ nét trong nền kinh tế số.
“Mùa đông crypto” trở lại

“Mùa đông crypto” trở lại

Bitcoin lao dốc mạnh nhất ba năm, Ether mất gần 60% so với đỉnh, thị trường crypto bước vào “mùa đông” mới khi nhà đầu tư không tìm được nguyên nhân rõ ràng cho cú sập.
Doanh nghiệp “săn” doanh thu, nuôi tham vọng mở thị trường dài hạn

Doanh nghiệp “săn” doanh thu, nuôi tham vọng mở thị trường dài hạn

Hội chợ Mùa Xuân 2026 không chỉ là điểm bán hàng sôi động mà còn trở thành nơi doanh nghiệp quảng bá thương hiệu, tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường với các sản phẩm xanh, gia dụng thân thiện môi trường.
Doanh thu 8.300 tỷ, HPA lãi 1.600 tỷ đồng trong năm 2025

Doanh thu 8.300 tỷ, HPA lãi 1.600 tỷ đồng trong năm 2025

Năm 2025, Công ty CP Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát (HPA) ghi nhận doanh thu 8.326 tỷ đồng, vượt kế hoạch đề ra, lợi nhuận sau thuế đạt 1.600 tỷ đồng nhờ hiệu quả mô hình chăn nuôi khép kín.
Vì sao giá sầu riêng tăng mạnh khi thị trường bước vào cao điểm Tết?

Vì sao giá sầu riêng tăng mạnh khi thị trường bước vào cao điểm Tết?

Nguồn cung sầu riêng trái vụ sụt giảm mạnh trong khi nhu cầu tiêu thụ và xuất khẩu tăng cao đã đẩy giá mặt hàng này leo thang những ngày cận Tết Nguyên đán.
Bảo dưỡng giá mềm, dịch vụ không ngừng được nâng cấp, VinFast tạo tiêu chuẩn hậu mãi mới trên thị trường

Bảo dưỡng giá mềm, dịch vụ không ngừng được nâng cấp, VinFast tạo tiêu chuẩn hậu mãi mới trên thị trường

Dịch vụ hậu mãi của VinFast đang được người dùng đánh giá ngày càng “nâng chất, nâng chuẩn”, thể hiện qua từng chi tiết nhỏ.
Tiền số “đỏ lửa”: Bitcoin rơi về 65.000 USD, nhiều tài khoản nhà đầu tư bốc hơi một nửa

Tiền số “đỏ lửa”: Bitcoin rơi về 65.000 USD, nhiều tài khoản nhà đầu tư bốc hơi một nửa

Thị trường tiền mã hóa bước vào những ngày đầu tháng 2 với sắc đỏ bao trùm, khi giá nhiều đồng tiền số chủ chốt lao dốc mạnh, kéo theo làn sóng thua lỗ diện rộng. Không ít nhà đầu tư cho biết tài khoản “bốc hơi” hàng chục phần trăm chỉ trong vài phiên, thậm chí rơi vào tình trạng cháy tài khoản vì sử dụng đòn bẩy.
Thực thi Nghị định 46 về an toàn thực phẩm: Vì sao doanh nghiệp còn lúng túng?

Thực thi Nghị định 46 về an toàn thực phẩm: Vì sao doanh nghiệp còn lúng túng?

Sáng 6/2, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với các hiệp hội ngành hàng nông, lâm, thủy sản và thực phẩm tổ chức hội thảo “Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách pháp luật mới về an toàn thực phẩm”.
Giữ tiền trong “bão lãi suất”: vàng, bạc hay chứng khoán?

Giữ tiền trong “bão lãi suất”: vàng, bạc hay chứng khoán?

Lãi suất cao kéo dài, vàng bạc tăng mạnh còn chứng khoán biến động thất thường. Bà Hà Võ Bích Vân - cố vấn tài chính FIDT phân tích chiến lược phân bổ tài sản và quản trị rủi ro cho nhà đầu tư năm 2026.