Lâm Đồng: Doanh nghiệp thành lập mới tăng mạnh, du lịch tiếp tục là điểm sáng

Theo Báo cáo phân tích tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 của Thống kê tỉnh Lâm Đồng, sản xuất công nghiệp trên địa bàn tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khá. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp trong tháng 5 ước tăng 12,03% so với tháng trước và tăng 15,34% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 8,04% so với cùng kỳ.

Hoạt động đầu tư và phát triển doanh nghiệp cũng ghi nhận chuyển biến tích cực trong tháng 5. Ảnh Minh Họa

Đáng chú ý, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò động lực chính khi tăng 18,01% trong 5 tháng đầu năm. Ngành khai khoáng tăng 20%, trong khi sản xuất và phân phối điện tăng 2,71%; cung cấp nước, quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 5,81%. Diễn biến này cho thấy hoạt động sản xuất của tỉnh đang phục hồi rõ nét hơn, nhất là tại các nhóm ngành gắn với chế biến nông sản, vật liệu xây dựng, năng lượng và sản phẩm công nghiệp phục vụ xuất khẩu.

Một số sản phẩm công nghiệp chủ yếu tăng khá so với cùng kỳ. Sản lượng đá xây dựng 5 tháng đạt hơn 1,69 triệu m³, tăng 20,63%, phản ánh nhu cầu vật liệu cho các công trình xây dựng và đầu tư công. Rau, quả qua chế biến đạt 15.941 tấn, tăng 12,49%; sản phẩm thủy sản chế biến đạt 10.052 tấn, tăng 18,05%; giày dép đạt 2,956 triệu đôi, tăng 25,18%; phân bón đạt 56.394 tấn, tăng 36,64%. Đây là những nhóm sản phẩm cho thấy doanh nghiệp đã chủ động hơn về đơn hàng, nguồn nguyên liệu và kế hoạch sản xuất.

Thị trường lao động trong khu vực công nghiệp cũng có dấu hiệu cải thiện. Chỉ số sử dụng lao động tháng 5 tăng 8,37% so với cùng kỳ; tính chung 5 tháng tăng 6,19%. Trong đó, lao động ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 7,19%, cho thấy nhu cầu tuyển dụng phục vụ sản xuất có xu hướng tăng trở lại.

Ở khu vực khu công nghiệp, từ đầu năm đến giữa tháng 5/2026, Lâm Đồng thu hút 6 dự án đầu tư vào các khu công nghiệp, gồm 1 dự án nước ngoài và 5 dự án trong nước, với tổng vốn đăng ký 258,7 tỷ đồng và 0,2 triệu USD. Lũy kế đến nay, các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh có 244 dự án, gồm 58 dự án FDI và 186 dự án trong nước, với tổng vốn đăng ký hơn 46.728 tỷ đồng và 515,132 triệu USD. Tỷ lệ lấp đầy đạt 53,88%, cho thấy dư địa thu hút đầu tư công nghiệp của tỉnh vẫn còn khá lớn.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách nhà nước do địa phương quản lý ước đạt 3.552,9 tỷ đồng, tăng 4,06% so với cùng kỳ và đạt 23,34% kế hoạch năm. Tuy nhiên, giải ngân vốn đầu tư công đến ngày 21/5 mới đạt 1.097,8 tỷ đồng, tương đương 7,4% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Đây là điểm nghẽn đáng chú ý, đòi hỏi địa phương phải tăng tốc trong các tháng tiếp theo nếu muốn bảo đảm mục tiêu tăng trưởng và hiệu quả đầu tư công.

Một điểm sáng khác là số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường tăng mạnh. Từ đầu năm đến ngày 14/5/2026, toàn tỉnh có 2.019 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 96,2% so với cùng kỳ năm trước. Tổng vốn đăng ký của doanh nghiệp trong 5 tháng đạt 9.808,4 tỷ đồng, tăng 49,53%. Cùng thời gian, có 508 doanh nghiệp hoạt động trở lại, tăng 15,72%. Dù vậy, số doanh nghiệp giải thể cũng tăng 88,9%, cho thấy sức ép cạnh tranh và chi phí vận hành vẫn là thách thức với khu vực doanh nghiệp.

Về thu hút đầu tư, từ đầu năm đến ngày 22/5/2026, Lâm Đồng có 22 dự án đầu tư cấp mới với tổng vốn đăng ký 115.171,5 tỷ đồng; đồng thời có 20 dự án được điều chỉnh chủ trương đầu tư hoặc giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Con số này cho thấy dòng vốn đầu tư vào tỉnh vẫn duy trì quy mô lớn, đặc biệt trong bối cảnh địa phương đang mở rộng không gian phát triển và tái cấu trúc các động lực tăng trưởng sau sáp nhập.

Khu vực thương mại – dịch vụ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong bức tranh kinh tế địa phương. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu các ngành dịch vụ tháng 5 ước đạt 16.791,8 tỷ đồng, tăng 20,74% so với cùng kỳ. Lũy kế 5 tháng đầu năm, chỉ tiêu này đạt 80.343,5 tỷ đồng, tăng 16,17%. Trong đó, tổng mức bán lẻ hàng hóa đạt 49.960,2 tỷ đồng, tăng 15,08%; doanh thu lưu trú, ăn uống và lữ hành đạt 15.791,3 tỷ đồng, tăng 20,01%; doanh thu dịch vụ khác đạt 14.591,9 tỷ đồng, tăng 15,88%.

Du lịch tiếp tục là điểm nhấn nổi bật. Trong tháng 5, Lâm Đồng phục vụ khoảng 2,115 triệu lượt khách, tăng 19,39% so với cùng kỳ. Lũy kế 5 tháng đầu năm, toàn tỉnh phục vụ gần 10 triệu lượt khách, tăng 19,54%. Khách quốc tế đạt 724,8 nghìn lượt, tăng 18,76%, với các thị trường đáng chú ý như Hàn Quốc, Nga, Trung Quốc, Đức, Mỹ, Pháp và Anh.

Doanh thu từ hoạt động du lịch trong tháng 5 ước đạt 5.986,5 tỷ đồng, tăng 23,17% so với cùng kỳ. Tính chung 5 tháng đầu năm, doanh thu du lịch đạt 27.763,1 tỷ đồng, tăng 24,06%. Sự phục hồi này đến từ nhu cầu nghỉ dưỡng tăng cao trong các kỳ nghỉ lễ, cùng với sự đa dạng của các sản phẩm du lịch tại Đà Lạt, Mũi Né, Phan Thiết, Tiến Thành và Phú Quý.

Hoạt động vận tải, kho bãi cũng tăng trưởng khá, phản ánh nhu cầu đi lại và lưu thông hàng hóa gia tăng. Doanh thu vận tải, kho bãi tháng 5 đạt 1.236,4 tỷ đồng, tăng 26,62% so với cùng kỳ. Lũy kế 5 tháng đạt 5.894,6 tỷ đồng, tăng 22,96%. Trong đó, doanh thu vận tải hành khách đạt 2.012,6 tỷ đồng, tăng 26,69%; vận tải hàng hóa đạt 2.889,6 tỷ đồng, tăng 25,58%.

Ở lĩnh vực giá cả, chỉ số giá tiêu dùng tháng 5 tăng 0,21% so với tháng trước, tăng 4,66% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 5 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,47% so với bình quân cùng kỳ năm 2025. Áp lực tăng giá chủ yếu đến từ nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống, thực phẩm, nhà ở – điện nước – vật liệu xây dựng, giao thông và giáo dục. Điều này cho thấy sức ép chi phí đầu vào và giá dịch vụ vẫn đang tác động trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh.

Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tiếp tục tăng. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách ước đạt 16.300 tỷ đồng, bằng 47,34% kế hoạch năm và tăng 17,76% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nội địa đạt 15.150 tỷ đồng, tăng 15,03%; thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 1.150 tỷ đồng, tăng 71,43%.

Nhìn tổng thể, kinh tế Lâm Đồng trong 5 tháng đầu năm 2026 đang duy trì xu hướng phục hồi tương đối rõ, với ba trụ đỡ chính là công nghiệp chế biến, thương mại – dịch vụ và du lịch. Sự gia tăng mạnh về số doanh nghiệp thành lập mới, thu hút đầu tư quy mô lớn và tăng trưởng thu ngân sách là những tín hiệu tích cực cho triển vọng cả năm.

Tuy nhiên, áp lực giải ngân đầu tư công thấp, số doanh nghiệp giải thể tăng mạnh và CPI bình quân tăng 4,47% cũng cho thấy nền kinh tế địa phương vẫn đối mặt nhiều thách thức. Trong các tháng còn lại, khả năng duy trì đà tăng trưởng của Lâm Đồng sẽ phụ thuộc lớn vào tốc độ tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư công, cải thiện môi trường kinh doanh, kiểm soát chi phí đầu vào và nâng chất lượng các ngành dịch vụ, du lịch.