Tính đến cuối tháng 8/2025, các nhà đầu tư ngoại mới chỉ nắm giữ khoảng 49.000 tài khoản, chiếm chưa đến 0,5% tổng số tài khoản toàn thị trường. Như vậy, để đạt được mục tiêu trên, thị trường cần thu hút thêm hơn 150.000 tài khoản trong vòng 5 năm tới.
Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của nhóm nhà đầu tư ngoại đang khá chậm. Trong suốt 5 năm gần đây, họ chỉ mở thêm khoảng 14.000 tài khoản, tương đương với trung bình chưa đến 3.000 tài khoản mỗi năm.
Trước thực trạng này, Bộ Tài chính đã ban hành đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán với nhiều giải pháp đột phá. Trong đó có việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian mở tài khoản, triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cho chứng khoán cơ sở và rà soát để mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài ở các ngành nghề không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.
Song song với đó, đề án cũng chú trọng đa dạng hóa nguồn cung hàng hóa thông qua việc thúc đẩy hoạt động IPO, chào bán cổ phần ra công chúng và khuyến khích niêm yết các doanh nghiệp lớn, đặc biệt là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
Về phía nhà đầu tư cá nhân trong nước, Bộ Tài chính định hướng nâng cao chất lượng và thói quen đầu tư dài hạn thông qua các quỹ. Mục tiêu đến năm 2030 sẽ có khoảng 2,5 triệu người nắm giữ chứng chỉ quỹ, và con số này sẽ tăng lên 5 triệu vào năm 2035. Cùng với đó, số lượng quỹ đầu tư dự kiến đạt 500 vào năm 2030 và tăng trưởng bình quân 25% mỗi năm sau đó. Tổng giá trị tài sản ròng (NAV) của các quỹ đặt mục tiêu đạt 5% GDP trong giai đoạn đầu và hướng đến mức hai chữ số trong vòng 10 năm tới.
Cơ cấu giao dịch thị trường chứng khoán cũng được định hình lại, theo đó nhà đầu tư cá nhân trong nước sẽ chiếm khoảng 70% tổng khối lượng giao dịch vào năm 2030, phần còn lại do các tổ chức trong nước và nhà đầu tư nước ngoài đóng góp.
Tại hội nghị phát triển ngành quản lý quỹ cuối tháng 3 vừa qua, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, bà Vũ Thị Chân Phương, cho biết phần lớn nhà đầu tư cá nhân hiện nay vẫn có xu hướng tự giao dịch và mong muốn kiểm soát toàn bộ hoạt động đầu tư. Đây là lý do cơ quan quản lý thúc đẩy việc tái cấu trúc cơ cấu nhà đầu tư để đảm bảo thị trường vận hành ổn định và có chiều sâu hơn.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cũng nhấn mạnh rằng ngành chứng khoán cần giúp nhà đầu tư thay đổi tư duy từ “chơi chứng khoán” sang “đầu tư chứng khoán” chuyên nghiệp. Theo ông, điều này sẽ giúp nhà đầu tư sẵn sàng đưa vốn vào các công ty quản lý quỹ chuyên nghiệp, dựa trên nguyên tắc hài hòa lợi ích và chia sẻ rủi ro.
