Tiếp tục đối mặt với khó khăn, ngành xuất khẩu của Việt Nam đang trải qua một giai đoạn thách thức trong nửa đầu năm nay. Sức cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn vẫn chưa thể tăng trưởng, dẫn đến sự suy giảm của đơn hàng xuất khẩu ít nhất cho đến cuối quý II.
Trong 5 tháng đầu năm, do thiếu vắng các đơn hàng xuất khẩu, kim ngạch xuất khẩu giày dép đã giảm 13,3% so với cùng kỳ năm trước, chỉ đạt khoảng 8,2 tỷ USD. Kim ngạch xuất khẩu túi xách cũng giảm 6,5%, chỉ mang về 1,553 tỷ USD. Do đó, tổng kim ngạch xuất khẩu của cả ngành giày dép và túi xách chỉ đạt 9,75 tỷ USD trong 5 tháng.
Bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso), cho biết mức độ suy giảm đơn hàng của ngành đã đạt khoảng 30%, phản ánh chính xác tình hình kinh tế hiện tại. Sự thiếu hụt đơn hàng gây khó khăn cho các doanh nghiệp và làm gia tăng tình trạng thiếu việc làm.
Các nền kinh tế lớn như Mỹ và EU đã giảm chi tiêu mua sắm hàng hóa thông thường và xa xỉ, dẫn đến giảm lượng đơn đặt hàng. Trong khi đó, các ngành sản xuất công nghiệp trong nước tập trung chủ yếu vào xuất khẩu và phụ thuộc nhiều vào thị trường toàn cầu, vì sản lượng sản xuất trong nước vượt quá nhu cầu trong thị trường nội địa.
Đặc biệt, các ngành như dệt may, da-giày, điện tử chỉ cung ứng khoảng 10% sản lượng cho thị trường trong nước, phần còn lại đều phục vụ xuất khẩu.
Bà Xuân dự báo rằng tình hình thị trường xuất khẩu sẽ vẫn khó khăn và kéo dài ít nhất đến hết quý II. Có thể, từ quý III, thị trường sẽ dần hồi phục, tuy nhiên, mức tăng trưởng dự kiến chỉ ở mức tốt hơn so với quý I và II/2023. Việc đạt được mức tăng trưởng như những năm trước sẽ rất khó khăn. Điều này đặt ra thách thức lớn cho ngành da-giày trong việc đạt được kế hoạch đề ra từ đầu năm.
Trong lĩnh vực thủy sản, tôm là mặt hàng đóng góp kim ngạch xuất khẩu lớn nhất. Tuy nhiên, trong 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu tôm chỉ đạt 887 triệu USD, giảm 36% so với cùng kỳ năm trước. Sự suy giảm này tạo ra áp lực lớn đối với các doanh nghiệp ngành tôm.
Lạm phát tăng cùng với tình hình kinh tế khó khăn đã khiến người tiêu dùng tại các thị trường Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc giảm việc mua tôm từ Việt Nam. Thị trường Mỹ, chiếm 18% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm, giảm mua tôm tới 45%. Trong 4 tháng, xuất khẩu tôm sang Mỹ chỉ đạt 159 triệu USD. Giá nhập khẩu trung bình của tôm vào Mỹ trong quý I đã giảm 13% so với cùng kỳ. Không chỉ Việt Nam, hầu hết các quốc gia xuất khẩu tôm sang Mỹ cũng gặp sự suy giảm mạnh.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) dự báo rằng, trong bối cảnh kinh tế khó khăn tại Mỹ, các nhà nhập khẩu đều đang thận trọng và chờ đợi tình hình thay đổi. Dự kiến, phải đến tháng 8/2023, nhập khẩu tôm tại Mỹ mới có thể trở lại sôi động. Tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành thủy sản trong 5 tháng đã giảm tới 28%, chỉ đạt 3,371 tỷ USD. Tình hình xuất khẩu vẫn chưa có dấu hiệu khởi sắc đối với đơn hàng.
Theo Bộ Công Thương, kinh tế thế giới vẫn đang đối mặt với khó khăn, mặc dù có một số dấu hiệu phục hồi nhưng tốc độ và mức độ phục hồi không đồng đều ở các quốc gia và nhu cầu tiêu dùng cũng phục hồi chậm chạp.
Các ngành hàng như dệt may, da-giày, gỗ, thủy sản có mức suy giảm lớn nhất khi xuất khẩu tới các thị trường chính đều giảm mạnh. Việc tìm kiếm thị trường mới, đa dạng hóa sản phẩm và gia tăng giá trị gia tăng là những giải pháp mà các doanh nghiệp đang tìm kiếm để vượt qua khó khăn trong thời gian tới.
PV (t/h)
