Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Kiên Giang cho biết, giống lúa Nhật ĐS 1 được nông dân trong tỉnh sản xuất với diện tích rất lớn, lên tới gần 47.000ha, chiếm 16,53% diện tích gieo trồng lúa toàn tỉnh. Trong đó, tập trung ở các huyện Hòn Đất (33.561 ha), Kiên Lương (7.189 ha) và Giang Thành (6.212 ha),… Phần lớn nông dân làm lúa Nhật ĐS 1 theo đơn đặt hàng bao tiêu của các doanh nghiệp nên có đầu ra khá ổn định. Thực tế sản xuất ghi nhận, giống lúa này có tính thích nghi rộng, phát triển tốt, đạt năng suất cao nên nông dân ưa chuộng và chọn sản xuất giống này càng nhiều. Tuy nhiên, do giống lúa Nhật ĐS 1 sản xuất chủ yếu để chế biến phục vụ thị trường xuất khẩu (gạo hạt tròn, cơm dẻo), trong nước khó tiêu thụ nên ngành chức năng khuyến cáo nông dân chỉ đầu tư sản xuất khi có hợp đồng đặt hàng của doanh nghiệp.
Vụ đông xuân 2020-2021, Trung tâm Giống nông lâm ngư nghiệp Kiên Giang đã phối hợp với ngành chức năng huyện Giang Thành, cùng bà con nông dân thực hiện dự án cánh đồng lớn sản xuất giống lúa Nhật ĐS 1 tại xã Vĩnh Điều. Kết quả thu hoạch năng suất lúa trung bình đạt gần 10 tấn/ha (lúa tươi cắt máy) và được doanh nghiệp bao tiêu với giá 6.700 đồng/kg (cao hơn giá thị trường 200 đồng), nông dân đạt lợi nhuận từ 35-40 triệu đồng/ha.
Theo ông Lê Hoàng Quốc, Phó Trưởng phòng NN-PTNT huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang, hiện đang có 6 doanh nghiệp đầu tư liên kết sản xuất cánh đồng lớn và ký hợp đồng tiêu thụ lúa nguyên liệu cho bà con nông dân trên địa bàn huyện, trong đó có những đơn vị lớn như Tập đoàn Lộc Trời. Đây được xem là mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ lúa gạo bền vững, chia sẻ chuỗi lợi nhuận từ kinh doanh lúa, gạo. Vụ đông xuân 2020-2021, tổng diện tích mà các doanh nghiệp ký hợp đồng liên kết sản xuất và bao tiêu đầu ra cho bà con nông dân trên địa bàn huyện Giang Thành đạt trên 6.000ha, trong đó có hơn 2.000ha lúa Nhật ĐS 1. Giá thu mua theo giá thị trường, cộng thêm từ 50 - 200 đồng/kg, tùy giống và chất lượng. Giá sẽ được doanh nghiệp cùng nông dân thương thảo, chốt trước thời điểm thu hoạch từ 7 - 10 ngày. Nhờ đó, nông dân không chỉ yên tâm sản xuất mà lợi nhuận cũng cao hơn. Mặt khác, giống lúa Nhật có thời gian canh tác kéo dài hơn mấy loại khác. Từ lúc gieo sạ tới lúc thu hoạch gần 4 tháng, nhưng được lợi là nông dân chỉ cần bón phân từ 3 - 4 lần, ngoài ra không cần phun hay xịt bất kỳ loại thuốc trừ sâu nào, không cần chăm sóc mà cây lúa vẫn tăng trưởng tốt.
Ông Nguyễn Trường Đông, Phó Giám đốc Trung tâm Giống nông lâm ngư nghiệp Kiên Giang cho biết, nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất ngày càng tăng của nông dân, những năm qua trung tâm đã sản xuất và cung ứng giống lúa Nhật ĐS 1 cho bà con nông dân, gồm cả cấp xác nhận và nguyên chủng. Qua quá trình sản xuất, nông dân đánh giá giống lúa ĐS 1 do Trung tâm cung cấp đạt chất lượng, lúa phát triển tốt, ít sâu bệnh. Cuối vụ thu hoạch đạt năng suất cao, bán được giá tốt nên nông dân rất phấn khởi. ĐS1 do Viện Di truyền Nông nghiệp tuyển chọn và trồng khảo nghiệm từ vụ Đông Xuân 2003-2004. Từ năm 2010, ĐS1 được công nhận là giống lúa quốc gia và nhân trồng tại nhiều tỉnh miền Nam nhờ ưu điểm năng suất cao, cây to khỏe, kháng bệnh tốt. Để lúa cho năng suất cao và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, nông dân phải cam kết tuân thủ quy trình trồng, chăm sóc, quản lý dịch hại theo chương trình "1 phải 5 giảm".
Trần Hà
