Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé thuộc địa bàn huyện Châu Thành và huyện An Biên giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư hơn 3.300 tỷ, gồm các hạng mục chính: cống Cái Lớn, cống Cái Bé, cống Xẻo Rô và đê nối cống Cái Lớn, cống Cái Bé với Quốc lộ 61. Nhiệm vụ của Dự án này kiểm soát nguồn nước (mặn, lợ, ngọt), tạo điều kiện sản xuất ổn định, bền vững đối với các mô hình sản xuất theo hệ sinh thái (ngọt, mặn - lợ, ngọt - lợ luân phiên) cho vùng hưởng lợi với diện tích tự nhiên 384.120 ha, gồm các tỉnh Kiên Giang, Hậu Giang, Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng. Trong đó phần đất sản xuất nông nghiệp, thủy sản là 346.241 ha.
Theo ông Lê Hồng Linh, Giám đốc Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 10 cho biết: Mặc dù tình hình dịch bệnh hết sức phức tạp nhưng công trình đã vượt qua được những khó khăn của dịch Covid-19 để hoàn thành vượt tiến độ đề ra. Dự kiến tất cả các hạng mục của công trình sẽ hoàn thành và tổ chức khánh thành vào cuối năm nay. Cống Cái Bé đã đưa vào vận hành tạm thời từ đầu tháng 2/2021, toàn bộ phần xây dựng, lắp đặt thiết bị cống và âu thuyền đã hoàn thành và đưa vào vận hành tạm thời vượt tiến độ sớm hơn, giúp tỉnh Kiên Giang kiểm soát mặn, ngọt cho khoảng 20.000 ha đất sản xuất nông nghiệp trong mùa khô năm 2020-2021. "Phần chính công trình Cống Cái Lớn đã cơ bản hoàn thành, đủ điều kiện vận hành tạm thời phục vụ sản xuất từ cuối tháng 6/2021. Hiện nhà thầu đang đấu nối, kết nối hệ thống điều khiển, cân chỉnh các thiết bị và thi công hoàn thiện các hạng mục phụ trợ (khu quản lý, khuôn viên…), mặt đường vào cầu. Giá trị khối lượng đã thực hiện đạt trên 98% khối lượng hợp đồng. Cống Xẻo Rô đã thực hiện đạt hơn 95% khối lượng hợp đồng" - ông Linh cho biết thêm.
Để bảo đảm tiến độ của dự án, Ban quản lý đã cùng với nhà thầu thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống dịch. Công nhân trên công trình tuân thủ tuyệt đối phương châm "3 tại chỗ", thực hiện nghiêm 5K. Bên cạnh đó, địa phương cũng ưu tiên tiêm vắc xin cho công nhân, người lao động làm việc trực tiếp tại công trường.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Lâm Minh Thành ghi nhận và đánh giá cao sự nỗ lực Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 10, trong thời gian qua đảm bảo cho công trình đạt tiến độ, đưa vào sử dụng sớm hơn dự kiến, góp phần rất lớn trong việc đảm bảo nguồn nước cho sản xuất và sinh hoạt của người dân. Hưởng lợi từ công trình này, năm qua Kiên Giang tiết kiệm được hàng tỷ đồng do không phải triển khai đắp các con đập tạm ven sông Cái Bé. Mặt khác, trong thời gian đóng cống Cái Bé để kiểm soát mặn, các đơn vị có liên quan đã phối hợp địa phương vận hành linh hoạt âu thuyền Cái Bé để điều tiết giao thông thủy cho nhân dân trong khu vực và xử lý ô nhiễm môi trường nguồn nước, giải quyết tình hình ứ đọng lục bình phía thượng lưu cống. Nhằm phát huy đồng bộ và hiệu quả của dự án, ông Thành kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sớm phê duyệt và ban hành quy trình vận thành hệ thống để các cơ quan, đơn vị liên quan có cơ sở triển khai phát huy tối đa hiệu quả của công trình trước mùa khô sắp tới.
Bên cạnh đó, đẩy nhanh tiến độ hoàn thành công trình kè Xẻo Nhàu (đoạn từ rạch Xẻo Nhàu về hướng rạch Xẻo Đôi), huyện An Minh để địa phương chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng, phòng chống thiên tai, tạo nguồn nước ngọt cho vùng ven biển để giải quyết tình trạng thiếu nước ngọt vào mùa khô. Mặt khác sớm triển khai các dự án nâng cấp, cải tạo các tuyến kênh trục và hệ thống đê, bờ bao vùng tứ giác Long Xuyên (kênh Vĩnh Tế, kênh Hà Giang, kênh Tám Ngàn, kênh T3, T4…) để tăng cường khả năng cấp nước ngọt, trữ nước ngọt, tạo nguồn cấp nước trong mùa khô cho địa bàn tỉnh Kiên Giang. Đối với Dự án Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giai đoạn 2 cần chú trọng giải pháp chuyển nước ngọt về vùng U Minh Thượng cho các huyện An Biên, An Minh, U Minh Thượng, Vĩnh Thuận để tạo điều kiện thuận lợi trong việc sản xuất nông nghiệp và nước sinh hoạt của nhân dân trong vùng dự án.
Trần Hà
