Khi tiền mã hóa rời “vùng xám”: Người Việt đang kiếm lợi nhuận theo cách nào?

Cuộc trao đổi giữa Phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập và một chuyên gia tài chính – công nghệ, người nhiều năm theo dõi thị trường tài sản số tại Việt Nam và quốc tế, ông David Richter, Giám đốc phát triển thị trường quốc tế, Công ty Luật Siglaw.

Chuyên gia tài chính – công nghệ, ông David Richter, Giám đốc phát triển thị trường quốc tế, Công ty Luật Siglaw.

Phóng viên (PV): Sau một thời gian dài tồn tại ngoài khung pháp lý rõ ràng, tiền mã hóa tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới. Ông nhìn nhận sự thay đổi này ra sao?

Chuyên gia David Richter:

Cá nhân tôi có ý kiến như sau: Điểm mấu chốt không nằm ở việc Nhà nước “khuyến khích” hay “siết chặt”, mà là xác lập lại trật tự thị trường. Trước đây, phần lớn hoạt động liên quan đến tiền mã hóa ở Việt Nam dựa trên tâm lý tự phát, tin đồn và kỳ vọng làm giàu nhanh. Khi Chính phủ bắt đầu đặt tiền mã hóa trong tổng thể quản lý tài sản số, phòng chống rửa tiền và an toàn hệ thống tài chính, thị trường buộc phải dịch chuyển từ cảm xúc sang kỷ luật và hiểu biết.

Nói cách khác, giai đoạn này không làm thị trường trở nên sôi động hơn, nhưng trở nên thật hơn.

PV: Vậy trong bối cảnh chính sách dần rõ ràng, người dân Việt Nam đang kiếm lợi nhuận từ tiền mã hóa theo những cách nào?

Chuyên gia David Richter: Có thể thấy có ba xu hướng nổi bật hiện nay.

Thứ nhất, thị trường đang có xu hướng giảm mạnh đầu cơ ngắn hạn thuần túy. Những kiểu “lướt sóng theo tin nội bộ”, “mua vì nghe nói sắp tăng” vẫn còn tồn tại đâu đó, nhưng quy mô này đã nhỏ hơn nhiều so với giai đoạn cao trào trước đây.

Thứ hai, các nhà đầu tư có xu hướng gia tăng nắm giữ trung – dài hạn có chọn lọc. Người tham gia bắt đầu quan tâm đến nền tảng công nghệ, mô hình kinh doanh, đội ngũ phát triển và khả năng ứng dụng thực tế của dự án. Họ không còn hỏi “coin này có tăng nhanh không”, mà sẽ hỏi “dự án này tồn tại được không”.

Xu hướng thứ ba – và tôi cho rằng đây là điểm ít được báo chí khai thác – đó là hiện nay nhiều người Việt không còn kiếm tiền chủ yếu từ mua – bán token, mà đã dịch chuyển sang kiếm tiền từ các hoạt động xung quanh thị trường tiền mã hóa: cung cấp thanh khoản, staking có kiểm soát rủi ro, phát triển nội dung, cộng đồng, làm dịch vụ kỹ thuật, phân tích dữ liệu, thậm chí làm việc từ xa cho các dự án blockchain quốc tế ngay tại Việt Nam. Phạm vi này đã trở nên rộng hơn rất nhiều so với trước đây. Điều này đã cho thấy tiền mã hoá đang dần được nhìn như một lĩnh vực kinh tế số, chứ không chỉ là công cụ đầu cơ.

Chuyên gia David Richter cùng các chuyên gia tài chính tại Trung tâm quốc tế Tài chính Việt Nam. Ảnh: siglaw.com.vn

PV: Nhiều người cho rằng có chính sách quản lý thì thị trường sẽ an toàn hơn. Đây có phải một cách hiểu đúng?

Chuyên gia David Richter: Thực ra, trong lĩnh vực tài sản số, ranh giới giữa cơ hội và rủi ro rất mong manh. Để bảo vệ nguồn vốn, tôi muốn chia sẻ với bạn 3 góc nhìn khách quan và thực tế nhất hiện nay:

Thứ nhất, về góc độ Pháp lý: Quản lý không có nghĩa là Bảo chứng. Nhiều người nghĩ khi Nhà nước ra văn bản về tài sản số là mọi khoản đầu tư đều được "bảo hiểm". Thực tế, chính sách nhằm quản lý rủi ro hệ thống và chống rửa tiền, chứ không phải để bảo đảm lợi nhuận cho cá nhân. Trong cuộc chơi này, nhà đầu tư vẫn phải tự chịu trách nhiệm cao nhất với quyết định của mình.

Thứ hai, về bản chất sản phẩm: Đừng đánh đồng mọi Token với nhau. Chúng ta cần phân biệt rõ giữa những đồng tiền mã hóa đã có hệ sinh thái lớn với các loại Token mới phát hành. Rất nhiều Token hiện nay chỉ mang tính chất huy động vốn nội bộ, thiếu tính thanh khoản và chưa có ứng dụng thực tế. Nếu coi mọi Token đều tiềm năng như nhau là một sai lầm về đánh giá rủi ro.

Thứ ba, nhận diện các dấu hiệu cần cẩn trọng và đánh giá cẩn thận. Thay vì gọi tên là lừa đảo, chúng ta nên nhìn nhận đây là các "tín hiệu rủi ro cao" khi thấy dự án có các đặc điểm như: Cam kết lợi nhuận cố định nhưng không rõ nguồn thu từ đâu; chỉ giao dịch nội bộ, thiếu sự kiểm chứng từ các sàn hoặc tổ chức độc lập và tập trung quá nhiều vào việc lôi kéo mạng lưới thay vì phát triển công nghệ.

Cuối cùng, tôi có lời tư vấn như sau: Trong cuộc chơi tài chính, bất kỳ đâu có bộ ba: "Lợi nhuận cao - Không rủi ro - Thúc ép xuống tiền nhanh" thì đó là lúc bạn cần dừng lại để thẩm định thật kỹ. Sự tỉnh táo và hiểu biết chính là lớp bảo vệ tốt nhất cho tài sản của bạn.

PV: Ở góc độ kỹ thuật và hành vi thị trường, ông thấy người Việt đã thay đổi thế nào so với trước?

Chuyên gia David Richter: Người Việt học rất nhanh, nhất là sau nhiều cú sốc lớn của thị trường toàn cầu. Ba nguyên tắc đang dần hình thành trong cộng đồng là: quản trị vốn chặt chẽ hơn, hiểu sản phẩm trước khi đầu tư, và không “all-in” vào một kênh duy nhất.

Và quan trọng hơn cả, nhiều người bắt đầu nhận ra rằng lợi nhuận bền vững không đến từ việc đoán đúng giá, mà từ việc tham gia đúng vai trò trong chuỗi giá trị của thị trường tài sản số. Đây là một tín hiệu tốt.

PV: Vậy rủi ro lớn nhất hiện nay nằm ở đâu?

Chuyên gia David Richter: Quan điểm của tôi thì rủi ro lớn nhất hiện không nằm ở công nghệ, mà nằm ở tâm lý con người. Khi thị trường có tín hiệu hồi phục, lòng tham rất dễ quay trở lại. Đặc biệt, các mô hình lừa đảo hiện nay thường khoác áo “đón đầu nghị định”, “được Nhà nước cho phép”, đánh vào tâm lý thiếu hiểu biết của người dân.

Chính vì vậy, chính sách của Chính phủ không chỉ để quản lý thị trường, mà còn để bảo vệ người dân khỏi chính sự thiếu hiểu biết của mình.

PV: Nhìn về giai đoạn 2026–2030, ông dự báo xu hướng tiền mã hóa tại Việt Nam sẽ ra sao?

Chuyên gia David Richter: Tôi dự đoán rằng thị trường sẽ có một cuộc thanh lọc rất mạnh. Những mô hình làm giàu nhanh, thiếu giá trị thật sẽ dần biến mất. Thay vào đó là các ứng dụng gắn với tài chính số, dữ liệu, chuỗi cung ứng, quản trị và dịch vụ xuyên biên giới.

Người Việt sẽ không chỉ là nhà đầu tư, mà trở thành người tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị toàn cầu của blockchain bằng tri thức, kỹ năng và kỷ luật.

Các chuyên gia tài chính và công nghệ thường xuyên giao lưu tại các hội thảo để cập nhật những xu hướng mới nhất trong lĩnh vực tài chính. Ảnh: siglaw.com.vn

PV: Nếu phải gửi một thông điệp ngắn tới người dân đang quan tâm tới tiền mã hóa trong bối cảnh mới, ông sẽ nói gì?

Chuyên gia David Richter: Nếu để gửi gắm một thông điệp, tôi muốn nhắn tới các nhà đầu tư rằng: Hãy coi tiền mã hóa là một lĩnh vực kinh tế nghiêm túc, không phải con đường làm giàu nhanh. Khi luật chơi đã dần rõ, ai đi chậm, hiểu kỹ và làm đúng sẽ là người còn lại sau cùng.

Thị trường tài sản số tại Việt Nam đang bước qua giai đoạn cảm xúc để tiến vào giai đoạn sàng lọc. Khi chính sách được hoàn thiện, tiền mã hóa sẽ không còn là sân chơi của may rủi, mà trở thành phép thử cho năng lực tài chính, công nghệ và bản lĩnh của người tham gia. Trong dòng chảy đó, Công ty Luật Siglaw chúng tôi không chỉ đóng vai trò là đơn vị tư vấn, mà còn là người bảo vệ và định hướng lộ trình "làm đúng" cho các nhà đầu tư tại thị trường Việt Nam.

Siglaw xây dựng vị thế dựa trên sự am hiểu sâu sắc về giao điểm giữa Luật pháp, Công nghệ và Tài chính. Chúng tôi cung cấp các giải pháp chuyên biệt:

Chúng tôi cung cấp các dịch vụ tư vấn trong lĩnh vực đầu tư và pháp lý liên quan đến công nghệ và tài sản số, bao gồm: tư vấn cấu trúc giao dịch và thẩm định pháp lý (due diligence) cho các dự án công nghệ; hỗ trợ pháp lý trong lĩnh vực fintech và blockchain; tư vấn thủ tục cấp phép, tuân thủ; cũng như tham gia giải quyết tranh chấp và quản trị rủi ro khi phát sinh.

Trong bối cảnh thị trường tài sản số đang từng bước được hoàn thiện về khung pháp lý, việc cập nhật kịp thời các dự thảo, định hướng chính sách và yêu cầu tuân thủ là yếu tố quan trọng đối với nhà đầu tư và doanh nghiệp. Chúng tôi theo dõi sát các thay đổi này nhằm hỗ trợ khách hàng nhận diện rủi ro pháp lý và chuẩn bị phương án phù hợp với từng giai đoạn phát triển của thị trường.

Khi tiền mã hóa và tài sản số dần trở thành một cấu phần của nền kinh tế số, yêu cầu về tính minh bạch, tuân thủ và quản trị rủi ro sẽ ngày càng rõ nét. Sự thận trọng, hiểu biết pháp lý và chiến lược dài hạn sẽ là nền tảng để các chủ thể tham gia thị trường phát triển bền vững.

Thông tin chi tiết có thể được tìm hiểu thêm qua các kênh chính thức như website: siglaw.com.vn của chúng tôi: hoặc trao đổi trực tiếp với đội ngũ chuyên gia khi cần tư vấn chuyên sâu.