Tài sản mã hóa: Cơ hội mới cho kinh tế số Việt Nam bứt phá

Theo số liệu của Cointelegraph Research, tổng giá trị thị trường tài sản mã hóa toàn cầu đã vượt 2.500 tỷ USD, trong đó khu vực châu Á chiếm hơn 40%. Đáng chú ý, dù khung pháp lý còn chưa hoàn thiện, Việt Nam vẫn nằm trong Top 3 quốc gia có tỷ lệ người sở hữu tài sản mã hóa cao nhất thế giới, với khoảng 20–21 triệu người đã từng đầu tư hoặc giao dịch.

Những con số này phản ánh tiềm năng khổng lồ của thị trường, nơi công nghệ blockchain, token hóa và DeFi có thể mở ra cơ hội đổi mới trong tài chính, quản trị dữ liệu, logistics, bất động sản và nhiều lĩnh vực khác. Tuy nhiên, trong nhiều năm, khoảng trống pháp lý khiến thị trường này dễ phát sinh rủi ro. Những vụ việc lừa đảo như Ifan, Pincoin, Sky Mining, Lion Group… đã khiến hàng vạn người mất tiền và làm suy giảm niềm tin vào công nghệ số.

Trước thực tế đó, Nghị quyết số 05/2025 của Chính phủ về thí điểm tài sản mã hóa ra đời được xem là dấu mốc lịch sử, khởi đầu cho việc quản lý tài sản mã hóa trên nền tảng blockchain. Đây là bước đi tiên phong, thể hiện bản lĩnh và tầm nhìn dài hạn của Việt Nam trong việc nắm bắt xu thế tất yếu của kinh tế số, đồng thời đặt nền móng cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo minh bạch, an toàn và hiệu quả.

Tọa đàm “Tài sản mã hóa: Từ vùng xám đến thí điểm – Giải pháp đảm bảo minh bạch, an toàn, hiệu quả”

Thông tin tại Tọa đàm “Tài sản mã hóa: Từ vùng xám đến thí điểm – Giải pháp đảm bảo minh bạch, an toàn, hiệu quả” do Báo Tiền Phong phối hợp Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức sáng 6/11, ông Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, nhấn mạnh: “Chúng ta đang chứng kiến làn sóng bùng nổ của nền kinh tế số, nơi giá trị không chỉ đến từ hàng hóa hữu hình, mà còn từ dữ liệu, thuật toán và niềm tin số.”

Tại tọa đàm, đại diện các bộ, ngành và chuyên gia đều khẳng định, Nghị quyết 05 là bước ngoặt trong cơ chế quản lý tài chính, đồng thời là tín hiệu tích cực cho nền kinh tế số.

Ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Phát triển thị trường Chứng khoán (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước), cho biết: “Khi có những doanh nghiệp đầu tiên được cấp phép, chúng ta sẽ có bức tranh tổng thể chính xác hơn về thị trường. Đây cũng là cơ hội để thu hút nguồn lực chất lượng cao, đặc biệt là các kỹ sư công nghệ trẻ, quay về Việt Nam cùng xây dựng hệ sinh thái blockchain quốc gia.”

Theo chuyên gia tài chính, TS. Nguyễn Trí Hiếu, Nghị quyết 05 là “bước tiến lịch sử” khi lần đầu tiên Việt Nam khung hóa pháp lý cho tài sản mã hóa. Việc mã hóa tài sản, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, sẽ giúp doanh nghiệp huy động vốn linh hoạt hơn, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và mở ra kênh đầu tư minh bạch, hiệu quả. Ông Nguyễn Trí Hiếu nhận định: “Khi dự án có pháp lý rõ ràng, chủ đầu tư có thể phát hành tài sản số để huy động vốn. Ngân hàng giảm rủi ro thanh khoản, doanh nghiệp chủ động dòng vốn, còn nhà đầu tư có thêm lựa chọn sinh lời.”

Cùng quan điểm, chuyên gia kinh tế TS. Cấn Văn Lực cho rằng triết lý cốt lõi của Nghị quyết 05 là ‘quản lý để phát triển, không phải để ngăn cấm’. Ông Cấn Văn Lực dẫn chứng, Việt Nam hiện có khoảng 21 triệu nhà đầu tư tài sản mã hóa, với doanh số giao dịch lên tới 200 tỷ USD mỗi năm, nguồn lực khổng lồ có thể đóng góp cho phát triển quốc gia nếu được định hướng đúng.

Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), đánh giá: “Nghị quyết 05 mở ra chương mới cho Việt Nam, lần đầu tiên tài sản mã hóa được định danh trong khuôn khổ pháp lý chính thức. Đây là tư duy tiên phong của Chính phủ vừa thúc đẩy sáng tạo, vừa bảo đảm kiểm soát rủi ro và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.”

Các chuyên gia cũng lưu ý, để thị trường tài sản mã hóa phát triển bền vững, nguồn nhân lực là yếu tố then chốt. Lĩnh vực này đòi hỏi sự kết hợp giữa tài chính, công nghệ và pháp lý. Vì vậy, các ngân hàng, tổ chức tài chính, doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần đầu tư mạnh cho đào tạo đội ngũ chuyên môn.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều quốc gia như Singapore, Trung Quốc, Thái Lan, Liên minh châu Âu đã triển khai khung thử nghiệm pháp lý (sandbox) để vừa quản lý, vừa khuyến khích sáng tạo. Việt Nam cũng đang đi theo hướng thận trọng nhưng không chậm trễ, mở lối cho một thị trường tài sản số minh bạch, an toàn và hiệu quả.