Đà giảm cổ phiếu AI kéo theo áp lực ký quỹ với các quỹ đầu cơ

Các ngân hàng Phố Wall đã yêu cầu một số quỹ đầu cơ bổ sung tài sản thế chấp trong những tuần gần đây, khi làn sóng bán tháo cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) gia tăng tốc độ, gây thiệt hại đáng kể cho nhiều chiến lược đầu tư phổ biến.

Đà giảm cổ phiếu AI kéo theo áp lực ký quỹ với các quỹ đầu cơ

Financial Times, dẫn bốn nguồn tin am hiểu sự việc, cho hay các ngân hàng đã yêu cầu những quỹ có danh mục cổ phiếu tập trung vào một số nhóm ngành nhất định phải tăng tài sản bảo đảm để duy trì mức đòn bẩy hiện tại. Động thái này phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn trên Phố Wall về quy mô cũng như tốc độ của đợt điều chỉnh ở nhóm cổ phiếu AI trong hai tuần qua, qua đó đảo ngược đà tăng của lĩnh vực từng được nhiều quỹ ưa chuộng.

Chỉ số Nasdaq 100 trong phiên 28/7 có thời điểm rơi vào vùng điều chỉnh, giảm 10% so với mức cao kỷ lục thiết lập hồi đầu tháng 6. Nhiều cổ phiếu từng tăng mạnh từ đầu năm 2026 đã lao dốc; trong đó Sandisk và Intel lần lượt mất 53% và 39% so với đỉnh. Chỉ số bán dẫn Philadelphia cũng đã giảm khoảng 25% giá trị kể từ cuối tháng 6. Theo một số nguồn tin thân cận, Goldman Sachs và JPMorgan Chase nằm trong nhóm ngân hàng đã yêu cầu khách hàng bổ sung tài sản thế chấp. Cả hai ngân hàng đều từ chối bình luận.

“Đây là hoạt động quản trị rủi ro mà thị trường nên kỳ vọng trong bối cảnh hiện nay. Về cơ bản, đó là những biện pháp khá thông thường,” một nguồn tin thân cận với một trong các ngân hàng cho biết.

Nguồn tin này cho biết thêm, nhiều yêu cầu bổ sung tài sản thế chấp được kích hoạt tự động khi thị trường biến động mạnh, theo các điều khoản thường có trong thỏa thuận giữa quỹ đầu cơ và ngân hàng.

Khi cấp tín dụng cho các quỹ phòng hộ, các ngân hàng thường thiết lập những cơ chế bảo vệ nhằm hạn chế rủi ro thua lỗ trong trường hợp thị trường diễn biến bất lợi.

Trong một ghi chú gần đây gửi khách hàng, Goldman Sachs cho biết mức tăng đòn bẩy gộp trong năm tháng đầu năm là mức tăng tích lũy lớn nhất kể từ khi ngân hàng bắt đầu theo dõi dữ liệu vào năm 2016. Diễn biến này cho thấy các quỹ đã gia tăng vay mượn để mở rộng giao dịch trước khi đợt bán tháo xảy ra. Tại các ngân hàng, ủy ban quản lý rủi ro thường xuyên đánh giá lại danh mục của khách hàng là quỹ phòng hộ, đồng thời xem xét có cần điều chỉnh hoặc hạn chế quy mô đòn bẩy cung cấp cho các quỹ này hay không.

Một dấu hiệu cho thấy áp lực đối với các quỹ phòng hộ là, theo báo cáo của Goldman Sachs, các chiến lược đầu tư dài - ngắn hạn đã giảm 1,3% tính đến trưa thứ Ba (28/7) tại New York, trong khi nhóm quỹ đa chiến lược giảm 1,7%.

Báo cáo cho biết, lần gần nhất các chiến lược này đồng loạt giảm hơn 1% trong một ngày là trong giai đoạn thị trường biến động mạnh do đại dịch Covid-19 năm 2020. Dù vậy, tính từ đầu năm, các chiến lược quỹ phòng hộ vẫn ghi nhận mức tăng trung bình hơn 10%.

Các nhà môi giới chính cung cấp đòn bẩy cho quỹ phòng hộ thông qua hoạt động cho vay dựa trên danh mục cổ phiếu, qua đó giúp quỹ khuếch đại lợi nhuận. Tuy nhiên, đòn bẩy cũng có thể làm gia tăng đáng kể khoản lỗ nếu diễn biến thị trường đi ngược với vị thế đầu tư của quỹ.

Rủi ro tập trung trên thị trường đã tăng đều trong năm nay. Theo dữ liệu từ Capital Group, 10 doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất trong chỉ số S&P 500 hiện chiếm khoảng 40% tỷ trọng chỉ số.

Tỷ lệ này đã vượt mức ghi nhận trong giai đoạn bong bóng dotcom đầu những năm 2000.

Các ngân hàng cũng không nằm ngoài rủi ro tập trung. Trong một báo cáo riêng gửi khách hàng vào giữa năm, Goldman Sachs cho biết, tính đến ngày 30/6, khoảng 16% danh mục môi giới chính của ngân hàng có liên quan trực tiếp đến cổ phiếu bộ nhớ AI.