Hưng Yên: Sau sáp nhập, đừng để các “siêu dự án” thành khối tài sản dang dở

Nghịch lý trên những “khu đất vàng” ven sông Trà Lý

Thái Bình, Hưng Yên sau sáp nhập một trong những mục tiêu trọng tâm của quá trình quy hoạch lại đô thị là khai thác tối đa lợi thế cảnh quan hai bên bờ sông Trà Lý – con sông vốn được ví như “mạch nguồn” của thành phố Thái Bình trước sáp nhập. Để dọn đường cho các tổ hợp thương mại, dịch vụ và không gian công cộng hiện đại, nhiều cơ quan đầu não của tỉnh cũ đã lần lượt được di dời sang các trụ sở mới.

Thành phố Thái Bình (cũ) - khát vọng trở thành đô thị loại I trong tương lai

Thế nhưng, trái ngược hoàn toàn với kỳ vọng về những công trình kiến trúc biểu tượng sẽ mọc lên thay thế, hiện trạng tại nhiều khu vực đang gây thất vọng lớn. Tại các lô đất từng là nơi làm việc của các cơ quan Đảng và Nhà nước cấp tỉnh, sau khi hoàn tất di dời, phần lớn diện tích đất không được triển khai thi công ngay mà bị bỏ mặc. Cỏ dại mọc um tùm trên những “khu đất sạch” mà người dân đã phải nhường lại, trong khi một số vị trí đắc địa ven sông vô tình trở thành nơi tập kết rác thải và bãi đỗ xe tự phát một hình ảnh phản cảm ngay tại trung tâm đô thị mới nay là phường Thái Bình.

Khu đất thu hồi triển khai Dự án đô thị ven sông Trà Lý trước đây là trụ sở các cơ quan Đảng tỉnh Thái Bình

Khu đất thu hồi triển khai Dự án đô thị ven sông Trà Lý tnay trở thành bãi để xe và nơi đổ rác

Đáng chú ý, trong khi dự án Eden Garden đã hoàn thiện và đưa vào sử dụng, tạo nên điểm sáng hiếm hoi dọc hành lang sông Trà Lý, thì phần lớn các lô đất còn lại vẫn trong tình trạng “nằm chờ” vô thời hạn. Câu hỏi người dân đặt ra không phải là quy hoạch đúng hay sai, mà là: bao giờ những tờ giấy quy hoạch mới thành công trình thực sự?

Khu đô thị Kiến Giang: 100 ha đất nông nghiệp chờ đợi trong vô vọng

Nếu thực trạng ven sông Trà Lý là “vết thương” nhỏ, thì dự án Khu đô thị mới Kiến Giang mới thực sự là bài toán lớn khiến dư luận lo ngại. Với tổng mức đầu tư được công bố lên tới hơn 9.600 tỷ đồng, dự án này từng được định vị là “hạt nhân” phát triển của thành phố liên tỉnh, nơi hội tụ các khu nhà ở cao cấp, trung tâm thương mại, công viên và tiện ích đô thị đồng bộ.

Song thực tế cho thấy một nghịch lý đau lòng: Sau khi phương án thu hồi đất nông nghiệp từ người dân đã hoàn tất, hàng trăm héc-ta “bờ xôi ruộng mật” vốn là sinh kế bao đời của bà con nông dân nay chỉ còn là những cánh đồng cỏ mọc cao quá đầu người. Không có tiếng máy móc, không có cột mốc thi công, chỉ có những dây thép rỉ sét đánh dấu ranh giới và những tấm biển dự án ngày một bạc màu theo năm tháng.

Toàn cảnh đất thu hồi để triến khai dự án Khu đô thị mới Kiến Giang

Khu đất nông nghiệp thu hồi để triển khai dự án Khu đô thị mới Kiến Giang nay đang để hoang

Hệ lụy của sự đình trệ này không dừng lại ở vấn đề lãng phí đất đai. Việc thu hồi đất nhưng chưa triển khai sản xuất, kinh doanh đồng nghĩa với việc nguồn thu từ thuế đất, thuế kinh doanh và các khoản đóng góp ngân sách tiềm năng của dự án bị mất trắng trong nhiều năm. Đặc biệt, trong bối cảnh bộ máy hành chính liên tỉnh mới vừa thành lập, cần nguồn lực tài chính lớn để vận hành và đầu tư phát triển, sự thất thu này lại càng trở nên nặng nề hơn.

Sự tương phản nhức nhối giữa “vẽ” và “làm”

Nhìn vào bức tranh tổng thể của đô thị Thái Bình – Hưng Yên sau sáp nhập, người dân không khỏi xót xa trước sự đối lập rõ nét giữa những khu vực đã hoàn thiện và những công trường đang “ngủ quên”. Công viên hồ Ty Rượu, Công viên Kỳ Bá đang làm tốt vai trò lá phổi xanh của đô thị; Dự án Machino Phú Xuân vẫn đang nỗ lực bám tiến độ. Thế nhưng, những khu vực trọng điểm ven sông và các lô đất trung tâm lại đang trở thành “vết sẹo” chia cắt cảnh quan đô thị.

Toàn cảnh dụ án Nhà ở xã hội và thương mại Machino Phú Xuân

Máy móc đang thi công tại dự án nhà ở xã hội và thương mại Machino Phú Xuân

Hạ tầng “xôi đỗ”, tiến độ bết bát

Tình trạng “xôi đỗ” nơi làm nơi không, cũng đang diễn ra ở nhiều tuyến hạ tầng huyết mạch. Đại lộ Kỳ Đồng, trục đường gắn liền với kỳ vọng của dự án Dragon City, sau nhiều năm thi công vẫn chưa thể thông suốt hoàn toàn. Tuyến đường Trần Phú kéo dài và đường kết nối phường Thái Bình với phường Phố Hiến cũng trong tình trạng tương tự, dù đã có nhà thầu lớn tham gia, nhưng tiến độ thực tế vẫn chậm hơn nhiều so với cam kết.

Bệnh viện Đa khoa Thái Bình một trong những công trình y tế trọng điểm của tỉnh dự kiến hoàn thành nhà khoa Khám bệnh vào tháng 7/2026, nhưng hạ tầng đồng bộ xung quanh vẫn còn ngổn ngang. Đáng lo ngại hơn, dự án nút giao cầu Phúc Khánh với thiết kế thu hẹp dòng chảy đang tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm và biến đổi hệ sinh thái sông Bạch điều mà các nhà chuyên môn đã lên tiếng cảnh báo.

Mỹ quan đô thị và an ninh trật tự bị đe dọa

Những khu đất trống giữa lòng thành phố không chỉ phá vỡ mỹ quan đô thị mà còn trở thành điểm nóng tiềm ẩn về an ninh, trật tự. Nhiều phản ánh từ người dân địa phương liệu các khu đất bỏ hoang này có bị lợi dụng để tổ chức đánh bạc, tiêu thụ đồ trộm cắp và tụ tập gây mất an ninh vào ban đêm hay không? Nghịch lý thay, những khu đất lẽ ra phải là biểu tượng văn minh đô thị lại đang trở thành điểm trừ cho hình ảnh của thành phố.

Dự án thi công nút giao cầu Phúc Khánh điểm sông Bạch gặp sông Vĩnh Trà đã bị thu hẹp dòng chảy

Vì sao dự án lại “ngủ”?

Theo phân tích của nhiều chuyên gia quy hoạch và bất động sản, tình trạng đình trệ trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân chồng chéo. Thứ nhất, sự chuyển giao bộ máy hành chính trong giai đoạn sáp nhập tạo ra “khoảng trống” về thẩm quyền phê duyệt: nhiều thủ tục đang dang dở ở cấp tỉnh cũ phải tạm dừng để chờ cơ quan liên tỉnh mới tiếp nhận và giải quyết theo thẩm quyền mới.

Thứ hai, một số nhà đầu tư lớn, trong đó có Daewoo E&C, Eurowindow và Dragon Group, đang trong quá trình điều chỉnh kế hoạch kinh doanh phù hợp với quy hoạch mới sau sáp nhập. Sự thay đổi về quy hoạch tổng thể dẫn đến việc phải tính toán lại toàn bộ phương án tài chính, mật độ xây dựng và định hướng phân khúc thị trường không thể thực hiện qua một đêm.

Dự án Tòa nhà Eden Garden (KĐT Lê Hồng Phong) đã đi vào sử dụng

Thứ ba, thị trường bất động sản khu vực vẫn chưa thực sự “ấm” lên sau nhiều đợt thanh lọc và siết chặt tín dụng ở cấp quốc gia, khiến một số chủ đầu tư chưa đủ tự tin để giải ngân vốn quy mô lớn trong thời điểm hiện tại.

Cần một hành động quyết liệt và có trách nhiệm

Sáp nhập Thái Bình – Hưng Yên phải là đòn bẩy để tối ưu hóa và nhân lên nguồn lực, chứ không thể là lý do để các dự án rơi vào trạng thái “chờ đợi vô thời hạn”. Bài học từ nhiều đô thị khác trong cả nước cho thấy: Đất đai để không không chỉ gây lãng phí tài sản công mà còn kéo theo sự xuống cấp về môi trường sống, làm giảm sức hút đầu tư và niềm tin của người dân vào năng lực quản trị của chính quyền.

Chính quyền tỉnh Hưng Yên cần sớm tiến hành rà soát toàn diện, phân loại từng dự án theo mức độ khả thi và thiết lập lộ trình thi công ràng buộc theo hợp đồng. Với các dự án có nhà đầu tư năng lực như Daewoo E&C, Eurowindow hay Dragon Group, cần chủ động đối thoại, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục và tạo điều kiện thuận lợi nhất để “rã băng” các công trường. Những nhà đầu tư không đáp ứng được tiến độ cam kết cần được xem xét thu hồi dự án để chuyển giao cho đơn vị có năng lực hơn.

Song song đó, trong thời gian chờ triển khai chính thức, các khu đất trống cần được quản lý chặt chẽ và sử dụng tạm thời có hiệu quả có thể làm không gian sinh hoạt cộng đồng, vườn cây xanh tạm thời hoặc bãi đỗ xe có thu phí, thay vì để biến thành điểm tệ nạn và bãi rác tự phát.