Honda và Nissan bắt đầu đàm phán sáp nhập

Từ trái sang phải, Chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Nissan Motor Makoto Uchida, Chủ tịch của Honda Motor Toshihiro Mibe và Chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Mitsubishi Motors Takao Kato phát biểu tại buổi họp báo chung

Honda và Nissan đã ký một hiệp ước ban đầu để bắt đầu các cuộc đàm phán nhằm xem xét khả năng sáp nhập thông qua việc thành lập một công ty cổ phần chung. Đây là một động thái mang tính lịch sử trong ngành công nghiệp ô tô, hứa hẹn tạo ra tập đoàn ô tô lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Toyota và Volkswagen.

Mitsubishi Motors, trong đó Nissan sở hữu 24,5% cổ phần, cũng đã ký kết thỏa thuận ban đầu để tham gia vào vụ sáp nhập tiềm năng này. Theo kế hoạch, công ty nhỏ hơn này đặt mục tiêu hoàn tất quá trình vào cuối tháng 1 năm 2025, các bên liên quan cho biết trong một tuyên bố được đưa ra vào thứ Hai sau cuộc họp báo chung tại Tokyo.

Tuyên bố chung nêu rõ, hai công ty kỳ vọng doanh thu bán hàng kết hợp sẽ vượt mức 30 nghìn tỷ yên (tương đương 191 tỷ USD), cùng lợi nhuận hoạt động đạt hơn 3 nghìn tỷ yên.

Honda và Nissan dự định thành lập một công ty mẹ chung thông qua việc chuyển nhượng cổ phần. Công ty mẹ này sẽ là đơn vị sở hữu toàn bộ hai doanh nghiệp và dự kiến được niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán Tokyo (TSE) vào tháng 8 năm 2026. Khi đó, cả Nissan và Honda sẽ trở thành công ty con của công ty mẹ chung và sẽ rút khỏi niêm yết trên TSE.

Makoto Uchida, Giám đốc, Chủ tịch và CEO của Nissan, cho biết: "Honda và Nissan đã bắt đầu nghiên cứu việc sáp nhập kinh doanh và đang tìm cách xây dựng sự hợp tác sâu rộng giữa hai công ty trên nhiều lĩnh vực."

Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi kỳ vọng rằng nếu sự tích hợp này thành công, tập đoàn mới sẽ mang lại giá trị vượt trội cho một lượng khách hàng lớn hơn."

Việc sáp nhập giữa Honda - nhà sản xuất ô tô lớn thứ hai Nhật Bản và Nissan - nhà sản xuất lớn thứ ba, được đánh giá sẽ định hình lại bối cảnh ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Thỏa thuận này không chỉ đánh dấu sự ra đời của tập đoàn ô tô lớn thứ ba thế giới về doanh số, mà còn giúp cả ba công ty tập hợp nguồn lực để cạnh tranh với các đối thủ mạnh như Tesla và BYD - nhà sản xuất xe điện lớn của Trung Quốc.

Toshihiro Mibe, Giám đốc và CEO của Honda, chia sẻ: "Trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô đang trải qua sự thay đổi được coi là chỉ xảy ra một lần trong 100 năm, chúng tôi kỳ vọng rằng sự tham gia của Mitsubishi Motors vào các cuộc thảo luận sáp nhập giữa Nissan và Honda sẽ mang lại những thay đổi sâu sắc trong xã hội. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để chúng tôi trở thành doanh nghiệp dẫn đầu trong việc tạo ra giá trị mới trong lĩnh vực di động thông qua sự tích hợp kinh doanh."

Thông tin về kế hoạch sáp nhập đã tạo hiệu ứng tích cực trên thị trường chứng khoán. Cổ phiếu của Honda tăng 3,8%, Nissan tăng 1,6% và Mitsubishi Motors tăng 5,3% trong khi chỉ số Nikkei chuẩn tăng 1,2% trong phiên giao dịch ngày hôm đó.

Ông Sammy Krishnamurthy, Giám đốc Bộ phận Tương tác Khách hàng Di động tại Trung Đông và Châu Phi thuộc công ty tư vấn Frost & Sullivan, nhận định rằng các cuộc đàm phán sáp nhập giữa Honda và Nissan được thúc đẩy bởi những thách thức mà cả hai nhà sản xuất ô tô phải đối mặt trong bối cảnh ngành công nghiệp đang trải qua một giai đoạn chuyển đổi sâu rộng.

"Trước áp lực đổi mới và sự mở rộng nhanh chóng của các thương hiệu xe điện Trung Quốc trên toàn cầu, sự hợp nhất này có thể mang lại lợi ích đáng kể cho cả hai công ty," ông chia sẻ. "Sự dẫn đầu của Nissan trong lĩnh vực xe điện, kết hợp với chuyên môn của Honda về các công nghệ động cơ tiên tiến và hệ thống truyền động đa dạng, có thể biến liên minh giữa hai nhà sản xuất ô tô Nhật Bản này thành một thế lực mạnh mẽ, cung cấp nhiều giải pháp truyền động tiên tiến."

Ông cũng nhấn mạnh rằng việc sáp nhập giữa hai công ty sẽ "mở đường cho sự tích hợp liền mạch" giữa công nghệ động cơ và pin – hai lĩnh vực thường yêu cầu những ngân sách và chiến lược phát triển khác nhau.

Theo ông Krishnamurthy, công ty hợp nhất này được kỳ vọng sẽ trở thành "người dẫn đầu thị trường," với khả năng tối ưu hóa chi phí vận hành "đáng kể."

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng chặng đường phía trước của Nissan và Honda sẽ không dễ dàng. "Điều đáng quan tâm là cách cả hai công ty sẽ duy trì bản sắc thương hiệu riêng và thế mạnh cốt lõi của mình để cùng tồn tại trên thị trường," ông nói. "Điều này sẽ tác động đến việc tận dụng hiệu quả chi phí và hợp nhất mạng lưới phân phối, dẫn đến một số tình trạng dư thừa không thể tránh khỏi."

Trong một cuộc họp báo trực tuyến riêng vào thứ Hai, cựu Chủ tịch Nissan Carlos Ghosn đã bày tỏ sự hoài nghi về khả năng thành công của vụ sáp nhập giữa Nissan và Honda. Ông cho rằng hai công ty này thiếu tính bổ sung lẫn nhau và sẽ gặp khó khăn khi đối đầu với các đối thủ mạnh, đặc biệt là các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc.

"Với quan điểm từ góc độ công nghiệp và dưới góc nhìn của một doanh nhân, cá nhân tôi không tin rằng sự hợp nhất này sẽ thành công. Có quá nhiều sự trùng lặp và không đủ sự bổ sung lẫn nhau," ông Ghosn, hiện đang sống tại Lebanon kể từ sau vụ bắt giữ gây chấn động vào cuối năm 2018, chia sẻ qua cuộc họp trực tuyến với Câu lạc bộ Phóng viên Nước ngoài tại Nhật Bản.

Ông cũng lưu ý: "Một liên minh tiềm năng giữa hai công ty này sẽ chỉ tạo ra một thực thể khác đang đấu tranh để tồn tại và cạnh tranh trong ngành công nghiệp này. Nhưng chắc chắn họ sẽ đối mặt với rất nhiều thách thức khi phải đối đầu với các công ty Trung Quốc, Tesla, và thậm chí cả Toyota – những công ty đã tìm ra cách đối mặt với những vấn đề này một cách thuyết phục hơn."