Năm nay, không gian Lễ hội được mở rộng, gắn với thực hiện cam kết với UNESCO về bảo tồn giá trị văn hóa di sản Quan họ. Công tác chuẩn bị cho Lễ hội đã được tỉnh Bắc Ninh triển khai nghiêm túc, chu đáo. Hội Lim năm nay sẽ ngăn chặn và giải quyết các trường hợp ăn xin, ăn mày tại khu vực lễ hội. Nghiêm cấm tất cả hình thức hát quan họ ngửa nón nhận tiền.
Các canh hát quan họ cũng được bố trí theo truyền thống tại nhà nghệ nhân quan họ, thuộc các làng thuộc thị trấn Lim, xã Liên Bão và xã Nội Duệ, để du khách thưởng thức.
Bắc Ninh cũng đã chỉ đạo làm tốt công tác phân luồng giao thông, đảm bảo an ninh trật tự, vệ sinh an toàn thực phẩm, môi trường, văn minh lễ hội, qua đó, quảng bá những nét đẹp truyền thống của quê hương Bắc Ninh - Kinh Bắc.
Ông Nguyễn Đại Đồng - Chủ tịch UBND huyện Tiên Du, Trưởng Ban chỉ đạo lễ hội cho biết, việc tổ chức lễ hội nhằm khơi dậy lòng tự hào về truyền thống văn hóa lâu đời của quê hương Kinh Bắc. Đồng thời thể hiện lòng thành kính, biết ơn những danh nhân lịch sử văn hóa và những anh hùng dân tộc trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.
Lễ hội sẽ tổ chức các hoạt động văn hoá văn nghệ, hát quan họ, các trò chơi dân gian nhằm tạo không khí thi đua sôi nổi trong nhân dân, cổ vũ động viên nhân dân đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, tích cực lao động, sản xuất, thực hiện hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2023.
Về yêu cầu, ông Đồng cho biết tổ chức phần lễ theo nghi thức truyền thống, đảm bảo giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa quê hương. Ngăn chặn, bài trừ sự xâm nhập của những sản phẩm văn hóa có nội dung xấu.
Tăng cường công tác quản lý nhà nước về lễ hội, chỉ đạo tổ chức các hoạt động của lễ hội với tinh thần vui tươi, thiết thực, đảm bảo tính trang nghiêm, an toàn và tiết kiệm.
Lễ hội vùng Lim năm 2023 được tổ chức trong 2 ngày, từ ngày 2-3.2.
Về phần lễ, trong ngày 2.2 (tức ngày 12 tháng Giêng), từ 8h sẽ tổ chức lễ dâng hương tại chùa Hồng Ân, lăng Tướng công Nguyễn Đình Diễn trên đồi Lim.
Về phần hội, tại trung tâm đồi Lim sẽ tổ chức hát quan họ tại các lán trại quan họ (12 lán) và trên sân khấu của lễ hội. Các trò chơi dân gian gồm có: Tổ tôm điếm, thư pháp, hội thơ. Buổi tối sẽ có chương trình văn nghệ biểu diễn tại sân khấu chính của lễ hội...
Đặc biệt, huyện Tiên Du khánh thành Hồ điều hòa Vân Tương và tổ chức bắn pháo hoa vào 21h ngày 2.2.
Ngày 3.2 (tức ngày 13 tháng Giêng), phần lễ diễn ra từ 7h30 để tổ chức rước sắc từ đình làng Đình Cả sang đình làng Lộ Bao và tế lễ dâng hương theo nghi thức truyền thống tại các đình, đền chùa ở các làng thuộc xã Nội Duệ, Liên Bão, Thị trấn Lim.
Còn phần hội sẽ tổ chức hát giao lưu, hát đối đáp quan họ tại các lán trại quan họ và trên sân khấu chính phục vụ du khách; các chương trình văn nghệ do Nhà hát quan họ Bắc Ninh và Trung tâm Văn hoá - Thể thao huyện biểu diễn tại sân khấu chính của lễ hội...
Theo ông Đồng, huyện đã có kế hoạch đảm bảo an ninh trật tự - an toàn giao thông, ngăn chặn, xử lý kịp thời các trường hợp làm mất an ninh trật tự, ùn tắc giao thông.
Đặc biệt sẽ ngăn chặn và giải quyết các trường hợp ăn xin, ăn mày tại khu vực lễ hội. Nghiêm cấm tất cả hình thức hát quan họ ngửa nón nhận tiền. Khuyến khích các điểm hát quan họ dùng nhạc cụ dân tộc. Không hát nhạc mới, hát chèo, hát văn nhảy đồng, các loại nhạc khác không phù hợp. Nghiêm cấm các trò chơi điện tử, xiếc, môtô bay, quảng cáo và các trò chơi khác dùng loa nén, sử dụng âm thanh loa máy có công suất lớn gây ảnh hưởng đến không gian lễ hội. Đồng thời nghiêm cấm các hàng quán, dịch vụ bày bán hàng, kinh doanh trên đồi Lim; nghiêm cấm lợi dụng các trò chơi dân gian để tổ chức cờ bạc trá hình; không tổ chức trò chơi chọi gà.
Chủ tịch UBND huyện Tiên Du cũng đã yêu cầu Phòng VH&TT huyện tham mưu UBND huyện tổ chức ký cam kết với các cơ quan nhà nước xung quanh lễ hội không tổ chức trông giữ xe thu tiền của du khách trong những ngày diễn ra lễ hội.
Công an huyện Tiên Du, nơi tổ chức lễ hội, đã huy động 100% lực lượng tham gia đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy tại lễ hội và các khu vực lân cận…
Hội hát Quan họ Bắc Ninh diễn ra ở bất cứ nơi đâu: trong nhà, trên sân đình, trước cửa chùa hay bồng bềnh trên những thuyền thúng giữa ao, hồ – dấu tích xưa của dòng Tiêu Tương đã một thời vang vọng tiếng hát Trương Chi làm say đắm nàng Mỵ Nương xinh đẹp. Chỉ cần nơi đó có các liền anh, liền chị.
Liền anh khăn xếp áo the, liền chị áo mớ ba mớ bẩy, nón thúng quai thao đến hẹn lại lên, gặp gỡ, đón tiếp nhau thân tình, nồng hậu, tinh tế và lịch lãm theo lề lối của người hát Quan họ, bằng làn điệu dân ca đạt tới trình độ nghệ thuật cao, là sự kết hợp nhuần nhuyễn, mê đắm của thơ ca và nhạc điệu nhằm bày tỏ tình yêu trong sáng, hết lòng vì người kia, chung thủy một lòng ngóng trông của tình yêu đôi lứa.
Nếu bạn có dịp được thưởng thức những khúc quan họ do chính những nghệ nhân mảnh đất Kinh Bắc hát, chắc hẳn sẽ là một trải nghiệm khiến bạn “nhớ mãi không quên”.
Lấy than, quạt nước, tiễn trà người xơi.
Trà này ngon lắm người ơi,
Người xơi một chén cho tôi bằng lòng.
Và đến lúc phải về, cuộc chia tay thật khó dứt, vì lời ca bao giờ cũng như níu chân khách lại:
Người ơi, người ở đừng về…
Đây là một lễ hội truyền thống chắc chắn những người yêu thích du lịch hay cả những người yêu nét đẹp văn hóa dân tộc cũng nên trải nghiệm.
Những áo mớ bảy mớ ba, nón ba tầm, quai thao, dải yếm lụa sồi, những ô lục soạn, khăn đóng, áo cặp the hoa gấm… như ẩn chứa cả sức sống mùa xuân của con người và tạo vật.
Cách ông bà tổ chức hội Lim cũng thật đặc biêt, mỗi biểu tượng, cử chỉ như mang trong mình thứ gì đó tinh tế lạ thường của người Kinh Bắc. Bởi vậy, chẳng phải ngẫu nhiên mà Quan họ trở thành văn hóa phi vật thể, nét văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.
Hội Lim là lễ hội lớn của tỉnh Bắc Ninh, được tổ chức UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới. UNESCO đánh giá rất cao giá trị văn hóa đặc biệt của Quan họ về thực tiễn xã hội, nghệ thuật trình diễn, kỹ thuật hát, hành vi văn hóa, lời bài hát và trang phục.
Hội Lim được coi là nét kết tinh độc đáo của vùng văn hoá Kinh Bắc. Hằng năm, lễ hội thu hút đông đảo du khách thập phương về với vùng quê Kinh Bắc - Bắc Ninh. Đây là năm đầu tiên hội Lim tổ chức trở lại sau 3 năm bị dừng bởi dịch bệnh.
Bên cạnh hội Lim, chuyến du xuân đầu năm sẽ không thể thiếu những địa điểm nổi tiếng khác, bạn có thể kết hợp để tham quan một số điểm du lịch Bắc Ninh như:
Chùa Phật Tích: Thuộc xã Phật Tích, huyện Tiên Du tỉnh Bắc Ninh. Đây là một trong những ngôi chùa cổ nổi tiếng và linh thiêng, mang đậm dấu ấn kiến trúc thời Lý.
Chùa Dâu: Ngôi chùa cổ nhất Việt Nam tọa lạc tại xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Ngôi chùa gắn liền sự tích bà phật mẫu Man Nương và hệ thống phật Tứ pháp (Pháp Vân – Pháp Vũ – Pháp Lôi – Pháp Điện) hay còn gọi là (Mây – Mưa – Sấm – Chớp).
Chùa Bút Tháp: Nơi lưu giữ bốn bảo vật quốc gia gồm: Ba pho tượng Tam Thế, Tượng Phật bà Quan âm nghìn mắt nghìn tay, Tòa Cửu phẩm liên hoa và hương án bằng gỗ. Đầu năm hành hương lễ chùa cầu tài, cầu lộc sẽ vô cùng ý nghĩa.
Đền Bà Chúa Kho: Ngôi đền nổi tiếng linh thiêng và thu thú hàng ngàn phật tử tới thăm quan và hành hương hàng năm. Vẻ đẹp cổ kính, văn hiến và linh thiêng đã khiến nơi đây thu hút hàng trăm lượt người trong và ngoài nước tới dâng lễ, cầu lộc, cầu tài mỗi ngày.
Thái Anh
