Hội nghị trực tuyến Giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác, chế biến, tiêu thụ thủy sản năm 2021

Tại hội nghị, các vấn đề về công tác quản lý tàu cá, đảm bảo an toàn cho người và tàu cá trên biển, cơ sở hạ tầng, dịch vụ hậu cần nghề cá, công tác tổ chức sản xuất, khai thác thủy sản… được các đại biểu các địa phương thảo luận, đưa ra các giải pháp cho năm 2021 và các năm tiếp theo. Hầu hết các đại biểu đều cho rằng, ngành thủy sản đang phải đối mặt những khó khăn như: Dịch COVID-19 tiếp tục diễn biến phức tạp, kênh phân phối sản phẩm thủy sản đứt gãy, gián đoạn ở nhiều thị trường xuất khẩu; giá thủy sản giảm; cảnh báo “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu chưa được tháo dỡ tiếp tục tác động xấu đến hoạt động xuất khẩu thủy sản...

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến cho biết: Thời gian qua, dịch bệnh Covid-19, logistic không thuận lợi, giá cước vận tải tăng; ứng dụng công nghệ vào khai thác và bảo quản sau thu hoạch còn chậm, gỡ thẻ vàng EU khó khăn là những trở ngại ảnh hưởng đến ngành thủy sản. Tuy nhiên, 5 tháng đầu năm, nông nghiệp, nông thôn, nông dân cũng như tình hình xuất khẩu đạt kết quả khả quan. Từ nay đến năm 2030, mục tiêu đề ra là giảm tỷ lệ khai thác, tăng sản lượng nuôi trồng. Cùng với đó, tập trung vào các khâu bảo quản, chế biến, giảm tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch để nâng chất lượng thủy sản và gia tăng giá trị.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết, ngành thủy sản đang quyết liệt thực hiện Luật Thủy sản năm 2017 và các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Cùng đó, tập trung điều tra nguồn lợi, dự báo ngư trường khai thác; quản lý tàu cá, đảm bảo an toàn cho người và tàu cá trên biển cũng như quản lý cơ sở hạ tầng, dịch vụ hậu cần nghề cá.

Tuy thủy sản được xác định là trụ cột tăng trưởng cho ngành nông nghiệp, nhưng việc đầu tư còn chưa tương xứng về cơ sở hạ tầng như: cảng cá, tàu, quy hoạch nuôi trồng chưa tốt, hệ thống ngành thủy sản mỏng và yếu. Nhấn mạnh đến khai thác hải sản một cách bền vững, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nêu rõ, nếu không làm tốt bảo tồn thì sẽ không có nguồn lợi phát triển bền vững, đảm bảo bền vững giá trị gia tăng và phục vụ xuất khẩu. Để đạt mục tiêu Chiến lược phát triển ngành thủy sản đến 2030 và tầm nhìn 2045 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phải thực hiện đồng bộ cả 3 trụ cột gồm: Khai thác, bảo tồn và nuôi trồng gắn với chế biến.

Vì vậy, nhằm đáp ứng theo yêu cầu thị trường xuất khẩu, ngành phải đẩy nhanh ứng dụng khoa học công nghệ về giống, nuôi trồng, thú y phòng bệnh và bảo quản sau thu hoạch. Bên cạnh đó, cơ cấu lại các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản theo mô hình kinh tế tuần hoàn, theo chuỗi và nâng cao giá trị.

Theo Tổng Cục Thủy sản, tổng sản lượng khai thác thủy sản năm 2020 đạt 3,85 triệu tấn; 3 tháng đầu năm 2021, sản lượng đạt 857,4 nghìn tấn; trong đó, khai thác biển đạt 817,5 nghìn tấn, tăng 1,1% so với cùng kỳ; khai thác nội địa đạt 39,9 nghìn tấn (giảm 0,5% so với cùng kỳ năm 2020).

Năm 2020, tốc độ gia tăng giá trị sản xuất thủy sản đạt 3,05% so với năm 2019. Kim ngạch xuất khẩu hải sản năm 2020 cả nước đạt 3,435 tỷ USD, tăng 3,12% so với cùng kỳ năm 2019. Trong đó, một số mặt hàng giá trị xuất khẩu tăng mạnh như: tôm, cá biển, cua, ghẹ, mực...

Tính riêng giá trị xuất khẩu thủy sản 3 tháng đầu năm 2021 đạt 1,68 tỷ USD, bằng 103,3% so với cùng kỳ năm 2020. Cả nước có 620 cơ sở chế biến thủy sản quy mô công nghiệp, trong đó có 415 nhà máy, cơ sở đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang Nhật, Mỹ, EU và các thị trường khó tính khác. Các sản phẩm chế biến thủy sản của Việt Nam đã có mặt tại hơn 176 thị trường trên thế giới.

Bên cạnh đó, trên cơ sở kế hoạch tăng trưởng của ngành thì tổng sản lượng thủy sản đảm bảo duy trì ổn định; trong đó, điều chỉnh giảm dần sản lượng thủy sản khai thác, tăng sản lượng thủy sản nuôi trồng và triển khai mạnh các giải pháp để tăng giá trị đối với sản phẩm thủy sản, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng.

Năm 2021, tổng sản lượng thủy sản dự kiến 8,5 triệu tấn; trong đó, sản lượng khai thác khoảng 3,61 triệu tấn, sản lượng nuôi trồng 4,9 triệu tấn; phấn đấu kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 8,6 tỷ USD.

Hiện nay, cả nước có 620 cơ sở chế biến thủy sản quy mô công nghiệp; trong đó, có 415 nhà máy, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang Nhật Bản, Mỹ, EU và các thị trường khó tính khác. Ngoài ra, có 3.000 cơ sở chế biến quy mô nhỏ tại các làng nghề truyền thống phơi khô, làm mắm, đông lạnh, đồ hộp. Các sản phẩm thủy sản chế biến của Việt Nam đã có mặt gần 180 thị trường trên thế giới.

M.H