Theo Tổng cục Hải quan, trong tháng 10/2022, xuất khẩu hàng hóa của cả nước ước đạt 30,3 tỷ USD (tăng 4,5% so với cùng kỳ năm trước). Tính chung 10 tháng của năm 2022, xuất khẩu hàng hóa ước đạt 313 tỷ USD.
Nhóm hàng công nghiệp chế biến đóng góp chính cho tăng trưởng xuất khẩu, chiếm 86% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước, với giá trị ước đạt 270 tỷ USD (tăng 16% so với cùng kỳ năm trước). Ngoài ra, nhóm nông, lâm thủy sản đạt gần 45 tỷ USD (tăng 14%), xuất khẩu giày dép - túi xách đạt hơn 23 tỷ USD (tăng gần 40%). Tính đến hết tháng 10, nước ta xuất siêu 9,4 tỷ USD.
Dù vậy, Tổng cục Hải quan cho rằng, trong bối cảnh các nước thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt, nhu cầu hàng hóa toàn cầu đang chậm lại, đặc biệt là từ 2 thị trường hàng đầu của Việt Nam là Mỹ và châu Âu (EU). Hiện, một lượng đơn hàng xuất khẩu của DN Việt và DN FDI có dấu hiệu giảm sút. Trong tháng 9, xuất khẩu giảm hơn 5 tỷ USD so với tháng 8 (khoảng 15%).
Ông Nguyễn Liêm, Tổng Giám đốc Công ty CP Lâm Việt cho hay, theo thông lệ, những tháng cuối năm, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ thường cao hơn so với đầu năm do nhu cầu hoàn thiện, sửa sang, trang trí lại nội thất tăng cao. Tuy nhiên, năm nay tình hình trái ngược hẳn, nhu cầu từ các thị trường lớn như Mỹ, EU…đều giảm mạnh.
“Đơn hàng quý III của DN chỉ còn khoảng 40-50% so với năm trước. Còn quý IV, số đơn hàng giảm còn mạnh hơn. Đến nay, DN cũng vẫn chưa có đơn hàng cho năm mới. Với tình hình này DN đang phải thu hẹp quy mô sản xuất và cắt giảm một số lượng lớn lao động”, ông Liêm nói.
Ông Nguyễn Văn Khánh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Da giày TP.HCM (SLA) cho rằng, tỉ giá USD tăng cao đang ảnh hưởng trực tiếp đến các DN sản xuất trong các ngành nhập khẩu nhiều nguyên vật liệu để gia công xuất khẩu như dệt may, da giày, điện tử, nhựa…Thông thường, các đơn hàng xuất khẩu da giày sẽ được phía đối tác ký dài hạn khoảng 6 tháng. Tuy nhiên, gần đây, đối tác thường chọn ký ngắn hạn, trong đó yêu cầu DN phải giao hàng sớm, đúng ngày nên các DN da giày chịu áp lực rất lớn.
Từ nay đến hết năm, trông chờ vào gạo
Theo Tổng cục Hải quan, trong tháng 10, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt 713.546 tấn (tăng hơn 22% so với tháng 9) kim ngạch đạt hơn 341 triệu USD (tăng 24%), cao kỷ lục. Tính đến hết tháng 10, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt gần 6,1 triệu tấn, trị giá khoảng 3 tỷ USD (tăng 17,4% về lượng và 7,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2021). Đặc biệt, gạo Việt Nam đang tăng giá mạnh là do nhu cầu nhập khẩu trên thế giới những tháng cuối năm tăng cao, trong khi nguồn cung hạn chế. Đặc biệt, sau khi Ấn Độ hạn chế xuất khẩu gạo, nhiều đối tác đã chuyển hướng sang các thị trường khác, tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt đẩy mạnh xuất khẩu. Giá gạo Việt Nam đã tăng hơn 30 USD/tấn kể từ khi Ấn Độ điều chỉnh chính sách. Dự báo về thị trường gạo cuối năm cho thấy, giá gạo Việt Nam xuất khẩu sẽ đạt mức cao trong cả tháng 12/2022.
Trả lời phỏng vấn trên CAFEF, ông Nguyễn Hoài Chung - Nhà Sáng lập và Giám đốc Điều hành Phaata - Sàn giao dịch logistics quốc tế đầu tiên của Việt Nam, cho biết, các DN xuất khẩu có thể cân nhắc đánh giá lại tổng thể tình hình thị trường, khách hàng, sản phẩm, lợi thế cạnh tranh... để đưa ra chiến lược kinh doanh phù hợp. Bên cạnh các thị trường truyền thống lớn như Mỹ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, DN nên chủ động tìm kiếm các thị trường mới khác. Song song, cân nhắc phát triển thêm thị trường ở trong nước với quy mô dân số lên đến 100 triệu dân. Trước áp lực tỷ giá, DN cũng cần linh hoạt trong phương thức thanh toán, thay thế đồng tiền thay vì chỉ tập trung vào đồng USD. Dù vậy, khi kinh tế toàn cầu suy thoái cũng sẽ mở ra cơ hội thuận lợi để thương lượng giá mua và chính sách tốt hơn, DN hãy cố gắng tận dụng tốt để có thể tiết kiệm được chi phí đầu vào.
P.V
