Quý I/2026, bức tranh tài chính của Tập đoàn Hòa Phát ghi nhận gam màu tăng trưởng ấn tượng khi doanh thu và lợi nhuận đồng loạt bứt phá mạnh theo đà phục hồi của ngành thép. Tuy nhiên, phía sau con số lợi nhuận hơn 9.000 tỷ đồng là áp lực tài chính khổng lồ với hàng chục nghìn tỷ đồng nợ vay, lượng tồn kho lớn cùng tham vọng đầu tư các “siêu dự án” mới.
 |
Lợi nhuận sau thuế đạt 9.055 tỷ đồng, gánh nặng nợ vay vẫn ở mức lớn |
Trong bối cảnh thị trường thép đang dần hồi phục nhờ đầu tư công tăng tốc, xây dựng khởi sắc và giá thép ổn định hơn, Hòa Phát tiếp tục cho thấy vị thế đầu ngành. Song đi cùng cơ hội là bài toán dòng tiền, chi phí lãi vay và áp lực vận hành quy mô tài sản ngày càng lớn.
Lợi nhuận tăng vọt nhờ thép phục hồi
Theo báo cáo tài chính quý I/2026 vừa công bố, Hòa Phát ghi nhận doanh thu thuần gần 52.900 tỷ đồng, tăng khoảng 47% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 9.055 tỷ đồng, tăng gần 171%.
Đây là mức tăng trưởng mạnh hiếm thấy của doanh nghiệp thép trong bối cảnh thị trường từng trải qua giai đoạn khó khăn kéo dài do bất động sản trầm lắng và nhu cầu tiêu thụ suy giảm.
Một trong những yếu tố quan trọng giúp lợi nhuận cải thiện mạnh là biên lợi nhuận gộp hồi phục rõ nét. Giá vốn tăng chậm hơn doanh thu khiến lợi nhuận gộp tăng hơn gấp đôi, lên khoảng 8.365 tỷ đồng.
Diễn biến này cho thấy áp lực nguyên liệu đầu vào như quặng sắt, than coke đã giảm đáng kể so với giai đoạn thị trường thép lao dốc trước đó. Đồng thời, nhu cầu tiêu thụ thép xây dựng và thép cuộn cán nóng (HRC) cũng đang dần cải thiện nhờ các dự án đầu tư công và hạ tầng được đẩy mạnh.
Không chỉ lợi nhuận, dòng tiền kinh doanh của Hòa Phát cũng cho thấy tín hiệu tích cực. Nếu cùng kỳ năm trước doanh nghiệp âm hơn 2.800 tỷ đồng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh thì quý I năm nay đã chuyển sang dương hơn 6.800 tỷ đồng.
Với doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn, đây là yếu tố đặc biệt quan trọng. Bởi lợi nhuận kế toán có thể biến động theo giá hàng tồn kho hoặc chu kỳ ghi nhận doanh thu, trong khi dòng tiền dương phản ánh khả năng thu tiền thực và chất lượng lợi nhuận bền vững hơn.
Mỗi ngày chi khoảng 15 tỷ đồng tiền lãi vay
Tuy nhiên, phía sau bức tranh lợi nhuận tích cực, báo cáo tài chính của Hòa Phát vẫn cho thấy nhiều áp lực lớn về tài chính.
Đáng chú ý nhất là quy mô nợ vay vẫn ở mức rất cao. Tính đến cuối quý I/2026, tổng vay và nợ thuê tài chính của Hòa Phát vào khoảng 90.600 tỷ đồng, gồm gần 62.800 tỷ đồng nợ ngắn hạn và hơn 27.800 tỷ đồng nợ dài hạn.
Dù mức nợ này đã giảm so với đầu năm, đây vẫn là con số rất lớn ngay cả với doanh nghiệp đầu ngành thép.
Áp lực tài chính thể hiện rõ qua chi phí lãi vay trong quý lên tới hơn 1.333 tỷ đồng, tương đương mỗi ngày Hòa Phát phải chi khoảng 15 tỷ đồng để trả lãi ngân hàng. Con số này tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước và cao hơn khoảng 14% so với quý liền kề.
Điều đó cho thấy doanh nghiệp vẫn phụ thuộc đáng kể vào vốn vay để duy trì hoạt động và triển khai các dự án đầu tư quy mô lớn, đặc biệt là Khu liên hợp gang thép Dung Quất 2.
Theo giới phân tích, với ngành thép – lĩnh vực đòi hỏi vốn đầu tư cực lớn – việc sử dụng đòn bẩy tài chính là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, khi mặt bằng lãi suất vẫn còn biến động, chi phí tài chính cao có thể tạo áp lực đáng kể lên lợi nhuận nếu thị trường thép đảo chiều.
Áp lực từ Dung Quất 2 và lượng tồn kho khổng lồ
Báo cáo quý I cũng cho thấy Hòa Phát vẫn đang trong giai đoạn đầu tư rất mạnh. Chi phí xây dựng cơ bản dở dang tăng lên hơn 10.328 tỷ đồng, trong khi dòng tiền đầu tư âm gần 2.921 tỷ đồng. Điều này phản ánh doanh nghiệp tiếp tục “rót vốn” lớn cho dự án Dung Quất 2 – dự án được xem là động lực tăng trưởng chiến lược trong tương lai.
Về dài hạn, Dung Quất 2 được kỳ vọng giúp Hòa Phát mở rộng đáng kể công suất thép cuộn cán nóng HRC, tăng khả năng cạnh tranh với thép nhập khẩu và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghiệp.
Tuy nhiên trong ngắn hạn, dự án cũng kéo theo áp lực rất lớn về vốn đầu tư, chi phí khấu hao và thời gian hoàn vốn kéo dài. Một điểm đáng chú ý khác là hàng tồn kho của Hòa Phát dù đã giảm nhưng vẫn ở mức rất cao, hơn 43.500 tỷ đồng.
Trong ngành thép, tồn kho là chỉ số nhạy cảm bởi giá nguyên liệu và giá bán biến động liên tục. Nếu thị trường đảo chiều giảm mạnh, doanh nghiệp có thể phải trích lập dự phòng lớn cho lượng hàng tồn giá cao.
Thực tế, quý I/2026 Hòa Phát vẫn ghi nhận hơn 56 tỷ đồng dự phòng giảm giá hàng tồn kho. Ngoài ra, các khoản phải thu ngắn hạn cũng tăng lên gần 16.700 tỷ đồng, tăng hơn 2.000 tỷ đồng so với đầu năm; riêng phải thu khách hàng đạt hơn 10.900 tỷ đồng.
Theo các chuyên gia tài chính, điều này phần nào cho thấy doanh nghiệp có thể đang nới chính sách tín dụng thương mại nhằm thúc đẩy tiêu thụ thép trong bối cảnh cạnh tranh vẫn gay gắt. Nếu thị trường bất động sản phục hồi chậm hoặc khách hàng gặp khó khăn dòng tiền, nguy cơ phát sinh nợ xấu thương mại hoàn toàn có thể gia tăng.
Quy mô tài sản lớn và áp lực vận hành
Một “tín hiệu ẩn” khác nằm ở quy mô tài sản cố định của Hòa Phát khi đã lên tới gần 134.600 tỷ đồng.
Quy mô tài sản lớn giúp doanh nghiệp duy trì lợi thế sản xuất và vị thế dẫn đầu thị trường. Tuy nhiên, đi kèm là áp lực khấu hao, chi phí vận hành và yêu cầu phải duy trì công suất hoạt động ở mức cao để hấp thụ chi phí cố định.
Theo giới chuyên gia, với ngành thép, chỉ cần nhu cầu thị trường suy yếu hoặc giá thép giảm mạnh, lợi nhuận doanh nghiệp có thể sụt giảm rất nhanh do gánh nặng chi phí cố định quá lớn.
Ngoài ra, hoạt động kinh doanh của Hòa Phát hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào chu kỳ bất động sản, đầu tư công và diễn biến thị trường thép toàn cầu.
Trong bối cảnh thép Trung Quốc tiếp tục tạo áp lực cạnh tranh về giá, cùng xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng ở nhiều quốc gia, ngành thép Việt Nam nói chung và Hòa Phát nói riêng sẽ còn đối mặt nhiều thách thức trong thời gian tới.
Tham vọng “siêu dự án” sông Hồng 27 tỷ USD
Không chỉ mở rộng trong lĩnh vực thép, Hòa Phát còn gây chú ý khi tham gia liên danh cùng THACO và Đại Quang Minh đề xuất thực hiện dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng tại Hà Nội theo hình thức PPP, hợp đồng BT.
Theo đề xuất, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 714.256 tỷ đồng, tương đương khoảng 27 tỷ USD – thuộc nhóm dự án hạ tầng và đô thị lớn nhất từng được đề xuất tại Việt Nam.
Dự án có quy mô nghiên cứu khoảng 11.400–11.480 ha dọc hai bên sông Hồng, gồm 17 hợp phần với đại lộ cảnh quan dài khoảng 80 km, hệ thống công viên ven sông, khu vui chơi giải trí, đô thị và các công trình chỉnh trị dòng chảy.
Liên doanh nhà đầu tư cũng đề xuất quỹ đất đối ứng hơn 5.000 ha để thanh toán cho dự án. Giới quan sát cho rằng việc tham gia các dự án quy mô siêu lớn cho thấy tham vọng mở rộng hệ sinh thái đầu tư của Hòa Phát, không chỉ dừng ở sản xuất thép mà còn hướng tới hạ tầng và phát triển đô thị.
Tuy nhiên, trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn đang “gánh” lượng nợ vay rất lớn và tiếp tục đầu tư mạnh cho Dung Quất 2, bài toán cân đối dòng tiền và quản trị rủi ro tài chính sẽ trở thành thách thức quan trọng với tập đoàn này trong những năm tới.
