Hoa Kỳ và Nhật Bản hôm thứ Ba đã công bố một thỏa thuận thương mại về khoáng sản pin xe điện, đây là chìa khóa để củng cố chuỗi cung ứng pin của họ và cho phép các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản tiếp cận rộng rãi hơn với khoản tín dụng thuế EV mới trị giá 7.500 USD của Mỹ.
Theo các quan chức cấp cao của chính quyền Biden, thỏa thuận được đàm phán nhanh chóng cấm hai nước ban hành các hạn chế xuất khẩu song phương đối với các khoáng chất quan trọng nhất đối với pin EV. Những khoáng chất đó bao gồm lithium, niken, coban, than chì và mangan.
Thỏa thuận này cũng nhằm giảm sự phụ thuộc của Mỹ-Nhật vào Trung Quốc đối với các nguyên liệu như vậy bằng cách yêu cầu hợp tác để chống lại "các chính sách và thông lệ phi thị trường" của các quốc gia khác trong lĩnh vực này và tiến hành đánh giá đầu tư đối với các khoản đầu tư nước ngoài vào chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng của họ.
Các thỏa thuận thương mại tập trung vào khoáng sản là một cách mà chính quyền Biden hy vọng sẽ mở ra khả năng tiếp cận cho các đồng minh đáng tin cậy đối với khoản tín dụng thuế trị giá 7.500 đô la cho mỗi phương tiện EV trong Đạo luật giảm lạm phát tập trung vào khí hậu năm ngoái.
Một nửa tín dụng mua hàng của người tiêu dùng được dành cho các loại xe và pin do Bắc Mỹ lắp ráp, một nguyên nhân gây căng thẳng đáng kể với Liên minh Châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc, những người lo ngại rằng các nhà sản xuất ô tô và pin của họ sẽ không thể cạnh tranh được.
Nửa khoản tín dụng còn lại phụ thuộc vào ít nhất 40% giá trị của các khoáng chất quan trọng trong pin đã được khai thác hoặc xử lý tại Hoa Kỳ hoặc một quốc gia có hiệp định thương mại tự do với Hoa Kỳ hoặc được tái chế ở Bắc Mỹ.
Kho bạc Hoa Kỳ dự kiến sẽ xác định các yêu cầu tìm nguồn cung ứng cho các khoản trợ cấp thuế EV vào cuối tuần này, cung cấp hướng dẫn được chờ đợi háo hức cho các ngành ô tô, pin và năng lượng sạch.
Nhưng khi được hỏi liệu hiệp định thương mại có đủ điều kiện để pin, linh kiện và phương tiện có nguồn gốc từ Nhật Bản được hưởng phần tín dụng thuế đó hay không, các quan chức cho biết quyết định đó tùy thuộc vào Bộ Tài chính.
Các quan chức cho biết USTR không có ý định tìm kiếm sự chấp thuận của Quốc hội đối với hiệp định thương mại khoáng sản vì nó thuộc thẩm quyền của cơ quan này trong việc đàm phán các hiệp định thương mại ngành ở cấp hành pháp.
Nhưng họ cho biết các điều khoản trong thỏa thuận nhằm thúc đẩy quyền lao động và tái chế trong chuỗi cung ứng khoáng sản pin của họ sẽ giúp ích cho cả hai nước.
"Nhật Bản là một trong những đối tác thương mại quan trọng nhất của chúng tôi và thỏa thuận này sẽ cho phép chúng tôi tăng cường mối quan hệ song phương hiện có", Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Katherine Tai cho biết trong một tuyên bố.
"Đây là một thời điểm đáng hoan nghênh khi Hoa Kỳ tiếp tục hợp tác với các đồng minh và đối tác của chúng tôi để tăng cường chuỗi cung ứng cho các khoáng sản quan trọng, bao gồm thông qua Đạo luật Giảm lạm phát."
Hai nước đã đồng ý xem xét lại thỏa thuận khoáng sản hai năm một lần, bao gồm cả việc liệu có nên chấm dứt hoặc sửa đổi nó hay không.
Phát biểu với các phóng viên hôm thứ Hai, các quan chức Hoa Kỳ cho biết việc tăng cường chuỗi cung ứng phát quang quan trọng của Hoa Kỳ “cùng với các đối tác có cùng chí hướng” là “quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế năng lượng sạch” và “nâng cao an ninh và ổn định kinh tế bằng cách đảm bảo Hoa Kỳ và các đồng minh và các đối tác không phụ thuộc vào các nước khác về sản phẩm quan trọng”.
Các khoản tín dụng IRA IRA đã được thiết kế một phần để khuyến khích sự hồi sinh của chuỗi cung ứng và sản xuất trong nước, đồng thời lấy lại việc làm ở Mỹ đã bị mất ở tay châu Á.
Trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times vào tháng trước, John Podesta, cố vấn hàng đầu về năng lượng sạch của Biden, cho biết công việc phụ thuộc vào công nghệ sạch của Trung Quốc đã tạo ra “lỗ hổng” cho Mỹ và các đồng minh rằng chính quyền đang cố gắng giải quyết.
Mai Anh t/h
