Công việc kinh doanh đầu tiên của ông Lee Thiam Wah là bán đồ ăn vặt ở một quán ven đường ở Malaysia. Vài thập kỷ sau, doanh nhân này từ một khởi đầu khiêm tốn đã xây dựng nên một đế chế bán lẻ với chuỗi hơn 2.600 cửa hàng tiện lợi trên khắp cả nước. Hiện tại, ở tuổi 60, ông Lee đã chính thức trở thành tỷ phú sau khi công ty của ông, 99 Speed Mart Retail Holdings Bhd, niêm yết chính thức trên sàn chứng khoán Kuala Lumpur.
Theo đó, đợt chào bán công khai lần đầu (IPO) trị giá 531 triệu USD này được cho lớn nhất tại Malaysia trong vòng 7 năm qua. Với mức giá IPO là 1,65 ringgit (khoảng 0,38 USD) mỗi cổ phiếu, tài sản của ông Lee ước tính đạt khoảng 3,3 tỷ USD, theo chỉ số tỷ phú Bloomberg. Đồng thời, cổ phiếu công ty này đã tăng tới 15% vào thứ hai (9/9).
Bên cạnh đó, việc niêm yết này cũng củng cố vị thế của Kuala Lumpur là địa điểm sôi động nhất cho các đợt IPO tại Đông Nam Á năm nay, đồng thời cho thấy niềm tin của các nhà đầu tư vào tiềm năng tăng trưởng của quốc gia này. Cổ phiếu của công ty được xem là một cách để tiếp cận ngành hàng tiêu dùng trong bối cảnh nền kinh tế quốc gia này dự báo sẽ tăng trưởng tới 5% trong năm nay.
Theo ông Mohit Mirpuri, đối tác cấp cao kiêm nhà quản lý quỹ tại SGMC Capital Pte Ltd có trụ sở tại Singapore, “đây là thời điểm quan trọng cho cả bối cảnh IPO của Malaysia và thị trường vốn của Đông Nam Á. Điều này có thể thúc đẩy tâm lý thị trường và định vị Malaysia như một địa điểm chủ chốt” trong các đợt niêm yết khu vực.
Hành trình xây dựng đế chế siêu thị mini
Ông Lee sinh năm 1964 tại Klang, một trong những thành phố nằm trên tuyến đường giữa Kuala Lumpur và eo biển Malacca. Cha của ông là công nhân xây dựng, mẹ là người bán hàng rong, và họ có 11 người con nên chỉ có thể cho ông Lee đi học trong sáu năm.
Do nhu cầu cuộc sống, ông Lee bắt đầu kinh doanh bán lẻ bằng một quầy hàng ven đường. Khi còn nhỏ, ông từng mắc bệnh bại liệt và đã mất hoàn toàn khả năng sử dụng đôi chân.
“Không ai thuê tôi vì hạn chế về thể chất”, ông nói với Forbes vào năm 2012. “Tôi phải tự giúp mình”.
Sau đó, ông Lee mở một cửa hàng tạp hóa vào năm 1987 và một thập kỷ sau, ông đã điều hành 8 cửa hàng dưới tên Pasar Mini 99, nơi vợ ông, bà Ng Lee Tieng, 44 tuổi, bắt đầu sự nghiệp với vai trò là nhân viên mua hàng vào năm 1997. Trước khi IPO, hai vợ chồng là chủ sở hữu duy nhất của công ty.
Hiện nay, đây là chuỗi cửa hàng lớn nhất tại Malaysia, chiếm 40% thị phần ở phân khúc mini-mart và gần 12% trong số các nhà bán lẻ tạp hóa, theo bản cáo bạch IPO.
“Hành trình của ông Lee là một ví dụ truyền cảm hứng cho các chủ doanh nghiệp nhỏ. Nó cho thấy rằng, với quyết tâm, kiên trì và sự tập trung vào khách hàng, bạn hoàn toàn có thể mở rộng quy mô kinh doanh từ những khởi đầu khiêm tốn”, ông Mirpuri của SGMC Capital nói.
Được biết, ông Lee sẽ tiếp tục giữ vai trò Giám đốc điều hành của công ty. Chuỗi cửa hàng 99 Speed Mart chiếm phần lớn giá trị tài sản ròng của ông, cùng với tiền thu được từ cổ tức và việc bán cổ phần.
Ông cũng nắm giữ cổ phần tại nhiều doanh nghiệp tư nhân, bao gồm đơn vị nhượng quyền độc quyền của các nhà hàng Burger King tại Malaysia. Năm ngoái, ông cũng đã nổi lên như một trong những cổ đông cá nhân lớn nhất tại Alliance Bank Malaysia Bhd với khoảng 5% cổ phần, theo hồ sơ quy định.
Thị trường đầy tiềm năng
Khi chỉ số chứng khoán FTSE Bursa Malaysia KLCI đang hướng đến năm tốt nhất kể từ 2010, các đợt niêm yết đã trở lại sau nhiều năm tăng trưởng ảm đạm.
Việc niêm yết của 99 Speed Mart đã thu hút 14 nhà đầu tư nòng cốt, bao gồm abrdn Asia Ltd. và UOB Asset Management (Malaysia).
Theo bản cáo bạch, khoảng 28% số tiền thu được từ IPO sẽ được công ty sử dụng để mở các cửa hàng và trung tâm phân phối mới, mua xe tải giao hàng và trả nợ. Trong 3 tháng đầu năm 2024, công ty đã đạt lợi nhuận sau thuế là 133,2 triệu ringgit (khoảng 30,7 triệu đô) trên doanh thu 2,4 tỷ ringgit (tương đương 553,6 triệu đô).
Theo Arun George, nhà phân tích tại Global Equity Research, khẩu hiệu “Near n’ Save” của nhà điều hành chuỗi mini-mart là một phần trong mô hình kinh doanh tập trung vào sự tiện lợi và dễ tiếp cận cho người tiêu dùng.
Ông cũng cho biết thêm, quy mô hoạt động của công ty này đã tạo ra rào cản đối với sự tham gia và mở rộng của các đối thủ mini-mart khác tại Malaysia, “cản trở khả năng cạnh tranh hiệu quả của họ”.
Lân Nguyễn (theo Bloomberg)
