Bật dậy mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp, tạo đà hoàn thành mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030

​​​​​​​Bà Trịnh Thị Hương, Phó cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính)

Tinh thần khởi nghiệp bật dậy sau Nghị quyết 68-NQ/TW

Chia sẻ về sự chuyển động mạnh mẽ của khu vực tư nhân thời gian qua, bà Trịnh Thị Hương, Phó cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), nhận định rằng tinh thần khởi nghiệp, kinh doanh đã bật dậy rõ rệt chỉ sau vài tháng từ khi Nghị quyết 68-NQ/TW được ban hành. Bà Hương đánh giá, với tinh thần quyết liệt của Chính phủ cùng sự hưởng ứng sôi nổi của người dân và doanh nghiệp, mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 hoàn toàn có thể đạt được sớm hơn dự kiến.

Theo bà, việc cán đích 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động – điều mà Việt Nam theo đuổi từ năm 2016 – chỉ diễn ra trong vòng 5 tháng sau Nghị quyết 68-NQ/TW, là dấu mốc mang tính bước ngoặt. Điều này thể hiện sự thay đổi mạnh mẽ trong tư duy, cách thức hành động và khả năng lan tỏa chính sách vào đời sống kinh tế.

Nghị quyết 35/NQ-CP của Chính phủ ban hành năm 2016 từng đặt ra mục tiêu đến năm 2020 Việt Nam sẽ có 1 triệu doanh nghiệp hoạt động. Nhưng phải mất gần một thập kỷ – tới tháng 9/2025 – mục tiêu này mới thành hiện thực.

Sự chậm trễ có những nguyên nhân khách quan, trong đó đại dịch Covid-19 là yếu tố gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế toàn cầu, khiến hàng trăm nghìn doanh nghiệp Việt Nam gián đoạn, đình trệ hoặc rời bỏ thị trường. Tuy vậy, ngay khi nền kinh tế bước vào giai đoạn phục hồi, những chính sách quyết liệt của Chính phủ trong năm 2025 đã tạo ra bước ngoặt đáng kể.

Chỉ riêng 10 tháng đầu năm nay, cả nước có khoảng 256.000 doanh nghiệp đăng ký mới hoặc quay trở lại thị trường – tăng 26,5% so với cùng kỳ. Sau khi loại trừ số doanh nghiệp rút lui, nền kinh tế ghi nhận thêm hơn 65.000 doanh nghiệp mới. Đáng chú ý, sự gia tăng này trùng khớp với thời điểm Nghị quyết 68-NQ/TW được triển khai.

Bà Hương cho rằng đây là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy tinh thần khởi sự đã thực sự được khơi dậy mạnh mẽ, lan tỏa trong cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Điều gì khiến Nghị quyết 68-NQ/TW được hưởng ứng mạnh mẽ?

Lý giải sức lan tỏa vượt trội của Nghị quyết 68-NQ/TW, bà Hương cho biết điểm khác biệt lớn nằm ở tốc độ hành động và cách thức triển khai.

Chỉ trong 60 ngày sau khi Nghị quyết được ban hành, Bộ Tài chính đã trình Quốc hội và Chính phủ thông qua ba nghị quyết quan trọng: Nghị quyết 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết 138/NQ-CP của Chính phủ Ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04 tháng 5 năm 2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 139/NQ-CP Ban hành Kế hoạch của Chính phủ triển khai Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17 tháng 5 năm 2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Đây là tốc độ triển khai hiếm thấy đối với một nghị quyết lớn của Bộ Chính trị.

Theo chương trình hành động, Nghị quyết 68-NQ/TW đưa ra 69 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó yêu cầu các bộ, ngành hoàn thành khoảng 2/3 ngay trong năm đầu tiên. Đến thời điểm hiện tại, hơn 70% nhiệm vụ đã hoàn tất, trong đó có 28 nghị định về phân cấp, phân quyền – một trụ cột quan trọng trong cải thiện môi trường kinh doanh.

Từ nay đến cuối năm, bà Hương cho biết nhiều luật lớn như Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thương mại điện tử, Luật Đầu tư… dự kiến được thông qua, tạo nền tảng thể chế đồng bộ để thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế.

Hệ thống chính sách mới hỗ trợ doanh nghiệp

Không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện luật, Bộ Tài chính đã xây dựng hàng loạt cơ chế chính sách mới nhằm thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và khu vực tư nhân phát triển bền vững.

Trong số đó, đáng chú ý là:

– Chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm đầu đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập.

– Miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân cho hoạt động đổi mới sáng tạo.

– Chính sách đào tạo miễn phí cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ.

– Cơ chế hỗ trợ tiếp cận mặt bằng sản xuất trong các khu, cụm công nghiệp.

– Dự thảo nghị định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

– Dự thảo cơ chế thử nghiệm kinh tế tuần hoàn.

– Dự thảo hỗ trợ 2% lãi suất cho các dự án xanh, tuần hoàn hoặc áp dụng tiêu chuẩn ESG.

Một điểm mới quan trọng là Bộ Tài chính đang xây dựng Chương trình đào tạo 10.000 CEO và phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong – lực lượng được kỳ vọng dẫn dắt chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và đưa doanh nghiệp Việt vươn ra quốc tế.

Song song với Bộ Tài chính, các bộ, ngành và địa phương khác cũng triển khai nhiều nhiệm vụ cấp bách. Ngân hàng Nhà nước đã hoàn thiện Dự thảo Nghị định hướng dẫn hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp tư nhân. Bộ Công thương đang xây dựng Chương trình Go Global, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt tăng tốc quốc tế hóa, mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu toàn cầu.

Nhiều bộ như Công an, Nội vụ, Khoa học và Công nghệ, Xây dựng… đang gấp rút hoàn thiện các nghị định hướng dẫn thi hành luật mới. Với khối lượng luật được thông qua nhiều kỷ lục tại Kỳ họp thứ mười của Quốc hội, tiến độ ban hành văn bản hướng dẫn được coi là yếu tố then chốt để đảm bảo chính sách đi vào đời sống.

Tư vấn hướng dẫn thủ tục đăng ký dự án đầu tư, đầu tư nước ngoài, đăng ký kinh doanh tại Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội (Sở Tài chính Hà Nội)

Tại Hà Nội, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định 5148/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030”. Đề án hướng tới triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), tạo môi trường đầu tư – kinh doanh thuận lợi và bình đẳng tại Hà Nội.

Giai đoạn 2026–2030, thành phố đặt mục tiêu mỗi năm có 40.000 doanh nghiệp thành lập mới, trong đó khoảng 10% là doanh nghiệp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ số và công nghiệp sáng tạo. Đến năm 2030, dự kiến có khoảng 500.000 DNNVV hoạt động ổn định, kê khai thuế đầy đủ; đồng thời từng bước tăng số doanh nghiệp đủ điều kiện niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Đề án hỗ trợ trực tiếp tối thiểu 5.000 DNNVV/năm và hỗ trợ gián tiếp khoảng 40.000 doanh nghiệp/năm thông qua phát triển hệ sinh thái và phối hợp các chương trình liên quan. Trọng tâm hỗ trợ tập trung vào các ngành chế biến – chế tạo, công nghiệp công nghệ số, tự động hóa, nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp sáng tạo, nhằm nâng tỷ trọng nhóm ngành này lên 15–20% cơ cấu kinh tế của Hà Nội.

Hằng năm, Đề án cung cấp hỗ trợ về hạ tầng, tư vấn kinh doanh, kiểm định chất lượng, thông tin thị trường và kết nối mạng lưới để thúc đẩy xuất khẩu, góp phần giúp kim ngạch xuất khẩu của Hà Nội tăng tối thiểu 10%.

Về nguồn nhân lực, Đề án đào tạo tối thiểu 15.000 người/năm về quản trị, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển thị trường; đồng thời đào tạo 1.000 CEO/năm và đạt 5.000 CEO vào năm 2030.

Đề án cũng thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính, mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp gia nhập thị trường, góp phần cải thiện chỉ số PCI của Thành phố.

Đối tượng thụ hưởng gồm: DNNVV, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và các tổ chức liên quan tới hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội.

Việc hàng loạt chính sách lớn được ban hành gấp rút thể hiện sự quyết tâm của Chính phủ và chính quyền Hà Nội trong việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng, lấy khu vực kinh tế tư nhân làm động lực quan trọng.

Theo bà Hương, điều tích cực nhất là tinh thần khởi nghiệp đã trở lại một cách mạnh mẽ, thể hiện qua số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng vọt, sự hào hứng của người dân và sự vào cuộc quyết liệt của bộ máy hành chính. Sự cộng hưởng giữa thể chế – thị trường – doanh nhân đang tạo nên “làn sóng mới” cho khu vực tư nhân, góp phần hiện thực hóa mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030.