Theo đó, toàn tỉnh hiện ghi nhận ba địa phương đáp ứng đầy đủ các điều kiện về quy mô, hạ tầng và năng lực phát triển kinh tế - xã hội gồm Hàm Thuận Nam, Đức Trọng và Cư Jút. Đây được xem là những địa phương có khả năng trở thành các đơn vị hành chính đô thị mới trong lộ trình năm 2026.
Hàm Thuận Nam đang cho thấy mức độ hoàn thiện đô thị tương đối rõ nét. Địa phương này đạt 84 điểm theo bộ tiêu chí đánh giá, vượt khá xa ngưỡng tối thiểu 75 điểm. Trong khi đó, Đức Trọng đạt 77,25 điểm.
 |
| Hàm Thuận Nam đang cho thấy mức độ hoàn thiện đô thị tương đối rõ nét. Địa phương này đạt 84 điểm theo bộ tiêu chí đánh giá, vượt khá xa ngưỡng tối thiểu 75 điểm. Trong khi đó, Đức Trọng đạt 77,25 điểm. |
Kết quả này phản ánh quá trình đầu tư đồng bộ về hạ tầng, quy mô dân cư và định hướng phát triển kinh tế trong nhiều năm qua. Bên cạnh việc đáp ứng yêu cầu về diện tích tự nhiên tối thiểu từ 5,5 km² và quy mô dân số từ 21.000 người trở lên, Hàm Thuận Nam cũng đang dần xác lập vai trò là khu vực động lực phát triển kinh tế ở phạm vi địa phương và liên vùng.
Việc đạt mức điểm cao không chỉ mang ý nghĩa về mặt hành chính mà còn cho thấy năng lực chuyển đổi từ mô hình nông thôn sang cấu trúc đô thị hiện đại đang diễn ra rõ rệt.
Việc chỉ có ba địa phương đáp ứng yêu cầu cho thấy định hướng phát triển đô thị của Lâm Đồng đang chuyển sang giai đoạn chọn lọc kỹ hơn, ưu tiên các địa phương có nền tảng tăng trưởng thực chất.
Để đủ điều kiện đưa vào đề án nâng cấp lên phường, các địa phương phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí quan trọng.
Trước hết là yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, trong đó tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ phải chiếm tối thiểu 70%.
Song song đó là chuyển đổi cơ cấu lao động, với tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên và tỷ lệ dân số đô thị đạt ít nhất 50%.
Về an sinh xã hội, thu nhập bình quân đầu người trong ba năm liên tiếp phải cao hơn mức trung bình của toàn tỉnh, đồng thời tỷ lệ hộ nghèo phải thấp hơn mặt bằng chung.
Một tiêu chí đáng chú ý khác là năng lực tự chủ tài chính. Địa phương phải bảo đảm khả năng cân đối thu - chi ngân sách, hạn chế phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ từ cấp trên.
Những yêu cầu này được đánh giá là bộ lọc quan trọng nhằm bảo đảm quá trình đô thị hóa diễn ra bền vững, tránh tình trạng phát triển hình thức hoặc nâng cấp hành chính khi nền tảng kinh tế chưa đủ vững.
Theo kế hoạch triển khai, Hàm Thuận Nam, Đức Trọng và Cư Jút hiện đã hoàn tất các bước rà soát hiện trạng, tổng hợp dữ liệu và thống nhất chủ trương ở cấp có thẩm quyền. Các địa phương đang bước vào giai đoạn hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật để trình cấp tỉnh xem xét.
Lộ trình thực hiện được xác định theo các mốc thời gian cụ thể: Trước ngày 18/5/2026: Hoàn thành dự thảo đề án và tổ chức lấy ý kiến cử tri tại địa phương; Trước ngày 30/5/2026: Sở Nội vụ hoàn thiện đề án tổng thể cấp tỉnh; Trước ngày 15/6/2026: Trình HĐND tỉnh thông qua nghị quyết và gửi hồ sơ lên Bộ Nội vụ.
Trong đó, việc lấy ý kiến người dân được xem là bước quan trọng nhằm tạo sự đồng thuận trước khi hoàn tất quy trình trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Nếu được thông qua, việc nâng cấp các địa phương lên phường không chỉ tạo thay đổi về mô hình quản lý hành chính mà còn mở ra dư địa phát triển mới về đầu tư, hạ tầng và dịch vụ.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút nguồn lực ngày càng lớn giữa các địa phương, quá trình chuyển đổi này được kỳ vọng sẽ trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mở rộng không gian đô thị và gia tăng sức hút đầu tư của Lâm Đồng trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
