Theo Cục Hải quan, các quy định mới được xây dựng theo hướng lấy người nộp thuế làm trung tâm, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Thuế và Hải quan, đồng thời cắt giảm thành phần hồ sơ, đơn giản hóa thủ tục về khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế và miễn, giảm thuế.
Nghị định số 252/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều nội dung đáng chú ý như rút ngắn thời gian xử lý hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ; mở rộng điều kiện hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh khi dữ liệu nộp thuế chưa được cập nhật kịp thời trên hệ thống.
Quy định mới cũng làm rõ việc kế thừa nghĩa vụ thuế khi doanh nghiệp chuyển đổi loại hình; bổ sung cơ chế xử lý đối với các khoản thuế đã được xóa nhưng phải phục hồi theo quyết định của tòa án.
Đối với hoàn thuế, nghị định quy định hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế phải được giải quyết chậm nhất trong vòng 10 ngày làm việc kể từ khi cơ quan hải quan ban hành kết luận kiểm tra.
Bên cạnh đó, nhiều biện pháp cưỡng chế thuế cũng được điều chỉnh theo hướng minh bạch và phù hợp hơn với thực tiễn. Đáng chú ý, cơ quan thuế chưa áp dụng cưỡng chế đối với tổ chức nợ thuế dưới 3 triệu đồng hoặc cá nhân, hộ kinh doanh nợ dưới 1 triệu đồng (trừ trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký).
Lần đầu tiên, quy định về nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản được bổ sung như một biện pháp cưỡng chế đối với doanh nghiệp chây ì nợ thuế kéo dài sau khi đã áp dụng các biện pháp khác nhưng không thu hồi được nợ.
 |
| Hải quan cập nhật nhiều điểm mới trong quản lý thuế xuất nhập khẩu |
Thông tư số 84/2026/TT-BTC tiếp tục hoàn thiện cơ chế hoàn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài mua tại Việt Nam mang theo khi xuất cảnh.
Điểm mới nổi bật là hệ thống hoàn thuế sẽ được kết nối trực tiếp với hệ thống hóa đơn điện tử, giúp cơ quan Thuế và Hải quan đối chiếu dữ liệu tự động, rút ngắn thời gian xử lý và hạn chế gian lận.
Thông tư cũng lần đầu quy định đầy đủ tiêu chí, trình tự lựa chọn, tạm dừng hoặc chấm dứt áp dụng hoàn thuế tại các cảng hàng không quốc tế và cảng biển quốc tế; đồng thời phân cấp nhiều thẩm quyền cho Cục Hải quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.
Thông tư số 86/2026/TT-BTC quy định toàn diện về quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo mô hình hải quan số.
Theo đó, hồ sơ thuế được thực hiện chủ yếu bằng phương thức điện tử thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu hải quan. Quy trình miễn, giảm, hoàn thuế, gia hạn nộp thuế, xử lý thuế nộp thừa, kiểm tra sau hoàn thuế và kiểm tra sử dụng hàng hóa miễn thuế cũng được số hóa, đồng thời cắt giảm nhiều thủ tục không còn phù hợp.
Thông tư cũng bổ sung quy định về kiểm tra lại trong trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm chưa được xử lý đầy đủ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và phòng ngừa thất thu ngân sách.
Theo Cục Hải quan, việc đồng loạt triển khai Luật Quản lý thuế mới cùng các văn bản hướng dẫn từ ngày 1/7/2026 được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh trong cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số ngành Thuế - Hải quan, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động xuất nhập khẩu.
