 |
Trong nhiều năm qua, hệ thống bến, bãi ven sông đã góp phần phục vụ vận tải thủy, tập kết vật liệu xây dựng, trung chuyển hàng hóa và cung ứng nguyên liệu cho sản xuất, dân sinh. Hoạt động này tạo việc làm, tăng nguồn thu ngân sách và hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó, công tác quản lý cũng bộc lộ nhiều hạn chế khi số lượng bến, bãi lớn, phân bố rộng, nguồn gốc đất đai phức tạp và liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước.
Theo rà soát, khu vực phía Tây thành phố hiện có 448 bến, bãi, trong khi khu vực phía Đông bước đầu xác định có 361 bến, bãi. Nhiều điểm hình thành qua nhiều thời kỳ, chưa được cập nhật đầy đủ vào quy hoạch, chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý hoặc còn vi phạm về đất đai, đê điều, thủy lợi, giao thông đường thủy nội địa, môi trường, khoáng sản và nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Đáng chú ý, một số bến, bãi đã bị xử lý, giải tỏa nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ tái hoạt động.
Thiết lập khuôn khổ quản lý thống nhất sau hợp nhất
Nghị quyết mới không chỉ kế thừa kinh nghiệm từ việc thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TU trước đây tại khu vực phía Tây mà còn thiết lập khuôn khổ lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất cho toàn địa bàn thành phố sau hợp nhất.
Quan điểm xuyên suốt được xác định rõ: hoạt động bến, bãi là nhu cầu thực tế, khách quan phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhưng phải được quản lý chặt chẽ theo quy hoạch và đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý về đất đai, đê điều, thủy lợi, giao thông đường thủy, môi trường, phòng chống thiên tai, an ninh trật tự và nghĩa vụ tài chính.
Thành phố nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phát huy vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu. Chính quyền cấp xã, phường, đặc khu được xác định là lực lượng chịu trách nhiệm trực tiếp về quản lý địa bàn. Đồng thời, các cơ quan chuyên môn phải chủ động hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, không để việc thiếu hướng dẫn chuyên ngành làm chậm tiến độ xử lý và hoàn thiện thủ tục đối với các bến, bãi đủ điều kiện.
Mục tiêu đến năm 2028: 100% bến, bãi hoạt động phải đủ điều kiện pháp lý
Nghị quyết đặt ra lộ trình cụ thể với những mốc thời gian rõ ràng. Đến 30/11/2026, thành phố phải hoàn thành việc kiểm tra, phân loại, đánh giá hiện trạng toàn bộ bến, bãi; cập nhật các điểm đáp ứng tiêu chí vào quy hoạch; xác định danh mục bến, bãi được xem xét cho thuê đất ngắn hạn và danh mục phải chấm dứt hoạt động.
Cùng với đó, các cơ quan chức năng sẽ tập trung hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc để các tổ chức, cá nhân hoàn thiện thủ tục pháp lý; đồng thời xác định rõ trách nhiệm và thời hạn hoàn thiện hồ sơ đối với từng trường hợp.
Đối với các bến, bãi không phù hợp quy hoạch hoặc không thuộc diện được cho thuê đất ngắn hạn, thành phố sẽ xây dựng lộ trình, trách nhiệm và thời hạn chấm dứt hoạt động, tổ chức giải tỏa theo quy định.
Mục tiêu dài hạn đến hết năm 2028 là 100% bến, bãi được phép hoạt động phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí và thủ tục pháp lý; được quản lý, kiểm tra thường xuyên; các vi phạm tồn đọng cơ bản được xử lý; không phát sinh bến, bãi trái phép mới và không để các bến, bãi đã chấm dứt hoạt động tái hoạt động trở lại.
Một trong những điểm nhấn của Nghị quyết là tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Thành phố sẽ tập trung xử lý dứt điểm các bến, bãi không phù hợp quy hoạch, không đủ điều kiện tiếp tục hoạt động; các điểm đã giải tỏa nhưng tái hoạt động; các công trình, nhà lán, vật cản vi phạm hành lang bảo vệ đê điều, công trình thủy lợi, hành lang thoát lũ và giao thông đường thủy.
Đặc biệt, việc kiểm tra sẽ không chỉ dừng ở các tổ chức, cá nhân vi phạm mà còn mở rộng đến trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương. Người đứng đầu sẽ bị xem xét trách nhiệm nếu để phát sinh vi phạm mới, để vi phạm kéo dài hoặc để bến, bãi đã chấm dứt hoạt động tái hoạt động mà không kịp thời phát hiện, xử lý.
Thành phố cũng yêu cầu triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu và bản đồ số trong quản lý hoạt động bến, bãi nhằm công khai, minh bạch thông tin, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Với Nghị quyết này, Hải Phòng đang thể hiện quyết tâm chuyển từ quản lý phân tán, thiếu đồng bộ sang quản lý thống nhất, dựa trên quy hoạch, pháp luật và công nghệ số. Trong bối cảnh thành phố đẩy mạnh phát triển logistics, công nghiệp và kinh tế ven sông, việc lập lại trật tự trong hoạt động bến, bãi không chỉ nhằm xử lý những tồn tại trước mắt mà còn hướng tới xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai và bảo đảm phát triển bền vững lâu dài.
