Việc Mỹ tăng cường kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến khiến nguồn cung Nvidia tại Trung Quốc bị siết chặt, đẩy giá nhiều dòng chip AI trên thị trường chợ đen tăng mạnh trong bối cảnh nhu cầu từ các doanh nghiệp công nghệ nước này vẫn ở mức cao.
Theo Financial Times, giá máy chủ DGX B300 cao cấp của Nvidia tại Trung Quốc đã tăng lên hơn 8 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 1,1 triệu USD, trong sáu tháng qua, so với mức khoảng 4 triệu nhân dân tệ trước đó. Hệ thống này gồm tám bộ xử lý đồ họa Blackwell và thường được bán tại Mỹ với giá khoảng 400.000 USD.
 |
| Chip Nvidia tăng giá phi mã tại Trung Quốc, và được lưu hành trên thị trường chợ đen do ảnh hưởng của các lệnh hạn chế từ cả Mỹ và chính quyền Bắc Kinh |
Dòng chip máy trạm RTX 6000 Pro, được nhiều công ty khởi nghiệp lựa chọn để triển khai các mô hình ngôn ngữ lớn, cũng tăng giá từ khoảng 50.000 nhân dân tệ hồi đầu năm lên tới 130.000 nhân dân tệ, theo một số nhà buôn chip. Cả RTX 6000 và DGX B300 đều nằm trong diện bị cấm xuất khẩu sang Trung Quốc theo các quy định kiểm soát chip của Washington.
Diễn biến giá cho thấy chiến dịch trấn áp mới nhất của Mỹ đã thu hẹp đáng kể các tuyến vận chuyển chip bị hạn chế vào Trung Quốc. Đồng thời, mức tăng này cũng phản ánh nhu cầu đối với bộ xử lý Nvidia vẫn rất lớn, bất chấp nỗ lực của Bắc Kinh nhằm thúc đẩy các giải pháp thay thế trong nước.
“Các kẽ hở đã thu hẹp. Việc giao dịch những con chip này ngày càng rủi ro hơn đối với các bên trung gian, trong khi giá liên tục leo thang”, một nhà giao dịch chuyên bán cho khách hàng trung tâm dữ liệu lớn cho biết.
Trả lời phỏng vấn tờ Financial Times, các nhà buôn cho hay nguồn cung đã bị gián đoạn nghiêm trọng sau khi chính quyền Mỹ tăng cường điều tra hoạt động xuất khẩu chip bất hợp pháp vào cuối năm ngoái.
Tháng 3 vừa qua, một đồng sáng lập của Supermicro, cùng một nhân viên và một nhà thầu tại Đài Loan, bị cáo buộc buôn lậu số máy chủ AI Nvidia trị giá 2,5 tỷ USD cho khách hàng Trung Quốc. Đây là vụ việc lớn nhất liên quan đến xuất khẩu chip AI do cơ quan thực thi pháp luật Mỹ tiến hành.
Supermicro không bị nêu tên trong bản cáo trạng. Khi đó, công ty cho biết vẫn “duy trì một chương trình tuân thủ mạnh mẽ và cam kết tuân thủ đầy đủ mọi quy định kiểm soát xuất khẩu và tái xuất khẩu hiện hành của Mỹ”.
Cùng thời điểm, chính quyền Đài Loan (Trung Quốc) và Malaysia cũng mở các cuộc điều tra nhằm vào hoạt động buôn lậu chip, qua đó siết các tuyến tái xuất khẩu phổ biến sang Trung Quốc đại lục. Theo giới bán hàng, việc giám sát chặt chẽ hơn khiến việc bảo đảm nguồn cung ngày càng khó khăn.
Nvidia cho rằng việc cố gắng “lắp ráp” trung tâm dữ liệu từ các sản phẩm buôn lậu là “ngõ cụt”, bởi các trung tâm dữ liệu AI có quy mô lớn và cấu trúc phức tạp, khiến việc xây dựng bằng hàng lậu trở nên cực kỳ khó khăn. Công ty cũng khẳng định không cung cấp bất kỳ hỗ trợ hoặc dịch vụ sửa chữa nào cho các sản phẩm bị hạn chế, đồng thời cho biết các nỗ lực tuân thủ của hãng đã nhiều lần ngăn chặn những đối tượng buôn lậu tiềm năng, những người có nguy cơ bị truy tố ở cả hai phía địa cầu.
Ở chiều ngược lại, Trung Quốc cũng tăng cường kiểm soát các sản phẩm Nvidia nhập khẩu, bao gồm H20 và H200, trong bối cảnh Bắc Kinh muốn đẩy nhanh việc sử dụng các giải pháp thay thế trong nước từ những doanh nghiệp như Huawei.
Tháng trước, Financial Times đưa tin nhà chức trách Trung Quốc đã đưa một dòng chip chơi game Nvidia được thiết kế riêng cho thị trường nước này vào danh sách sản phẩm bị cấm nhập khẩu.
Các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc cũng đang chạy đua thương mại hóa ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các tác nhân tự động, qua đó thúc đẩy nhu cầu đối với chip “suy luận” phục vụ số lượng lớn người dùng, thay vì chỉ dùng để huấn luyện các mô hình tiên tiến.
Tuy nhiên, nguồn cung hạn chế và hệ sinh thái phần mềm còn tụt hậu khiến Trung Quốc hiện có ít lựa chọn nội địa đủ sức đáp ứng nhu cầu này. Huawei gần đây giới thiệu Ascend 950PR, bộ xử lý AI chủ lực đang được một số khách hàng trung tâm dữ liệu lớn thử nghiệm và được định vị là phần cứng ưu tiên cho các công ty trong nước khi vận hành tác vụ suy luận.
Một số nhà giao dịch cho biết khách hàng Trung Quốc ngày càng tìm mua nhiều loại phần cứng Nvidia hơn, từ bộ xử lý chơi game có thể được điều chỉnh để chạy tác vụ AI đến các thế hệ thiết bị trung tâm dữ liệu cũ hơn như bộ tăng tốc A100, nhằm bù đắp tình trạng thiếu hụt.
“Nguồn hàng A100 đang bán hết rất nhanh. Các công ty không còn lựa chọn nào khác ngoài việc mua thiết bị cũ”, một nhà giao dịch nói. Giá máy chủ chứa chip A100 đã tăng từ khoảng 200.000 nhân dân tệ vào cuối năm ngoái lên tới 600.000 nhân dân tệ.
Một nhà giao dịch khác nhận định, các hạn chế đối với H200 đã làm tình trạng khan hiếm thêm trầm trọng, bởi sản phẩm này trước đây xuất hiện với số lượng tương đối lớn tại Trung Quốc. Washington từng phê duyệt giấy phép cho một số công ty Trung Quốc sử dụng H200 sau khi Tổng thống Donald Trump bật đèn xanh cho việc bán sản phẩm này sang Trung Quốc. Tuy nhiên, các cơ quan hải quan Trung Quốc được cho là đã được chỉ thị không cho phép nhập khẩu dòng chip này nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nội địa.
Theo một số nhà giao dịch, bộ xử lý H200 vẫn có thể được mua, nhưng người mua thường phải hoàn tất giao dịch tại đặc khu hành chính Hồng Kông trước khi sắp xếp vận chuyển không chính thức vào Trung Quốc đại lục.
Một cách được nhắc tới là lắp các chip bị hạn chế vào những máy chủ vốn được phép nhập khẩu. Dù vậy, giới giao dịch cho biết phương thức này tiềm ẩn rủi ro lớn.
“Không ai dám làm việc này trên quy mô lớn. Bạn có thể đi ngược luật của Mỹ, nhưng không thể đi ngược luật của Trung Quốc”, một nhà giao dịch nói.
Thông thường, các nhà môi giới Trung Quốc phải đặt cọc để giữ máy chủ ở nước ngoài trước khi thu xếp đưa hàng vào Trung Quốc đại lục, chủ yếu qua Hồng Kông. Theo các nhà giao dịch, môi trường kiểm soát chặt hơn đã làm chi phí tăng, đồng thời tạo điều kiện cho gian lận khi một số môi giới nhận tiền đặt cọc dù không thực sự có hàng.
Nguồn cung phần cứng Nvidia ngày càng khan hiếm cũng kéo chi phí thuê năng lực tính toán AI tăng lên. Hai năm trước, giá thuê GPU tại Trung Quốc nhìn chung thấp hơn Mỹ, phản ánh sự phổ biến của các bộ xử lý Nvidia được đưa vào nước này qua các kênh không chính thức.
Khảo sát của Financial Times với các nền tảng điện toán đám mây và cho thuê GPU lớn tại cả Trung Quốc và Mỹ cho thấy giá tại Trung Quốc hiện tương đương, thậm chí trong một số trường hợp cao hơn Mỹ, đặc biệt với các hệ thống sử dụng thế hệ chip Blackwell mới nhất của Nvidia.
Một người bán cho biết đà tăng chi phí còn bị khuếch đại bởi giá chip nhớ tăng mạnh, khiến việc chuyển hướng sang các mảng kinh doanh khác trở nên khó khăn hơn. Người này nhận xét, giá của tất cả sản phẩm đều tăng vọt, buộc nhiều khách hàng phải giảm nhu cầu ở mặt bằng giá hiện nay. Do đó, 2026 đang trở thành một năm khó khăn đối với thị trường.
