Đứng sau dự án là Genesis AI, công ty được thành lập đầu năm 2025 bởi Zhou, tiến sĩ Đại học Carnegie Mellon, cùng Théophile Gervet, cựu nhà nghiên cứu của Mistral AI. Startup này đã huy động được 105 triệu USD ngay ở vòng gọi vốn hạt giống, một trong những thương vụ lớn nhất lịch sử công nghệ Pháp, ngang với thành tích mà Mistral AI từng đạt được.
 |
| Hai nhà đồng sáng lập Genesis AI – Zhou Xian (trái) và Théophile Gervet (phải). |
Hiện Genesis AI đặt văn phòng tại Paris và San Francisco, với khoảng 60 kỹ sư vừa phát triển phần mềm vừa trực tiếp lắp ráp robot. Tên của robot đó là Eno.
Không có đôi chân cơ học phức tạp, Eno di chuyển bằng hệ thống bánh xe. Cũng không sở hữu gương mặt biểu cảm như những robot hình người thường thấy, cỗ máy này sử dụng một màn hình tùy chọn gắn phía trước thân máy để hiển thị trạng thái hoạt động, giúp những người làm việc cùng dễ dàng hiểu và tương tác hơn.
Nhìn từ xa, Eno giống một thiết bị công nghiệp hiện đại hơn là một “người máy” bước ra từ phim khoa học viễn tưởng. Nhưng chính sự thực dụng ấy lại tạo nên khác biệt.
 |
| Robot được thiết kế để làm việc trong nhà máy, kho vận và phòng thí nghiệm – những nơi đang thiếu hụt lao động nghiêm trọng. |
Eno chỉ cần thực hiện được những công việc mà con người đang làm. “Chúng tôi mô phỏng năng lực của con người chứ không mô phỏng hình dáng của con người”, nhóm sáng lập chia sẻ.
Lựa chọn bánh xe thay cho đôi chân xuất phát từ những tính toán rất thực tế. Phần lớn môi trường công nghiệp hiện nay đều là mặt sàn bằng phẳng. Trong nhiều trường hợp, khả năng leo cầu thang không phải yêu cầu bắt buộc. Để xử lý các bài toán về độ cao, Genesis AI thiết kế thân robot theo dạng tháp có thể nâng lên hoặc thu gọn tùy nhiệm vụ.
Giải pháp này giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất, tăng độ ổn định khi vận hành và nâng cao mức độ an toàn khi làm việc cùng con người. Trong khi đó, bài toán robot hai chân vẫn là thách thức kỹ thuật mà chưa nhiều doanh nghiệp giải quyết được ở quy mô thương mại.
 |
| Eno đại diện cho xu hướng robot tập trung vào giá trị kinh tế và hiệu quả vận hành thay vì hình thức giống con người. |
Tuy nhiên, nếu chỉ có khả năng di chuyển bằng bánh xe, Eno sẽ không khác nhiều so với các phương tiện tự hành trong nhà kho. Điểm tạo nên giá trị thực sự nằm ở đôi tay.
Hệ thống cánh tay và bàn tay được thiết kế gần với cấu trúc của bàn tay người, đủ linh hoạt để cầm nắm công cụ, mở cửa, bấm nút điều khiển hoặc thao tác trên những thiết bị vốn được tạo ra cho con người sử dụng. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược.
Thay vì yêu cầu nhà máy phải thay đổi để phù hợp với robot, Genesis AI phát triển một robot có khả năng thích nghi với hạ tầng đã tồn tại. Bộ não phía sau những chuyển động ấy là GENE, mô hình AI nền tảng do chính Genesis AI phát triển. Hệ thống này có thể suy luận, thích ứng với các điều kiện thay đổi và tự điều chỉnh cách thực hiện nhiệm vụ nhằm đạt kết quả mong muốn, thay vì chỉ làm theo các lệnh được lập trình sẵn.
Hãy hình dung một ca làm việc điển hình. Khi bắt đầu ca, Eno tự kiểm tra tình trạng nguyên vật liệu và bổ sung những phần còn thiếu. Nếu quy trình sản xuất thay đổi đột xuất, robot vẫn có thể điều chỉnh để công việc tiếp tục diễn ra. Khi kết thúc ca làm việc, thân máy thu gọn lại, sẵn sàng cho nhiệm vụ tiếp theo.
Mọi thứ diễn ra âm thầm, liên tục và không cần giám sát thường xuyên.
Đó chính là điều mà nhiều ngành công nghiệp đang tìm kiếm trong bối cảnh dân số già hóa nhanh và nguồn lao động kỹ thuật ngày càng khan hiếm.
Theo kế hoạch, Genesis AI sẽ triển khai Eno cho một số khách hàng VIP theo danh sách chọn lọc vào cuối năm 2026. Những ứng dụng đầu tiên tập trung vào nhà máy, kho vận và phòng thí nghiệm trước khi mở rộng sang khách sạn, bệnh viện và xa hơn là môi trường gia đình.
 |
| Thay vì sử dụng đôi chân phức tạp, Eno di chuyển bằng bánh xe để tối ưu hiệu suất trong môi trường công nghiệp. |
Công ty cũng đã công bố hợp tác với LG CNS nhằm thử nghiệm và triển khai robot trong các hoạt động sản xuất và logistics.
Amazon đã đầu tư hơn 10 tỷ euro vào hệ thống kho vận tại châu Âu và đang triển khai robot Proteus có khả năng hiểu chỉ dẫn bằng ngôn ngữ tự nhiên. Tại Trung Quốc, Linkerbot được định giá khoảng 6 tỷ USD nhờ các cánh tay robot công nghiệp với sản lượng hơn 1.000 thiết bị mỗi tháng. Cạnh tranh trong ngành robot ngày càng khốc liệt.
Nhưng điều Genesis AI thực sự theo đuổi có lẽ không chỉ là tạo ra thêm một robot mới. Công ty đang đặt lại một câu hỏi căn bản cho toàn ngành, đó là liệu nhiều năm qua chúng ta có đang nhầm lẫn giữa việc tạo ra một “con người nhân tạo” với việc tạo ra một công cụ hữu ích cho con người?
 |
| Eno – robot AI thế hệ mới của Genesis AI đang thu hút sự chú ý tại châu Âu nhờ triết lý "không cần giống con người". Đồ họa: DN&HN |
Điều quan trọng không phải là cần giống con người đến mức nào, mà là khả năng âm thầm gánh vác những công việc lặp đi lặp lại, nặng nhọc và tốn thời gian, để con người thật có thêm cơ hội dành tâm sức cho những việc đòi hỏi sự sáng tạo, cảm xúc và tư duy.
Biết đâu chính một cỗ máy không cố gắng trở thành con người lại đang phản ánh trung thực nhất tương lai của cuộc cách mạng robot đang đến rất gần.
