Công ty Starlink đang thực hiện nhiều giải pháp nhằm nâng cao khả năng liên lạc và hiệu suất vận hành của hệ thống vệ tinh. Một trong những bước đi đáng chú ý là điều chỉnh quỹ đạo, đưa một phần chòm sao vệ tinh xuống mức thấp hơn.
 |
| Starlink gia nhập hệ sinh thái hạ tầng số trong nước không phải để cạnh tranh với nền tảng hạ tầng mạng di động và cố định hiện hữu, mà thực tế cũng "khó cạnh tranh". |
Theo báo cáo ngày 12/3 từ PCMag, nhà thiên văn học Jonathan McDowell ghi nhận một nhóm lớn vệ tinh Starlink đã được hạ từ độ cao khoảng 550 km xuống còn 480 km so với bề mặt Trái đất. Trong đó, 652 vệ tinh đã hoàn tất việc di chuyển, và 972 vệ tinh khác đang tiếp tục hạ độ cao.
Phản hồi trên mạng xã hội, Elon Musk cho biết động thái này nhằm tăng mật độ luồng dữ liệu và cải thiện chất lượng tín hiệu. Trước đó, vào tháng 1/2026, Starlink đã công bố kế hoạch đưa khoảng 4.400 vệ tinh xuống quỹ đạo 480 km trong năm nay.
Đại diện SpaceX cho biết việc hạ vệ tinh xuống dưới 500 km sẽ giúp giảm số lượng vật thể nhân tạo trong quỹ đạo gần Trái đất, qua đó hạn chế nguy cơ va chạm và đơn giản hóa công tác quản lý chòm sao vệ tinh. Đồng thời, giải pháp này còn hỗ trợ tăng tốc quá trình loại bỏ các vệ tinh đã hết vòng đời.
Việc điều chỉnh quỹ đạo cũng góp phần giảm độ trễ truyền dữ liệu xuống mức khoảng 20 ms, mức đã được một số người dùng tại Mỹ ghi nhận. Theo thống kê của Jonathan McDowell, hiện có 3.827 vệ tinh Starlink đã được đưa xuống quỹ đạo thấp hơn, trong khi 2.926 vệ tinh vẫn hoạt động ở độ cao lớn hơn.
Quá trình hạ độ cao được triển khai từ năm 2024. Trong thời gian tới, các vệ tinh Starlink thế hệ mới – dự kiến đạt tốc độ truyền dữ liệu ở mức gigabit – sẽ hoạt động ở độ cao khoảng 340 km. Kế hoạch phóng phụ thuộc vào tiến độ triển khai các chuyến bay của phương tiện hạng nặng Starship, với mục tiêu bắt đầu triển khai từ quý IV năm nay. Hiện hệ thống có hơn 8.000 vệ tinh đang hoạt động, trong đó gần 2.000 vệ tinh dự kiến sẽ ngừng hoạt động trong thời gian tới.
Liên quan đến khả năng triển khai tại Việt Nam, ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết hạ tầng viễn thông trong nước hiện thuộc nhóm dẫn đầu thế giới. Mạng 4G đã phủ 99,8%, 5G phủ hơn 90% dân số, trong khi hơn 87% hộ gia đình sử dụng Internet cáp quang và mạng cáp quang đã phủ toàn bộ các xã trên cả nước. Chất lượng Internet Việt Nam được xếp trong top 15 thế giới về cả băng rộng di động và cố định.
Trong bối cảnh đó, đại diện cơ quan quản lý nhận định Starlink khó cạnh tranh trực tiếp với hạ tầng mạng hiện hữu, mà đóng vai trò bổ trợ, hoàn thiện hệ sinh thái hạ tầng số. Dịch vụ này phù hợp với các khu vực đặc thù như vùng biển, hàng không, khu vực khó tiếp cận hạ tầng viễn thông truyền thống, đồng thời là phương án dự phòng trong trường hợp xảy ra thiên tai hoặc sự cố mạng mặt đất.
Cùng quan điểm, ông Đoàn Quang Hoan - Phó Chủ tịch Hội Vô tuyến điện tử Việt Nam, đánh giá Starlink khó trở thành nhà cung cấp băng rộng phổ cập tại Việt Nam.
Chính phủ Việt Nam đã ban hành Quyết định 659/QĐ-TTg, cho phép thí điểm có kiểm soát việc triển khai dịch vụ viễn thông sử dụng công nghệ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp tại Việt Nam. Trong đó, SpaceX là tập đoàn do tỷ phú Elon Musk sáng lập, đã được phép cung cấp dịch vụ Internet vệ tinh Starlink trong 5 năm, với thời hạn kết thúc trước ngày 1/1/2031.
