Ngành mía đường sản xuất gần 1,3 triệu tấn, áp lực tiêu thụ vẫn đè nặng

Theo báo cáo của Hiệp hội Mía đường Việt Nam, đến cuối tháng 6/2026, hầu hết các nhà máy đường trên cả nước đã kết thúc vụ ép mía niên vụ 2025-2026, chỉ còn một số nhà máy tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên tiếp tục vận hành do thời điểm thu hoạch muộn.

Lũy kế từ đầu vụ, toàn ngành đã ép khoảng 13,3 triệu tấn mía, sản xuất gần 1,298 triệu tấn đường các loại. Mức sản lượng này cho thấy năng lực sản xuất của ngành vẫn được duy trì ổn định. Tuy nhiên, diễn biến tiêu thụ trên thị trường lại không thuận lợi khi giá đường liên tục giảm.

Giá đường trong nước xuống mức thấp nhất ba năm

Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết, nguồn cung trên thị trường hiện khá lớn, bao gồm đường sản xuất trong nước, đường nhập khẩu từ các nước ASEAN và lượng đường lưu thông không rõ nguồn gốc. Nguồn cung dồi dào khiến giá đường trong nước duy trì ở mức thấp nhất trong ba năm trở lại đây.

Trong tháng 6/2026, lượng tiêu thụ đường sản xuất từ mía giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm. Dù giá bán đã ở mức cạnh tranh, đầu ra của các doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn.

Ngành mía đường sản xuất gần 1,3 triệu tấn, áp lực tiêu thụ vẫn đè nặng

Theo ghi nhận tại ba thị trường lớn gồm Hà Nội, miền Trung và TP. Hồ Chí Minh, giá đường trong tháng 6 hầu như không biến động. Đường kính trắng dao động khoảng 15.600-16.200 đồng/kg, trong khi đường tinh luyện phổ biến ở mức 16.900-17.200 đồng/kg.

So sánh với các thị trường trong khu vực, giá đường bình quân tại Việt Nam chỉ khoảng 16.505 đồng/kg, thấp hơn đáng kể so với Philippines (27.315 đồng/kg), Indonesia (26.946 đồng/kg) và Trung Quốc (19.646 đồng/kg). Việt Nam hiện là quốc gia có mức giá đường thấp nhất trong nhóm các nước sản xuất đường lớn trong khu vực.

Trong khi đó, thị trường đường thế giới ghi nhận diễn biến trái chiều. Theo Tổ chức Đường quốc tế (ISO), giá đường thô và đường trắng giảm trong nửa đầu tháng 6 do giá dầu thế giới hạ nhiệt. Tuy nhiên, nửa cuối tháng, giá đường trắng phục hồi nhờ nguồn cung tại Liên minh châu Âu giảm, cán cân cung - cầu tại Ấn Độ thắt chặt cùng tác động của thời tiết và tình hình địa chính trị.

Bình quân trong tháng 6, chỉ số giá đường thô ISA giảm còn 13,9 cent/pound, trong khi giá đường trắng theo chỉ số ISO tăng lên khoảng 456 USD/tấn.

Đường nhập lậu và HFCS tiếp tục tạo sức ép

Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, hoạt động buôn lậu và kinh doanh đường không rõ nguồn gốc vẫn là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến thị trường tiêu thụ đường sản xuất từ mía.

Báo cáo cho biết, nhiều lô đường không có hóa đơn, chứng từ vẫn được lưu thông trên thị trường, tạo môi trường cạnh tranh không bình đẳng đối với các doanh nghiệp sản xuất trong nước. Riêng trong tháng 6, lực lượng chức năng tỉnh Quảng Trị đã phát hiện ba vụ vận chuyển khoảng 6 tấn đường kính trắng không rõ nguồn gốc trên Quốc lộ 9 và chuyển cơ quan quản lý thị trường xử lý theo quy định.

Hiệp hội cũng cho biết, mặc dù các lực lượng chức năng đã triển khai nhiều đợt cao điểm chống buôn lậu, đường không rõ nguồn gốc vẫn xuất hiện tại nhiều chợ đầu mối và trên các nền tảng mạng xã hội. Tình trạng sang chiết, đóng gói đường không nhãn mác, không nguồn gốc xuất xứ, không ghi hạn sử dụng vẫn còn diễn ra.

Ngoài ra, ngành mía đường tiếp tục chịu áp lực cạnh tranh từ đường lỏng sirô ngô (HFCS). Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), trong tháng 6/2026, Việt Nam nhập khẩu khoảng 22.215 tấn HFCS; lũy kế sáu tháng đầu năm đạt 111.839 tấn, tương đương cùng kỳ năm trước.

Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết, HFCS chủ yếu được sử dụng trong ngành sản xuất nước giải khát - lĩnh vực từng tiêu thụ lượng lớn đường tinh luyện trong nước. Việc sản phẩm này tiếp tục được sử dụng phổ biến khiến thị trường đường công nghiệp thu hẹp, ảnh hưởng đến đầu ra của đường sản xuất từ mía.

Nguồn cung dự báo tiếp tục dồi dào

Theo dự báo của Hiệp hội Mía đường Việt Nam, trong tháng 7 và những tháng tiếp theo, nguồn cung đường vẫn ở mức cao do cùng lúc có đường sản xuất trong nước, đường nhập khẩu và các nguồn đường khác lưu thông trên thị trường. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ chưa ghi nhận tín hiệu cải thiện, vì vậy giá đường được dự báo tiếp tục duy trì ở mức thấp.

Hiệp hội cho biết sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến thị trường, đồng thời kiến nghị tăng cường kiểm soát hoạt động buôn lậu, kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc và các hành vi vi phạm về hóa đơn, chứng từ nhằm góp phần bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh cho ngành mía đường trong nước.