Tại Hội nghị Đẩy mạnh tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp lĩnh vực lúa gạo và thuỷ sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), diễn ra gần đây, một loạt doanh nghiệp cùng các ngân hàng thương mại đã tập trung thảo luận về một đề xuất quan trọng, đó là việc cho vay theo chuỗi giá trị tại khu vực này. Đây là một bước quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững của ngành nông nghiệp ở ĐBSCL.
Ông Phạm Thái Bình, đại diện của Công ty CP Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An (Cần Thơ), một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực lúa gạo trong suốt 27 năm qua, đã chia sẻ về những thách thức mà ngành nông nghiệp ở ĐBSCL đang phải đối mặt. Ông Bình lưu ý rằng, hiện tại các ngành lúa gạo và thuỷ sản đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn vốn để đầu tư vào chuỗi giá trị sản xuất.
Một ví dụ điển hình được ông Bình đưa ra là đề án xây dựng 1 triệu hécta lúa chất lượng cao - phát thải thấp đang được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và 13 tỉnh, thành phố trong ĐBSCL đề xuất cho Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Ông nêu rõ, các doanh nghiệp lúa gạo chính là những nhà sản xuất quan trọng trong dự án này. Tuy nhiên, nếu không có cơ chế và chính sách hỗ trợ để cho vay theo chuỗi giá trị, sự gắn kết trong dự án sẽ khó có và hiệu quả của nó cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Như một phản hồi tích cực, bà Phùng Thị Bình, Phó Tổng Giám đốc của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank), đã thể hiện sự đồng tình với đề xuất này. Bà Bình lưu ý rằng Agribank hiện tập trung chủ yếu vào việc cho vay cá nhân và hộ gia đình, một phần của chuỗi giá trị sản xuất. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là sự liên kết giữa người nông dân và các đầu mối thu mua cũng như các doanh nghiệp xuất khẩu. Nếu không có sự kết nối này, người nông dân sẽ gặp nhiều khó khăn trong sản xuất, đặc biệt là trong mô hình nông nghiệp có tính mùa vụ.
Tuy nhiên, việc cho vay theo chuỗi giá trị không chỉ liên quan đến vấn đề vốn. Ông Đào Minh Tú, Phó Thống đốc Thường trực của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), đã đề cập rằng đây là một thách thức lớn đặt ra cho hệ thống ngân hàng. Mặc dù đã có thử nghiệm 10 chuỗi giá trị tại một số tỉnh thành cách đây 7 năm, nhưng hiệu quả chưa thực sự rõ ràng. Chỉ có 2 trong số 10 chuỗi giá trị tại tỉnh Lâm Đồng liên quan đến công nghiệp chế biến rau quả đã đạt được thành công. Còn lại, nhiều chuỗi khác ở ĐBSCL và nhiều nơi khác cũng gặp khó khăn.
Phó Thống đốc Thường trực Đào Minh Tú nhấn mạnh rằng việc tạo ra một chuỗi giá trị không đơn giản và vấn đề vốn chỉ là một phần của nó. Quyền lợi và trách nhiệm của tất cả các bên tham gia cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập một hệ thống liên kết chặt chẽ. Vấn đề này không chỉ liên quan đến kinh tế mà còn liên quan đến xã hội, văn hóa, và tập quán truyền thống. Để đạt được hiệu quả trong việc xây dựng chuỗi giá trị, các doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, hướng tới lợi ích cộng đồng và phát triển bền vững.
Việc cho vay theo chuỗi giá trị là một bước quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp và thủy sản tại vùng ĐBSCL. Mặc dù còn nhiều khó khăn và thách thức phải đối mặt, nhưng sự thống nhất và nỗ lực từ các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại cùng sự hỗ trợ và chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thể giúp chuỗi giá trị này trở thành hiệu quả hơn và đóng góp vào phát triển bền vững của ngành nông nghiệp và thuỷ sản tại khu vực này.
Vũ Quý
