Doanh nghiệp cần biết: Cho phép cơ quan thuế áp dụng trí tuệ nhân tạo

Ngành thuế sẽ sử dụng thêm phương pháp đánh giá mới từ trí tuệ nhân tạo; sẽ xếp loại doanh nghiệp về mức độ tuân thủ chính sách thuế là những nội dung mới đáng chú ý trong Thông tư số 31/2021/TT-BTC vừa được Bộ Tài chính ban hành ngày 17/5/2021, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 2/7/2021 và thay thế Thông tư số 204/2015/TT-BTC ngày 21/12/2015.

Theo đại diện Tổng cục Thuế thì phương pháp xếp loại người nộp thuế của Thông tư 31 là tiếp cận theo tài liệu của OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) có 4 tầng tương ứng 4 mức độ tuân thủ, thay vì 3 mức quy định tại Thông tư số 204/2015/TT-BTC ngày 21/12/2015 quy định về áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế.

Cụ thể, mức 1: tuân thủ cao; mức 2: tuân thủ trung bình; mức 3: tuân thủ thấp; mức 4: không tuân thủ. Bên cạnh đó, người nộp thuế được đánh giá rủi ro tổng thể và phân loại theo 5 hạng: hạng 1: người nộp thuế rủi ro rất thấp; hạng 2: người nộp thuế rủi ro thấp; hạng 3: người nộp thuế rủi ro trung bình; hạng 4: người nộp thuế rủi ro cao; hạng 5: người nộp thuế rủi ro rất cao.

Ban Quản lý rủi ro (Tổng cục Thuế) cho biết, việc đánh giá, chấm điểm, xếp loại doanh nghiệp sẽ được thực hiện với cả hộ kinh doanh cá thể. Các thông tin dùng để đánh giá sẽ là dữ liệu của cơ quan thuế, thu thập từ đơn vị thứ ba, từ cơ quan chức năng như kiểm toán, cơ quan điều tra, hoặc từ những thông tin bên ngoài có kiểm chứng.

Thông tư 31 cũng cho phép cơ quan thuế áp dụng trí tuệ nhân tạo (học máy) vào quản lý rủi ro về thuế. Trước đây, việc đánh giá rủi ro chỉ sử dụng phương pháp đánh giá theo chuyên gia, tức là con người, thì nay việc áp dụng thêm trí tuệ nhân tạo vào được kỳ vọng giúp tiết kiệm nhân lực cho cơ quan thuế và việc đánh giá sẽ khách quan, công bằng, minh bạch hơn.

Phương pháp trí tuệ nhân tạo sẽ dùng dữ liệu của cơ quan thuế, dữ liệu kê khai thuế của người nộp thuế để phát hiện ra những điểm khác biệt. Từ đó có thể những điểm này có dấu hiệu vi phạm về thuế để cảnh báo cho cơ quan thuế. Ngoài ra, hệ thống trí tuệ nhân tạo có thể học từ những trường hợp vi phạm của người người nộp thuế trước đây, để phát hiện ra những khả năng có dấu hiệu vi phạm của người nộp thuế.

Thông tư số 31/2021/TT-BTC thay thế Thông tư số 204/2015/TT-BTC ngày 21/12/2015 của Bộ Tài chính quy định về áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 02/07/2021.

Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành sửa đổi, bổ sung, thay thế các văn bản được dẫn chiếu tại Thông tư này thì thực hiện theo văn bản mới được ban hành.

Ngân Phương