Bộ Công an cảnh báo khẩn những chiêu lừa đảo trực tuyến

Ngày 26/6/2025 tại Hà Nội, Bộ Công an công bố chương trình, "Chiến dịch Phòng chống lừa đảo trực tuyến: An toàn hơn cùng Bộ Công an & Google", cho thấy 70% người dân Việt Nam từng tiếp xúc với ít nhất một cuộc gọi hay tin nhắn lừa đảo mỗi tháng. Con số này gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về mức độ tinh vi và phức tạp của tội phạm lừa đảo trực tuyến.

Thiếu tướng Lê Xuân Minh - Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an tham dự sự kiện. Ảnh: Google Việt Nam

Theo Thượng tá Nguyễn Bá Sơn - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, với hơn 78 triệu người dùng Internet và hơn 168 triệu kết nối di động, Việt Nam đang đối mặt với những nguy cơ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao, đặc biệt là lừa đảo trên không gian mạng, đang gia tăng nhanh chóng cả về số vụ, mức độ tinh vi và thiệt hại.

Các đối tượng lừa đảo không ngừng thay đổi kịch bản, lợi dụng các sự kiện chính trị, xã hội quan trọng hoặc các chương trình chuyển đổi số quốc gia để tiếp cận và lừa đảo người dân. Một số thủ đoạn nổi bật gần đây bao gồm:

Giả mạo cơ quan công an, kẻ gian gọi điện đe dọa người dân liên quan đến vi phạm pháp luật hoặc yêu cầu cập nhật thông tin căn cước công dân.

Sử dụng AI tống tiền, lợi dụng trí tuệ nhân tạo để cắt ghép video, hình ảnh nhạy cảm nhằm mục đích tống tiền.

Giả danh nhân viên dịch vụ, mạo danh nhân viên ngành điện lực, công ty cấp thoát nước, giáo viên để yêu cầu thanh toán hóa đơn hoặc hoàn tiền học phí.

Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại kinh tế, mà còn làm suy giảm lòng tin của người dân vào lực lượng thực thi pháp luật, đe dọa trật tự an toàn xã hội và ảnh hưởng tiêu cực đến tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Đại tá Nguyễn Huy Lục, Trưởng phòng 5, Cục An ninh mạng (Bộ Công an)

Đại tá Nguyễn Huy Lục - Trưởng phòng 5, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, đã cung cấp những con số thống kê đáng lo ngại: Trong năm 2024, Việt Nam ghi nhận 6.000 vụ lừa đảo trực tuyến với tổng thiệt hại hơn 12.000 tỷ đồng. Tội phạm lừa đảo ngày càng tinh vi, phức tạp, với xu hướng hình thành các tập đoàn lừa đảo xuyên quốc gia tập trung ở các nước lân cận như Campuchia, Lào, Philippines, và thậm chí có thể mở rộng sang Bắc Phi, Trung Đông.

Theo Đại tá Nguyễn Huy Lục, hiện nay tội phạm công nghệ cao đang ngày càng tinh vi với ít nhất 7 hình thức lừa đảo trực tuyến phổ biến, có thể khiến người dùng "sập bẫy" chỉ sau vài cú click. Một trong những chiêu thức mới nổi là giả danh nhân viên các cơ sở giáo dục để gửi thông báo học phí, yêu cầu phụ huynh chuyển khoản gấp. Bên cạnh đó, chiêu “thu hồi vốn treo” cũng đang lan rộng, khi các đối tượng mạo danh nhân viên ngân hàng, ví điện tử, gọi điện yêu cầu người dân xác minh khoản tiền bị "treo", từ đó dụ dỗ cung cấp OTP, thông tin tài khoản.

Ngoài ra, các hình thức lừa đảo liên quan đến mua bán hàng hóa và tour du lịch giá rẻ trên nền tảng trực tuyến cũng gia tăng, với nhiều nạn nhân mất trắng tiền sau khi chuyển khoản. Đặc biệt, chiêu mạo danh cơ quan tố tụng như Bộ Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án… đang trở thành nỗi ám ảnh với nhiều người, khi các đối tượng dọa nạt nạn nhân đang liên quan đến vụ án để ép chuyển tiền “kiểm tra”. Không dừng lại ở đó, các thủ đoạn lợi dụng tình cảm để trục lợi tài chính, hoặc dụ dỗ đầu tư trên các nền tảng giả mạo (sàn giao dịch tiền ảo, chứng khoán...) cũng đang diễn biến phức tạp.

Việc liên tục nâng cao nhận thức cho người dân là vô cùng cần thiết, bởi đã có những nạn nhân bị lừa lần đầu và sau đó lại tiếp tục bị lừa với số tiền lớn hơn.

Nhận thức rõ mối đe dọa này, Bộ Công an và Google Việt Nam đã phối hợp triển khai "Chiến dịch Phòng chống lừa đảo trực tuyến: An toàn hơn cùng Bộ Công an & Google". Ông Marc Woo - Tổng Giám đốc Google Việt Nam, khẳng định cam kết tận dụng công nghệ để đối phó với những thách thức đáng báo động này. Cụ thể, chức năng bảo vệ chống gian lận của Google Play đã chặn 4,5 triệu lượt cài đặt các ứng dụng nghi ngờ có mã độc trên 1 triệu thiết bị Android.

Chiến dịch này tập trung tuyên truyền trên các nền tảng trực tuyến, thúc đẩy phong trào toàn quốc về an toàn số. Hơn 200 nhà sáng tạo YouTube đã đăng ký tham gia, lồng ghép thông tin chống lừa đảo vào nội dung của họ, kết hợp với câu chuyện cá nhân để chia sẻ đến hàng triệu người theo dõi. Mục tiêu là trang bị kiến thức cần thiết cho mọi người, đặc biệt là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, để tự bảo vệ bản thân trên không gian mạng.