Điểm sàn 15 điểm: “Lưới lọc” cần thiết để bảo đảm chất lượng đầu vào đại học

Điểm sàn 15 điểm: “Lưới lọc” cần thiết để bảo đảm chất lượng đầu vào đại học

Theo Quy chế tuyển sinh ban hành kèm Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT, từ năm 2026, thí sinh sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển đại học phải đạt tối thiểu 15 điểm đối với tổ hợp 3 môn theo thang điểm 30. Quy định áp dụng cho các thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2026 trở đi.

Trao đổi về quy định này, TS. Đặng Quang Vinh, Giảng viên Khoa Khoa học Máy tính và Công nghệ, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), cho rằng đây là một điều chỉnh hợp lý và cần thiết trong bối cảnh yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục đại học ngày càng đặt ra rõ ràng hơn.

TS. Đặng Quang Vinh thỉnh giảng tại Trường Đại học Bách khoa TPHCM.

Theo TS. Đặng Quang Vinh, mức 15 điểm thực tế không phải ngưỡng quá cao, bởi trung bình mỗi môn chỉ cần đạt khoảng 5 điểm. Với một học sinh có nền tảng kiến thức phổ thông cơ bản, đây là mức điểm hoàn toàn khả thi.

Ông nhấn mạnh, giáo dục đại học là bậc đào tạo sau phổ thông, đòi hỏi người học phải có năng lực tiếp thu kiến thức, khả năng tự học và theo đuổi chương trình đào tạo kéo dài nhiều năm. Nếu chuẩn đầu vào quá thấp, hệ quả không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của nhà trường mà chính sinh viên cũng là người chịu thiệt khi dễ rơi vào tình trạng hụt kiến thức, nợ môn, bỏ học hoặc khó đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động sau tốt nghiệp.

Dẫn số liệu từ phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2025, TS. Đặng Quang Vinh cho biết việc đặt ngưỡng 15 điểm không khiến phần lớn thí sinh bị loại khỏi cơ hội vào đại học.

Theo phân tích định lượng, khi lựa chọn ngẫu nhiên 3 môn trong số 12 môn thi có phổ điểm công bố, xác suất để tổng điểm đạt từ 15 trở lên vào khoảng 91,2%. Nếu giới hạn trong các tổ hợp có môn Toán hoặc Ngữ văn – phù hợp với định hướng của quy chế tuyển sinh mới – tỷ lệ này vẫn đạt khoảng 88,9%.

“Điều đó cho thấy ngưỡng 15 điểm chủ yếu nhằm sàng lọc nhóm thí sinh có kết quả quá thấp so với yêu cầu tối thiểu của bậc đại học, thay vì thu hẹp cơ hội của số đông”, TS. Đặng Quang Vinh nhận định.

Bên cạnh yếu tố chất lượng đầu vào, chuyên gia của BUV cho rằng quy định về điểm sàn chung cũng góp phần tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn giữa các cơ sở đào tạo.

Trong những năm qua, áp lực tuyển sinh khiến một số trường có xu hướng hạ chuẩn đầu vào sâu để bảo đảm chỉ tiêu. Điều này không chỉ làm dấy lên lo ngại về chất lượng đào tạo mà còn ảnh hưởng đến niềm tin xã hội đối với giá trị của bằng cấp đại học.

Khi Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra một ngưỡng tối thiểu thống nhất, các trường vẫn có thể cạnh tranh bằng chất lượng chương trình đào tạo, dịch vụ, học phí hay định hướng ngành nghề, nhưng không thể cạnh tranh bằng cách hạ chuẩn đầu vào xuống dưới mức cần thiết.

Dù vậy, TS. Đặng Quang Vinh cũng cho rằng điểm thi không phải thước đo duy nhất phản ánh năng lực của một người học. Nhiều thí sinh có thể nổi trội về kỹ năng thực hành, tư duy nghề nghiệp hoặc năng khiếu chuyên môn. Tuy nhiên, với tuyển sinh đại học đại trà, việc thiết lập một chuẩn tối thiểu vẫn là cần thiết để bảo đảm nền tảng học lực ban đầu.

“Ngưỡng 15 điểm là một chính sách hài hòa: mềm ở mức điểm nhưng cứng ở thông điệp chất lượng. Đại học cần bắt đầu từ một nền tảng học tập đủ vững để người học có thể theo đuổi hành trình đào tạo dài hạn”, TS. Đặng Quang Vinh nhấn mạnh.