Thứ hai 18/05/2026 21:34
Hotline: 024.355.63.010
Bất động sản

Đền Hùng, Nghĩa Lĩnh núi thiêng và ý nghĩa của đại tự “Cao sơn cảnh hành”

06/04/2021 17:12
Ngay từ thang bậc đầu tiên bước lên, tại cổng chính Đền Hùng (Phú Thọ) ta bắt gặp bức đại tự 4 chữ Hán lớn, đọc từ phải qua trái “Cao sơn cảnh hành”. Bốn chữ thôi mà đã thấy biết bao ý nghĩa, hàm ý sâu xa trong ấy được các bậc tiền nhân mượn lời đúc
Cổng Đền Hùng và bốn chữ
Cổng Đền Hùng và bốn chữ "Cao sơn cảnh hành" ngàn đời tôn kính.

Trong sâu thẳm tâm thức của mỗi người con đất Việt, Đền Hùng và Giỗ Tổ Hùng Vương từ bao đời nay đã trở thành biểu tượng văn hóa tâm linh, được vun đắp qua nhiều thế hệ trở thành điểm hội tụ tinh thần đại đoàn kết của cộng đồng dân tộc.

Bốn chữ ấy vốn được lấy trong Kinh Thi bộ sách Tứ Thư Ngũ Kinh ông cha ta sử dụng trong khoa cử thời xưa và trích ra từ bài Xa Hạt, phần Tiểu Nhã được thể hiện ngay ở hai câu thơ đầu “Cao sơn ngưỡng chỉ, cảnh hành hành chỉ” nghĩa là: Núi cao để ngưỡng trông, đường lớn dùng để đi và có thể dịch thơ rằng: Núi cao thì để ngưỡng trông, đường lớn là để đồng lòng dân đi. Rõ ràng lên núi cao nhìn ngắm, lên núi thì phải có đường, mà con đường lớn để đồng bào và nhân dân cùng đi, cùng theo tạo nên sự đoàn kết một lòng của toàn dân tộc, đi cùng một con đường triệu người như một leo lên đến đỉnh núi Hùng thắp cho tiên Tổ một nén tâm nhang. Con đường tâm linh, con đường đoàn kết, đích cuối cùng con đường đưa tới là để tri ân công đức tổ tiên, cầu cho quốc thái dân an, nhân khang vật thịnh.

Bên dưới đại tự cổng chính “Cao sơn cảnh hành” là hai đôi câu đối chữ Hán được tạc theo lối Khải thư (chữ Khải) đẹp chuẩn mực mà đong đầy ý nghĩa:

Đôi câu đối ở giữa

Thác thủy khai cơ, tứ cố sơn hà quy bản tịch

Đăng cao vọng viễn, quần phong la liệt tự nhi tôn

Nghĩa là: Mở lối đắp nền, bốn mặt non sông về một mối

Lên cao nhìn khắp, nghìn trùng đồi núi tựa cháu con

Nơi này là đất gốc, đất cội nguồn dân tộc mà các Vua Hùng đã lựa chọn định đô trên mảnh đất sơn chầu thủy tụ, mảnh đất ấy sẽ quy tụ non sông về một mối.

Đôi câu đối bên cạnh

Đăng giả hệ hà tư, vạn cổ giang sơn đế tạo thủy

Giai tai do vượng khí, thiên niên thành quách úy thông gian

Nghĩa là: Lên đây nhớ về cội, muôn thuở giang sơn chốn này tạo dựng

Đẹp thay nhờ vượng khí, nghìn năm thành quách cây cỏ tốt tươi

Ngay từ cổng đền chính đã như một thông điệp nhắc nhở con cháu muôn đời khi về với Đền Hùng lên đến đây là sẽ biết và nhớ đây là cội nguồn dân tộc, bởi giang sơn này được khởi nguồn, tạo dựng từ đây. Nơi đất thiêng, đất linh cũng bởi vượng khí để nghìn năm thành quách vững bền, cây cỏ tốt tươi.

ai cũng sẽ qua đấy mỗi khi về dâng hương tại Đền Hùng
Ai cũng sẽ qua đấy mỗi khi về dâng hương tại Đền Hùng.

Tại quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Hùng có 7 đại tự, 43 bức hoành phi lớn nhỏ, kích thước và kiểu dáng khác nhau nhưng đều có một công thức chung là được sơn then, sơn son thếp vàng lộng lẫy, có thể là một hoành phi mặt phẳng, có thể được đục chạm công phu, bề mặt hoành phi trang trí triện gấm, vẽ lưỡng long tranh châu.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tăng – Chi Hội trưởng Hội Văn nghệ dân gian huyện Lâm Thao, nguyên là Chuyên gia nghiên cứu tư vấn giám sát Hán Nôm Đền Hùng cho biết: “Các câu đối Đền Hùng có nhiều dạng, nhiều nhất và lâu đời nhất là câu đối chữ Hán, sau đó là câu đối Hán Nôm và Quốc ngữ. Viết được bức hoành phi, câu đối với ý nghĩa sâu sắc, mỗi câu, mỗi từ đều lấp lánh tâm thức Việt như vậy thì ắt phải là những đấng văn chương, các bậc túc nho hay chữ hoặc cao siêu hơn là của các đấng Quân Vương” để lại.

PV

Bài liên quan
Tin bài khác
Giải bài toán vốn và pháp lý cho nhà ở xã hội: Tạo đà phục hồi bền vững cho thị trường bất động sản

Giải bài toán vốn và pháp lý cho nhà ở xã hội: Tạo đà phục hồi bền vững cho thị trường bất động sản

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở thực của người lao động đô thị và người thu nhập thấp không ngừng gia tăng, Bộ Xây dựng đang quyết liệt triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm khơi thông nguồn cung nhà ở xã hội. Điểm nhấn đáng chú ý nhất là đề xuất rót 10.000 tỷ đồng vốn điều lệ cho Quỹ nhà ở Trung ương giai đoạn 2026-2030, song song với lộ trình hoàn thiện hành lang pháp lý, hứa hẹn tạo ra cú hích mạnh mẽ cho phân khúc thiết yếu này.
Đề xuất bổ sung cao tốc Phan Thiết – Gia Nghĩa vốn gần 55.000 tỷ đồng

Đề xuất bổ sung cao tốc Phan Thiết – Gia Nghĩa vốn gần 55.000 tỷ đồng

Tuyến cao tốc Phan Thiết – Bảo Lộc – Gia Nghĩa dài hơn 140 km được đề xuất bổ sung quy hoạch, với tổng vốn đầu tư gần 55.000 tỷ đồng, kỳ vọng kết nối liên vùng và thúc đẩy phát triển kinh tế.
Thanh Hóa: Phê duyệt Dự án xây dựng tuyến đường thành phố Thanh Hóa - Định Công

Thanh Hóa: Phê duyệt Dự án xây dựng tuyến đường thành phố Thanh Hóa - Định Công

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa Phê duyệt Dự án xây dựng tuyến đường thành phố Thanh Hóa - Định Công, góp phần kết nối khu công nghiệp WHA Smart Technology 2 - Thanh Hóa với tuyến đường Hoằng Kim- Thiệu Long, tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam.
Quảng Ngãi gỡ vướng hai dự án điện khí 36.000 tỷ đồng ở Dung Quất

Quảng Ngãi gỡ vướng hai dự án điện khí 36.000 tỷ đồng ở Dung Quất

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tiến độ triển khai hai dự án Nhà máy điện tua bin khí hỗn hợp Dung Quất I và Dung Quất III – các mắt xích quan trọng trong chuỗi khí – điện Cá Voi Xanh.
Hà Nội dành một phần ba diện tích dịch vụ nhà tái định cư cho thuê

Hà Nội dành một phần ba diện tích dịch vụ nhà tái định cư cho thuê

Quy định mới của Hà Nội yêu cầu dành tối thiểu một phần ba diện tích kinh doanh dịch vụ tại nhà tái định cư để đấu giá cho thuê, ưu tiên người dân thuộc diện tái định cư.
Đất khu công nghiệp miền Nam: Giá thuê tiếp tục tăng

Đất khu công nghiệp miền Nam: Giá thuê tiếp tục tăng

Đất khu công nghiệp tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam ghi nhận nguồn cung ổn định, hấp thụ chọn lọc và tăng trưởng giá thuê vững chắc trong quý đầu tiên của năm 2026.
Đà Nẵng định hình không gian phát triển mới đến 2050: Hướng tới đô thị đa cực, trung tâm tài chính quốc tế

Đà Nẵng định hình không gian phát triển mới đến 2050: Hướng tới đô thị đa cực, trung tâm tài chính quốc tế

Ngày 15/5, UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức hội thảo lấy ý tưởng điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực xây dựng, quy hoạch và quản lý đô thị.
Dự án Vành đai 5 Hà Nội quy mô 340 km tổng vốn hơn 261.000 tỷ đồng

Dự án Vành đai 5 Hà Nội quy mô 340 km tổng vốn hơn 261.000 tỷ đồng

Dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội dài 340 km, tổng vốn hơn 261.000 tỷ đồng, đang được đẩy nhanh nghiên cứu để khởi công năm 2027, hoàn thành cơ bản vào năm 2030.
TP Hồ Chí Minh công bố 5 dự án nhà ở cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài sở hữu

TP Hồ Chí Minh công bố 5 dự án nhà ở cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài sở hữu

UBND TP Hồ Chí Minh vừa ban hành văn bản chấp thuận công bố danh mục 5 dự án đầu tư xây dựng nhà ở mà tổ chức, cá nhân nước ngoài được phép sở hữu nhà ở theo quy định của pháp luật hiện hành.
Việt Nam lọt Top các trung tâm tăng trưởng nhanh nhất APAC, thúc đẩy nhu cầu nâng chuẩn vận hành bất động sản

Việt Nam lọt Top các trung tâm tăng trưởng nhanh nhất APAC, thúc đẩy nhu cầu nâng chuẩn vận hành bất động sản

Việc được xếp hạng trong Top 20 trung tâm tăng trưởng khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (APAC) là đòn bẩy quan trọng giúp Việt Nam chuẩn hóa năng lực vận hành bất động sản theo các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe. Trong bối cảnh đó, mô hình Quản lý Cơ sở vật chất Tích hợp (IFM) nổi lên như một giải pháp chiến lược nhằm giảm phát thải carbon, tối ưu chi phí vận hành và nâng cao trải nghiệm làm việc cho khách thuê.
Đồng Tháp: Tăng tốc hoàn thiện hạ tầng, mở rộng dư địa phát triển cho xã Tân Phước 2

Đồng Tháp: Tăng tốc hoàn thiện hạ tầng, mở rộng dư địa phát triển cho xã Tân Phước 2

Phát huy lợi thế nông nghiệp, từng bước hoàn thiện hạ tầng và nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền sau sáp nhập là những nhiệm vụ trọng tâm được lãnh đạo tỉnh đặt ra đối với xã Tân Phước 2, tỉnh Đồng Tháp. Trong đó, yêu cầu đẩy mạnh thu hút đầu tư, quy hoạch phát triển công nghiệp và nâng chất nguồn nhân lực được xem là giải pháp quan trọng để địa phương tạo đột phá trong giai đoạn mới.
Đà Nẵng định hình cực tăng trưởng phía Nam: Từ mở đường đến tái cấu trúc không gian phát triển

Đà Nẵng định hình cực tăng trưởng phía Nam: Từ mở đường đến tái cấu trúc không gian phát triển

Sau sáp nhập địa giới, Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn định hình lại cấu trúc phát triển đô thị với một thay đổi đáng chú ý: dịch chuyển trọng tâm không gian về phía Nam. Trong chiến lược này, trục cao tốc đô thị kết nối trung tâm thành phố với sân bay Chu Lai không đơn thuần là một dự án giao thông, mà được xem như “xương sống” để mở ra cực tăng trưởng mới.
Bộ Xây dựng đề xuất kéo dài bảo hành tự nguyện, siết chặt trách nhiệm nhà thầu

Bộ Xây dựng đề xuất kéo dài bảo hành tự nguyện, siết chặt trách nhiệm nhà thầu

Đề xuất kéo dài thời gian bảo hành công trình được ủng hộ nhưng cần đi kèm cơ chế bảo đảm, tránh rủi ro tài chính và duy trì trách nhiệm chất lượng lâu dài của nhà thầu.
TP. Hồ Chí Minh: Siết tiến độ khung giá đất trước ngày 1/7

TP. Hồ Chí Minh: Siết tiến độ khung giá đất trước ngày 1/7

UBND TP. Hồ chí Minh đang khẩn trương hoàn thiện hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) mới để kịp thời áp dụng từ ngày 1/7/2026, nhằm bảo đảm tính liên tục trong việc xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai sau khi Luật Đất đai 2024 và các cơ chế chuyển tiếp mới chính thức đi vào thực tiễn.
Tăng tốc phát triển nhà ở xã hội năm 2026, quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn

Tăng tốc phát triển nhà ở xã hội năm 2026, quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn

Năm 2026, mục tiêu gần 160.000 căn nhà ở xã hội đang được đẩy nhanh tiến độ, với hàng loạt giải pháp tháo gỡ pháp lý, vốn và quỹ đất nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp.