Chủ nhật 24/05/2026 23:08
Hotline: 024.355.63.010
Bất động sản

Đền Hùng, Nghĩa Lĩnh núi thiêng và ý nghĩa của đại tự “Cao sơn cảnh hành”

06/04/2021 17:12
Ngay từ thang bậc đầu tiên bước lên, tại cổng chính Đền Hùng (Phú Thọ) ta bắt gặp bức đại tự 4 chữ Hán lớn, đọc từ phải qua trái “Cao sơn cảnh hành”. Bốn chữ thôi mà đã thấy biết bao ý nghĩa, hàm ý sâu xa trong ấy được các bậc tiền nhân mượn lời đúc
Cổng Đền Hùng và bốn chữ
Cổng Đền Hùng và bốn chữ "Cao sơn cảnh hành" ngàn đời tôn kính.

Trong sâu thẳm tâm thức của mỗi người con đất Việt, Đền Hùng và Giỗ Tổ Hùng Vương từ bao đời nay đã trở thành biểu tượng văn hóa tâm linh, được vun đắp qua nhiều thế hệ trở thành điểm hội tụ tinh thần đại đoàn kết của cộng đồng dân tộc.

Bốn chữ ấy vốn được lấy trong Kinh Thi bộ sách Tứ Thư Ngũ Kinh ông cha ta sử dụng trong khoa cử thời xưa và trích ra từ bài Xa Hạt, phần Tiểu Nhã được thể hiện ngay ở hai câu thơ đầu “Cao sơn ngưỡng chỉ, cảnh hành hành chỉ” nghĩa là: Núi cao để ngưỡng trông, đường lớn dùng để đi và có thể dịch thơ rằng: Núi cao thì để ngưỡng trông, đường lớn là để đồng lòng dân đi. Rõ ràng lên núi cao nhìn ngắm, lên núi thì phải có đường, mà con đường lớn để đồng bào và nhân dân cùng đi, cùng theo tạo nên sự đoàn kết một lòng của toàn dân tộc, đi cùng một con đường triệu người như một leo lên đến đỉnh núi Hùng thắp cho tiên Tổ một nén tâm nhang. Con đường tâm linh, con đường đoàn kết, đích cuối cùng con đường đưa tới là để tri ân công đức tổ tiên, cầu cho quốc thái dân an, nhân khang vật thịnh.

Bên dưới đại tự cổng chính “Cao sơn cảnh hành” là hai đôi câu đối chữ Hán được tạc theo lối Khải thư (chữ Khải) đẹp chuẩn mực mà đong đầy ý nghĩa:

Đôi câu đối ở giữa

Thác thủy khai cơ, tứ cố sơn hà quy bản tịch

Đăng cao vọng viễn, quần phong la liệt tự nhi tôn

Nghĩa là: Mở lối đắp nền, bốn mặt non sông về một mối

Lên cao nhìn khắp, nghìn trùng đồi núi tựa cháu con

Nơi này là đất gốc, đất cội nguồn dân tộc mà các Vua Hùng đã lựa chọn định đô trên mảnh đất sơn chầu thủy tụ, mảnh đất ấy sẽ quy tụ non sông về một mối.

Đôi câu đối bên cạnh

Đăng giả hệ hà tư, vạn cổ giang sơn đế tạo thủy

Giai tai do vượng khí, thiên niên thành quách úy thông gian

Nghĩa là: Lên đây nhớ về cội, muôn thuở giang sơn chốn này tạo dựng

Đẹp thay nhờ vượng khí, nghìn năm thành quách cây cỏ tốt tươi

Ngay từ cổng đền chính đã như một thông điệp nhắc nhở con cháu muôn đời khi về với Đền Hùng lên đến đây là sẽ biết và nhớ đây là cội nguồn dân tộc, bởi giang sơn này được khởi nguồn, tạo dựng từ đây. Nơi đất thiêng, đất linh cũng bởi vượng khí để nghìn năm thành quách vững bền, cây cỏ tốt tươi.

ai cũng sẽ qua đấy mỗi khi về dâng hương tại Đền Hùng
Ai cũng sẽ qua đấy mỗi khi về dâng hương tại Đền Hùng.

Tại quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Hùng có 7 đại tự, 43 bức hoành phi lớn nhỏ, kích thước và kiểu dáng khác nhau nhưng đều có một công thức chung là được sơn then, sơn son thếp vàng lộng lẫy, có thể là một hoành phi mặt phẳng, có thể được đục chạm công phu, bề mặt hoành phi trang trí triện gấm, vẽ lưỡng long tranh châu.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tăng – Chi Hội trưởng Hội Văn nghệ dân gian huyện Lâm Thao, nguyên là Chuyên gia nghiên cứu tư vấn giám sát Hán Nôm Đền Hùng cho biết: “Các câu đối Đền Hùng có nhiều dạng, nhiều nhất và lâu đời nhất là câu đối chữ Hán, sau đó là câu đối Hán Nôm và Quốc ngữ. Viết được bức hoành phi, câu đối với ý nghĩa sâu sắc, mỗi câu, mỗi từ đều lấp lánh tâm thức Việt như vậy thì ắt phải là những đấng văn chương, các bậc túc nho hay chữ hoặc cao siêu hơn là của các đấng Quân Vương” để lại.

PV

Bài liên quan
Tin bài khác
Gỡ nút thắt vốn để thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê bền vững

Gỡ nút thắt vốn để thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê bền vững

Nguồn vốn dài hạn đang trở thành rào cản lớn nhất kìm hãm sự phát triển của nhà ở cho thuê, trong khi nhu cầu thực tế tại đô thị và khu công nghiệp ngày càng tăng mạnh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Không để thị trường nhà ở xã hội và nhà ở “tự điều tiết”

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Không để thị trường nhà ở xã hội và nhà ở “tự điều tiết”

Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Thông báo số 64-TB/VPTW kết luận của Tô Lâm tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và một số cơ quan về triển khai Chỉ thị số 34-CT/TW liên quan phát triển nhà ở xã hội và định hướng chính sách nhà ở trong thời gian tới.
Nhà ở xã hội xanh cần cân bằng chi phí chất lượng và hiệu quả sử dụng dài hạn

Nhà ở xã hội xanh cần cân bằng chi phí chất lượng và hiệu quả sử dụng dài hạn

Trong làn sóng phát triển nhà ở xã hội quy mô lớn, vật liệu giảm phát thải được khuyến khích nhưng không thể đánh đổi chất lượng, độ bền và khả năng chi trả của người dân chỉ để đạt tiêu chí “xanh”.
Khánh Hòa đẩy nhanh phát triển nhà ở xã hội, thúc tiến độ các dự án trọng điểm

Khánh Hòa đẩy nhanh phát triển nhà ở xã hội, thúc tiến độ các dự án trọng điểm

Thực hiện Nghị quyết 07 của Chính phủ, Khánh Hòa được giao phát triển 10.088 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2026–2030, trong đó năm 2026 là 3.200 căn. Tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ triển khai.
TP. Hồ Chi Minh tháo gỡ vướng mắc cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ

TP. Hồ Chi Minh tháo gỡ vướng mắc cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ

Những khó khăn trong việc cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ tại TP. Hồ Chi Minh được kỳ vọng sẽ sớm được tháo gỡ, khi thành phố dự kiến điều chỉnh, thay thế Quyết định 56/2021 trước ngày 15-6.
Quảng Ngãi xem xét điều chỉnh cục bộ quy hoạch KCN phía Đông Dung Quất để đón dự án động lực

Quảng Ngãi xem xét điều chỉnh cục bộ quy hoạch KCN phía Đông Dung Quất để đón dự án động lực

Sáng 20/5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển chủ trì cuộc họp nghe và cho ý kiến về đồ án điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ 1/2000 Khu công nghiệp (KCN) phía Đông Dung Quất đối với các nội dung hạ tầng kỹ thuật.
Hà Nội đề xuất cơ chế bồi thường linh hoạt khi cải tạo chung cư cũ quy mô lớn

Hà Nội đề xuất cơ chế bồi thường linh hoạt khi cải tạo chung cư cũ quy mô lớn

Hà Nội đang xây dựng chính sách bồi thường, tái định cư linh hoạt khi cải tạo chung cư cũ, ưu tiên ở tại chỗ, hỗ trợ tạm cư và bổ sung nhiều giải pháp ổn định đời sống người dân lâu dài.
Tháo gỡ pháp lý bất động sản TP.HCM vẫn bế tắc, doanh nghiệp kiệt quệ chờ đợi

Tháo gỡ pháp lý bất động sản TP.HCM vẫn bế tắc, doanh nghiệp kiệt quệ chờ đợi

Nhiều dự án bất động sản tại TP.HCM tiếp tục đình trệ dù đã qua nhiều lần “giải cứu”. Vướng mắc pháp lý kéo dài khiến doanh nghiệp suy kiệt, thị trường thiếu nguồn cung và nguồn lực xã hội bị lãng phí nghiêm trọng.
Nhà ở xã hội tạo đòn bẩy kép thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vĩ mô bền vững

Nhà ở xã hội tạo đòn bẩy kép thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vĩ mô bền vững

Nhà ở xã hội được xác định là động lực kép thúc đẩy tăng trưởng và đảm bảo an sinh, đặc biệt tại miền Trung – Tây Nguyên với tiến độ triển khai vượt kế hoạch đề ra.
TP. Đồng Nai kích hoạt làn sóng ly tâm bất động sản ven sông

TP. Đồng Nai kích hoạt làn sóng ly tâm bất động sản ven sông

Ngày 18/5/2026, Nghị quyết số 30/2026/QH16 chính thức có hiệu lực, đưa Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7 của Việt Nam. Bước chuyển mình chiến lược này không chỉ nâng tầm vị thế địa chính trị của địa phương, mà còn đặt thị trường bất động sản khu vực — đặc biệt là dải đô thị ven sông và hạt nhân sân bay Long Thành — trước một chu kỳ bùng nổ mới.
"Siêu đô thị" TP. Hồ Chí Minh: Chuyển dịch từ kỳ vọng quy hoạch sang ba trục kinh tế lõi

"Siêu đô thị" TP. Hồ Chí Minh: Chuyển dịch từ kỳ vọng quy hoạch sang ba trục kinh tế lõi

Việc sáp nhập TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu không đơn thuần là một phép cộng về mặt hành chính. Dưới lăng kính kinh tế vĩ mô, đây là cuộc tái cấu trúc toàn diện về không gian phát triển, định hình lại dòng vốn đầu tư và chuỗi cung ứng của toàn vùng Đông Nam Bộ. Do đó, bài toán định giá bất động sản tại khu vực này buộc phải thoát khỏi tư duy đầu cơ cục bộ để bám sát vào ba trục động lực kinh tế lõi: Tài chính vĩ mô, Không gian kinh tế vùng và Động lực đầu tư công.
Đề xuất cơ chế đặc thù thúc đẩy tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình

Đề xuất cơ chế đặc thù thúc đẩy tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình

Tỉnh Bắc Ninh đề xuất cơ chế đặc thù triển khai tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội nhằm rút ngắn thời gian đầu tư, tạo động lực phát triển hạ tầng và liên kết vùng.
Tái định nghĩa giảm phát thải carbon: Vai trò của quản lý vận hành trong vòng đời bất động sản

Tái định nghĩa giảm phát thải carbon: Vai trò của quản lý vận hành trong vòng đời bất động sản

Giảm phát thải carbon trong bất động sản đang được tái định nghĩa, khi trọng tâm chuyển sang quản lý vận hành dài hạn, tối ưu vòng đời tài sản và nâng cao hiệu quả bền vững.
Đô thị thông minh mở ra động lực tăng trưởng mới cho kinh tế Việt Nam

Đô thị thông minh mở ra động lực tăng trưởng mới cho kinh tế Việt Nam

Phát triển đô thị thông minh đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất và mở rộng không gian phát triển dựa trên dữ liệu và công nghệ số.
Hà Nội khởi công mở rộng quốc lộ 1 quy mô 16 làn xe hiện đại

Hà Nội khởi công mở rộng quốc lộ 1 quy mô 16 làn xe hiện đại

Sáng 19/5, Hà Nội chính thức khởi công dự án mở rộng quốc lộ 1 với quy mô 16 làn xe, tổng vốn gần 162.000 tỷ đồng, kỳ vọng tạo đột phá hạ tầng và kết nối vùng.