Theo Cointelegraph, thị trường tiền tệ là nền tảng nơi người đi vay và người cho vay có thể gặp nhau. Trong suốt lịch sử, thị trường tiền tệ là động lực tạo ra các hoạt động kinh tế. Mặc dù cấu trúc của thị trường tiền tệ đã thay đổi theo thời gian, nhưng vai trò của chúng vẫn không thay đổi.
Thông thường, thị trường tiền tệ là cấu trúc tập trung tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch giữa người cho vay và người đi vay. Người đi vay sẽ tiếp cận thị trường tiền tệ để nhận một khoản vay, có thể có tài sản thế chấp. Nếu người đi vay không thể trả lại các khoản vay của họ, người cho vay có thể bán tài sản thế chấp để thu hồi vốn đã cho vay. Khi khoản vay được hoàn trả, tài sản thế chấp được trả lại.
Tuy nhiên, có một vấn đề với cấu trúc tập trung. Nó chỉ đơn giản là đặt quá nhiều quyền lực và ảnh hưởng liên quan đến tiền của người dùng vào tay của một thực thể duy nhất có thể thay đổi các điều khoản và điều kiện cho các bên liên quan khác nhau. Cấu trúc phi tập trung cung cấp một giải pháp thay thế mạnh mẽ cho các thị trường tiền tệ tập trung.
Tài chính phi tập trung (gọi tắt là DeFi) đề cập đến một hệ thống sinh các tài nguyên ứng dụng được xây dựng trên các chuỗi khối mạng. Thuật ngữ Tài chính phi tập trung đề cập đến xu hướng tạo ra hệ thống sinh thái dịch vụ tài nguyên mã mở với các ứng dụng không cần cho phép và hoàn toàn minh bạch, cho phép tất cả mọi người sử dụng mà không cần bất kỳ cơ quan kiểm tra nào. Người dùng sẽ duy trì toàn quyền kiểm tra tài sản của họ và tương tác với hệ thống sinh thái này thông qua hàng ngang ứng dụng (P2P) và ứng dụng phi tập trung (dapps).
Thông qua sức mạnh của công nghệ blockchain, Defi hứa hẹn mang đến một hệ sinh thái tài chính tự trị nằm ngoài kiểm soát của các cá nhân, tổ chức và cơ quan quản lý.
Có thể nói DeFi đang phát triển nhanh chóng. Ngày nay, hàng trăm dự án liên quan đến công nghệ này đã và đang được thực hiện. Tuy nhiên, mặc dù có những lợi thế rõ ràng của DeFi, rất nhiều người dùng tiền điện tử vẫn sử dụng các nền tảng tập trung dưới sự quản lý hoặc kiểm soát bởi một tổ chức trung tâm.
Một số lợi ích mà thị trường tiền tệ phi tập trung mang lại: Có sự tự do nhất định, hầu như không có sự kiểm soát từ cơ quan chính phủ - bất kỳ ai trực tuyến đều có thể kiếm lãi từ vốn của họ và/ hoặc vay vốn cho nhu cầu của họ một cách liền mạch nhờ các giao thức phi tập trung có cấu trúc chống kiểm duyệt vốn có; các khoản tiền cũng không thể bị xâm phạm trong khi người dùng có toàn quyền kiểm soát chúng; có sự ổn định cho toàn hệ thống.
Ngoài ra, DeFi còn có thể kết hợp, tạo ra một không gian trống với khả năng vô tận cho các cơ chế mới như khai thác năng suất và các dẫn xuất phức tạp.
Tài chính tập trung khác gì với tài chính phi tập trung?
Tài chính tập trung (CeFi) là cấu trúc thị trường truyền thống, nơi các thực thể tập trung kiểm soát việc tiếp cận và di chuyển của các quỹ. Các quá trình giao dịch bị chi phối bởi các thực thể tập trung (công ty, chính phủ, tổ chức), họ xác định và kiểm soát hệ thống. Tại không gian CeFi, các thực thể này có quyền kiểm soát cao nhất và chọn ra người mà họ muốn làm việc cùng.
Ở CeFi, các công ty tập trung đóng vai trò trung gian cho phép kiểm soát đáng kể tiền của người dùng. Ngân hàng chính là một ví dụ hoàn hảo.
DeF hoàn toàn trái ngược với CeFi. Tài chính phi tập trung sẽ sử dụng phương pháp tiếp cận tài chính ngang hàng để mang lại nhiều quyền lực hơn cho người dùng.
Có một vấn đề khác về sức hấp dẫn khổng lồ của CeFi. Hầu hết các dự án DeFi không thực sự là DeFi. Thay vào đó, chúng có một số đặc điểm của CeFi.
Tại DeFi, họ có thể hoạt động tự chủ, nhưng giống như các thực thể tập trung, họ cũng bị giám sát, kiểm soát thực tế bởi một nhóm hoặc một cá nhân. Các dự án có các nhóm đứng sau, về cơ bản hoạt động giống như hội đồng quản trị hoặc nhóm phát triển, tổ chức các cuộc họp và đưa ra các quyết định quan trọng để xác định hướng đi của họ ví dụ như chọn ra những nhân vật chủ chốt cho dự án.
Trong DeFi, không có cơ quan trung ương nào kiểm soát và điều phối các vấn đề hoặc kiểm soát quyền truy cập vào các quỹ. Đồng thời, người dùng cũng có thể kiểm soát tiền của họ vì các giao dịch DeFi diễn ra trên blockchain nên DeFi luôn minh bạch.
Wendy O, người tổ chức buổi họp mặt tiền điện tử SoCal và là nhà giáo dục tiền điện tử trên YouTube cho biết: "Khi chúng ta nói về DeFi, chúng ta đang xem xét các giao thức, khách hàng. Khách hàng có quyền kiểm soát tiền của họ ... Khi chúng tôi sử dụng công nghệ blockchain, mọi thứ đều trên chuỗi; hầu hết bạn có thể biết rõ các giao dịch trừ khi bạn bị đánh cắp tiền, hoặc, bạn biết đấy, đôi khi có những giao dịch OTC không rõ ràng minh bạch có thể gây thiệt hại cho nhà đầu tư".
Lo ngại xung quanh dự án đầu tư DeFi
Tài chính tập trung hấp dẫn người bình thường hơn tài chính phi tập trung. Ngay cả trong tiền điện tử, vốn ban đầu được xây dựng để phi tập trung, nhưng sau đó hầu hết mọi người đều tin tưởng sử dụng tiền của họ cho giao thức CeFi.
Lý do lớn nhất cho điều này là mọi người cảm thấy an toàn khi đưa tiền của họ vào các giao thức Tài chính tập trung. Mặt khác, họ coi các dự án DeFi rủi ro hơn, đặc biệt khi đầu tư.
Lo lắng này không phải không có cơ sở. Nhiều dự án DeFi đưa ra những phần thưởng “béo bở” để thu hút càng nhiều nhà đầu tư càng tốt. Mô hình này có thể hiệu quả trong ngắn hạn nhưng không bền về lâu dài. Những dự án đầu tư DeFi như vậy tiềm ẩn rất rủi ro, thậm chí thẳng thắn mà nói nhiều dự án DeFi như vậy đã thất bại.
Rủi ro như vậy là quá cao, ngay cả đối với các nhà đầu tư có kinh nghiệm. CeFi nhìn chung cũng thuận tiện hơn DeFi. Lấy ví dụ, trao đổi tiền điện tử. Các sàn giao dịch tập trung (CEX), như Binance, cung cấp một nền tảng duy nhất nơi người dùng có thể tìm thấy hầu hết các mã thông báo họ cần. Trên CEX, các nhà giao dịch có thể hoán đổi mã thông báo từ các chuỗi khác nhau một cách dễ dàng và thuận tiện.
Nhưng điều đó đôi khi không áp dụng trên các sàn giao dịch phi tập trung (DEX). Một DEX thường giới hạn người dùng và các mã thông báo tương thích với chuỗi khối mà họ đã xây dựng. Do đó, nếu một nhà giao dịch muốn tiền điện tử từ các blockchain khác nhau, họ phải sử dụng nhiều sàn giao dịch hoặc sử dụng các nền tảng bắc cầu, điều này mất rất nhiều thời gian. Khi DeFi không thực sự phân cấp tài chính
Tương lai của thị trường tiền tệ phi tập trung
Trong một môi trường mà mọi người đã trở nên cảnh giác với những thành kiến về sự tự do thực sự trong các thị trường tiền tệ tập trung, những giao thức DeFi đã mang lại cho họ một lựa chọn sinh lợi. Bên cạnh đó, DeFi, NFT cung cấp quyền quản trị cho tất cả các đồng tiền bản địa đang nắm giữ và trình bày một hệ sinh thái dựa trên blockchain theo đặc tính phi tập trung thực sự của nó.
Tương tự như các thị trường tiền tệ trước đây thường tập trung vào các dự án tiền điện tử phổ biến với vốn hóa thị trường đáng kể, các dự án mới hiện đang tập trung vào các altcoin, mở khóa giá trị được lưu trữ ở đó. Trong tương lai, có thể mong đợi rằng các giao thức thị trường tiền DeFi sắp tới sẽ khám phá các vùng lãnh thổ trước đây chưa từng được chạm tới.
TH
