Deepfake trở thành “vũ khí” mới của tội phạm công nghệ cao trong năm 2026

Theo dự báo của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, năm 2026, an ninh mạng đối với người dùng cá nhân tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức, trong đó nổi bật là sự gia tăng mức độ tinh vi của các hình thức lừa đảo trực tuyến.

Các nhóm tội phạm mạng được nhận định sẽ đẩy mạnh khai thác công nghệ Deepfake, tạo ra hình ảnh, video và giọng nói giả mạo có độ giống thật rất cao. Những sản phẩm giả mạo này có thể được sử dụng để mạo danh người quen, lãnh đạo cơ quan, cán bộ công quyền, hoặc đại diện các tổ chức tài chính – ngân hàng, khiến người dân rất khó phân biệt thật – giả nếu không có kỹ năng và thông tin cập nhật.

Song song với đó, mã độc nhắm vào người dùng cá nhân vẫn là mối đe dọa phổ biến. Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang giúp tội phạm mạng tạo ra các biến thể mã độc mới với tốc độ nhanh hơn, cho phép tự động hóa quá trình phát tán, né tránh các công cụ bảo mật truyền thống và thực hiện các cuộc tấn công có chọn lọc vào từng nhóm người dùng cụ thể.

Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia

Năm 2026 cũng được kỳ vọng ghi nhận những cải thiện tích cực trong công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân, khi hàng loạt quy định pháp luật mới như Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật An ninh mạng 2025 chính thức có hiệu lực. Theo đó, các tổ chức, doanh nghiệp buộc phải nâng cao trách nhiệm và đầu tư tương xứng cho an ninh mạng trong quá trình thu thập, lưu trữ và xử lý dữ liệu người dùng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng khối lượng dữ liệu cá nhân đã bị rò rỉ trong những năm trước vẫn tiếp tục bị các băng nhóm tội phạm khai thác, trở thành nguồn “nguyên liệu” cho các chiến dịch lừa đảo mới.

Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, nhấn mạnh: “Lừa đảo trực tuyến vẫn diễn biến vô cùng phức tạp. Các đối tượng liên tục tìm cách ứng dụng công nghệ mới, thậm chí thử nghiệm những thủ đoạn chưa từng xuất hiện để qua mặt các biện pháp phòng chống. Vì vậy, người dùng cần tiếp tục nâng cao cảnh giác, kỹ năng số và thói quen kiểm chứng thông tin.”

Theo kết quả khảo sát của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, số nạn nhân của lừa đảo trực tuyến trong năm 2025 đã giảm rõ rệt so với năm 2024. Cụ thể, trong khoảng 555 người tham gia khảo sát, chỉ có 1 người cho biết mình là nạn nhân của lừa đảo, tương đương tỷ lệ 0,18%. Trong khi đó, năm 2024, tỷ lệ này là 0,45% (khoảng 220 người thì có 1 người bị lừa đảo). Đây được xem là lần đầu tiên sau nhiều năm lừa đảo trực tuyến ghi nhận xu hướng giảm.

Dù vậy, về hình thức lừa đảo, các đối tượng vẫn chủ yếu sử dụng những kịch bản quen thuộc như mạo danh cơ quan chức năng, giả thông báo trúng thưởng, giả shipper, giả người quen, kết bạn tình cảm hoặc mời gọi đầu tư tài chính. Đáng chú ý, hình thức mạo danh công an được xác định là phương thức lừa đảo phổ biến nhất trong năm 2025.

Theo thống kê của Bộ Công an, trong 11 tháng đầu năm 2025, thiệt hại do tội phạm lừa đảo trực tuyến vẫn ở mức rất lớn, ước tính trên 6.000 tỷ đồng, cho thấy nguy cơ trên không gian mạng vẫn hiện hữu và đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chính người dân.