Đề xuất đánh thuế lãi tiền gửi: Những tác động cần cân nhắc

Một số ý kiến ủng hộ cho rằng, việc áp dụng thuế này sẽ giúp tăng nguồn thu ngân sách và tạo sự công bằng giữa các nhóm thu nhập khác nhau. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia lo ngại chính sách này có thể làm suy giảm động lực gửi tiền tiết kiệm, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống ngân hàng và nền kinh tế vĩ mô.

Tại hội thảo về Luật Thuế thu nhập cá nhân do Báo Lao động và Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức vào ngày 14/3, TS Nguyễn Trí Hiếu cho biết, theo quy định hiện hành, lãi suất tiền gửi tại ngân hàng và tổ chức tín dụng ở Việt Nam vẫn được miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Điều này nhằm khuyến khích tiết kiệm, đảm bảo nguồn vốn cho hệ thống ngân hàng và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế thông qua việc duy trì dòng vốn ổn định.

Đề xuất đánh thuế lãi tiền gửi- cần cân nhắc cẩn trọng.

Tuy vậy, ông cũng chỉ ra rằng, việc đánh thuế lãi tiền gửi không phải là điều mới mẻ trên thế giới. Tại các quốc gia như Mỹ, Anh hay Nhật Bản, lãi tiền gửi được xem là một loại thu nhập thụ động và chịu thuế theo quy định về thuế TNCN. Chẳng hạn, tại Mỹ, thu nhập từ lãi tiền gửi được tính vào tổng thu nhập chịu thuế và phải kê khai khi nộp thuế. Ngoài ra, các ngân hàng tại Mỹ còn áp dụng cơ chế khấu trừ thuế tại nguồn (withholding tax), tức là trừ trực tiếp thuế trước khi trả lãi cho khách hàng, giúp đảm bảo quản lý thuế hiệu quả hơn.

Dù vậy, theo TS Nguyễn Trí Hiếu, việc áp dụng chính sách này tại Việt Nam cần cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên bối cảnh pháp lý và thực trạng nền kinh tế. Hiện nay, hệ thống ngân hàng vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp tín dụng, bởi thị trường vốn chưa phát triển đủ mạnh để thay thế hoàn toàn. Tiền gửi từ dân cư là nguồn huy động chính giúp ngân hàng duy trì thanh khoản và cung cấp vốn cho doanh nghiệp cũng như cá nhân.

Nếu áp dụng thuế đối với lãi tiền gửi, điều này có thể dẫn đến những tác động đáng kể. Một trong những hệ lụy là nguy cơ suy giảm thanh khoản trong hệ thống ngân hàng. Khi lãi tiền gửi bị đánh thuế, người dân có thể chuyển hướng dòng tiền sang các kênh đầu tư khác hoặc giữ tiền bằng các phương thức phi chính thức. Điều này buộc ngân hàng phải tăng lãi suất tiền gửi nhằm thu hút vốn, kéo theo chi phí vay vốn gia tăng. Khi đó, doanh nghiệp sẽ phải chịu mức lãi suất cao hơn khi vay vốn, làm giảm động lực mở rộng sản xuất và đầu tư.

TS Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh rằng, bất kỳ chính sách thuế nào cũng cần được xem xét cẩn trọng để cân bằng giữa lợi ích ngân sách và sự ổn định của hệ thống tài chính.