 |
| Đề xuất nâng hạn mức bảo hiểm tiền gửi lên 350 triệu đồng |
Đề xuất được đưa ra trong dự thảo thông tư đang lấy ý kiến, trong bối cảnh quy mô tiền gửi và hệ thống tổ chức tín dụng tăng nhanh nhưng hạn mức bảo hiểm tiền gửi chưa được điều chỉnh tương xứng.
Hạn mức bảo hiểm tiền gửi “tụt hậu” so với quy mô kinh tế
Theo NHNN, quy mô tiền gửi được bảo hiểm đã tăng mạnh trong nhiều năm qua. Nếu năm 2000 tổng số dư tiền gửi được bảo hiểm mới khoảng 66.400 tỷ đồng thì đến cuối năm ngoái đã lên tới 10,2 triệu tỷ đồng. Riêng giai đoạn 2021–2025, số dư tiền gửi được bảo hiểm tăng khoảng 1,5 lần.
Tuy nhiên, trong 25 năm qua, hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi chỉ được điều chỉnh ba lần, từ 30 triệu đồng lên mức 125 triệu đồng như hiện nay. Như vậy, hạn mức chi trả mới tăng hơn 4 lần, trong khi GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng tới 22 lần.
Hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi là số tiền tối đa mà tổ chức bảo hiểm tiền gửi thanh toán cho một khách hàng tại một tổ chức tham gia bảo hiểm khi phát sinh sự cố, bao gồm cả gốc và lãi. Việc hạn mức tăng chậm hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế khiến tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người giảm mạnh theo thời gian.
Theo cơ quan quản lý, nếu không sớm điều chỉnh, hạn mức chi trả sẽ ngày càng “tụt hậu” so với thực tiễn phát triển kinh tế và mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn tới.
Đề xuất tăng gần 3 lần để củng cố niềm tin thị trường
NHNN cho rằng việc nâng hạn mức lên 350 triệu đồng không phải là bước điều chỉnh quá đột biến, mà là cần thiết để phản ánh đúng quy mô tiền gửi và mức thu nhập của người dân hiện nay.
Việc tăng hạn mức chi trả được kỳ vọng giúp củng cố niềm tin của người gửi tiền, giảm nguy cơ rút tiền hàng loạt trong trường hợp xảy ra sự cố tại các tổ chức tín dụng, qua đó góp phần ổn định hệ thống ngân hàng và thị trường tài chính.
Theo tính toán của cơ quan quản lý, với hạn mức mới, khoảng 93,7% người gửi tiền sẽ được bảo hiểm toàn bộ tiền gửi tại một tổ chức tín dụng, tăng đáng kể so với tỷ lệ 87,6% theo hạn mức hiện hành.
Dù vẫn thấp hơn mức trung bình toàn cầu khoảng 98%, tỷ lệ này nằm trong khung khuyến nghị tối thiểu của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI) từ 90–95% và phù hợp với Chiến lược phát triển bảo hiểm tiền gửi của Việt Nam (92–95%).
Bên cạnh đó, tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người dự kiến tăng từ khoảng 1 lần hiện nay lên 2,8 lần, tiến gần xu hướng toàn cầu khoảng 3,3 lần.
Mở rộng các trường hợp được chi trả từ năm 2026
Theo quy định dự kiến áp dụng từ tháng 5/2026, bảo hiểm tiền gửi sẽ thực hiện chi trả trong ba trường hợp chính:
Khi NHNN phê duyệt phương án phá sản tổ chức tín dụng hoặc ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi.
Khi NHNN đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt và có lỗ lũy kế vượt quá 100% vốn điều lệ.
Khi cơ quan quản lý yêu cầu chi trả để đảm bảo an toàn hệ thống, trật tự và an toàn xã hội.
Việc mở rộng và làm rõ các trường hợp chi trả cùng với nâng hạn mức bảo hiểm được đánh giá sẽ tạo “lá chắn” tốt hơn cho người gửi tiền, đồng thời tăng tính chủ động của cơ quan quản lý trong việc xử lý rủi ro hệ thống.
