Đề xuất cho phép từ chối tiếp nhận người lợi dụng quyền khiếu nại để gây rối

Chiều 11/11, tại phiên thảo luận tổ về dự án Luật sửa đổi ba luật: Tiếp công dân, Khiếu nại và Tố cáo, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nêu thực tế, bên cạnh phần lớn người dân khiếu nại, tố cáo đúng quy định, vẫn còn những trường hợp lợi dụng quyền này để gây rối, kéo dài vụ việc, làm ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, trong thời gian công tác tại địa phương, ông từng gặp nhiều trường hợp khiếu nại kéo dài suốt nhiều năm dù cơ quan chức năng đã giải quyết đúng quy trình và có kết luận rõ ràng. “Lần nào Bí thư, Chủ tịch tỉnh tiếp dân cũng gặp lại họ, khuyên nhủ thế nào cũng không dừng được”, ông chia sẻ.

Từ thực tế đó, Bộ trưởng cho rằng dự thảo luật lần này “đã có hơi thở thực tiễn”, song cần bổ sung quy định về trách nhiệm của người khiếu nại, tố cáo. Với những vụ việc đã được giải quyết đúng quy định nhưng công dân vẫn cố tình gửi đơn lặp lại, cơ quan có thẩm quyền nên được phép lập biên bản và từ chối tiếp nhận, nhằm hạn chế tình trạng khiếu nại kéo dài, gây lãng phí nguồn lực và cản trở hoạt động của chính quyền.

Về nội dung sửa đổi Luật Tố cáo, ông Thắng cho rằng dự thảo đã nêu quyền tố cáo và thời hạn giải quyết, nhưng chưa quy định rõ thời hiệu gửi đơn lần hai khi người tố cáo không đồng ý với kết quả giải quyết lần đầu. Ông đề xuất người tố cáo chỉ được gửi đơn lần hai trong 30 ngày kể từ khi nhận kết quả, và chỉ được kéo dài tối đa 60 ngày nếu có lý do khách quan hoặc bất khả kháng. Quá thời hạn này, cơ quan cấp trên có thể từ chối thụ lý, trừ khi xuất hiện chứng cứ, tài liệu mới làm thay đổi bản chất vụ việc.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng

Cần xác thực danh tính và tăng bảo mật dữ liệu tiếp công dân

Đồng tình với quan điểm trên, bà Bố Thị Xuân Linh, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lâm Đồng, cho rằng việc xác thực danh tính người tố cáo, khiếu nại thông qua hệ thống định danh điện tử quốc gia là cần thiết, giúp ngăn chặn tình trạng nặc danh, mạo danh, nhất là trong thời điểm chuẩn bị Đại hội Đảng các cấp.

Bà Linh cũng kiến nghị bổ sung quy định cụ thể về bảo mật, lưu trữ và quản lý dữ liệu tiếp công dân trực tuyến, nhằm tránh rò rỉ thông tin cá nhân và đảm bảo an toàn cho người dân khi phản ánh, khiếu nại qua mạng.

Theo bà, tình trạng khiếu kiện vượt cấp, đông người đã giảm trong thời gian qua, nhưng việc giải quyết ở cơ sở vẫn còn hạn chế do nhiều cán bộ cấp xã kiêm nhiệm, thiếu kỹ năng pháp lý, khiến việc xử lý đơn thư đôi khi chậm, không đúng thẩm quyền hoặc còn chuyển lòng vòng.

Tăng hiệu quả tiếp công dân và giám sát cơ sở

Bà Xuân Linh đánh giá cao quy định bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến, giúp người dân ở vùng sâu, vùng xa tiếp cận cơ quan chức năng thuận tiện hơn, giảm chi phí và thời gian đi lại. Tuy nhiên, bà đề nghị cần chế tài rõ ràng với quy định Chủ tịch UBND cấp xã phải trực tiếp tiếp công dân ít nhất hai ngày mỗi tháng, tránh tình trạng thực hiện mang tính hình thức.

Đại biểu cũng kiến nghị đầu tư cơ sở vật chất cho công tác tiếp công dân, bảo đảm không gian riêng tư, nhất là tại các địa phương hiện phải dùng chung trụ sở với các đoàn thể. Cùng với đó, cần tăng cường thanh tra, giám sát việc tiếp dân và giải quyết đơn thư, đặc biệt trong các vụ việc liên quan đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng – những lĩnh vực dễ phát sinh khiếu nại phức tạp.

Theo chương trình, Quốc hội dự kiến thảo luận dự án luật tại hội trường ngày 4/12 và thông qua vào ngày 11/12/2025. Dự luật được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo, đồng thời bảo đảm quyền của người dân đi đôi với trách nhiệm và kỷ cương trong hoạt động hành chính.