Theo lãnh đạo Sở Công Thương TP. Đà Nẵng: “Hiện tại đã có một số nhà đầu tư quan tâm liên hệ, xin thông tin tìm hiểu về chính sách Khu thương mại tự do Đà Nẵng, nhưng đến nay chưa có nhà đầu tư nào chính thức có văn bản đăng ký đầu tư”.
Trước đó, vào ngày 26/6, với đa số đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng.
Trong các chính sách đặc thù được Quốc hội cho phép Đà Nẵng thực hiện, đáng chú nhất là việc thực thí điểm thành lập Khu thương mại tự do.
Theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, việc thí điểm thành lập Khu thương mại tự do là chủ trương lớn đã có đủ căn cứ chính trị, căn cứ pháp lý; nếu thực hiện thành công sẽ tạo tiền đề thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Đà Nẵng và của cả vùng.
Nghị quyết cũng quy định nhiều chính sách ưu đãi đầu tư trong Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Cụ thể, nhà đầu tư được miễn, giảm tiền thuê đất đối với dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh kết cấu hạ tầng các khu chức năng thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng được áp dụng như dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh kết cấu hạ tầng các khu chức năng trong khu kinh tế.
Đặc biệt, những doanh nghiệp có dự án đầu tư trong các khu chức năng thuộc khu thương mại tự do được hưởng chế độ ưu tiên theo quy định của pháp luật về hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu tại địa bàn thành phố khi đáp ứng các điều kiện áp dụng chế độ ưu tiên theo quy định của pháp luật về hải quan, thuế, tài chính và pháp luật có liên quan, trừ điều kiện về kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu…
Ngoài ra, các dự án đầu tư tại các khu chức năng thuộc khu thương mại tự do được hưởng ưu đãi như ưu đãi đầu tư đối với dự án đầu tư tại khu kinh tế theo quy định của pháp luật về thuế, pháp luật về đất đai, pháp luật về tín dụng, pháp luật về kế toán và quy định khác của pháp luật có liên quan luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt như khu phi thuế quan trong khu kinh tế.
Tuy nhiên, đây là chính sách mới, chưa được thực hiện tại Việt Nam nên tinh thần chung là vừa làm, vừa rút kinh nghiệm để hoàn thiện dần. Do vậy, Ủy ban Thường vụ Quốc hội lưu ý, quá trình thực hiện cần thận trọng, có bước đi chắc chắn, không quy định những vấn đề chưa được đánh giá kỹ lưỡng, mang tính rủi ro cao. 
Ông Trần Chí Cường - Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho biết, hiện nay trên thế giới và quanh khu vực rất nhiều Khu thương mại tự do nhưng nước ta chưa có. Khi Đà Nẵng đề xuất, đã có nhiều địa phương cũng mong muốn làm Khu thương mại tự do như Đà Nẵng, nhưng Trung ương giao cho Đà Nẵng thí điểm. Việc này thể hiện niềm tin đối với Đà Nẵng.
Khu thương mại tự do là một tổ hợp các khu chức năng gồm khu thương mại - dịch vụ, khu logistics, khu sản xuất và các khu chức năng khác. Đà Nẵng dự kiến cần quy mô từ 1.000 - 1.500 ha tổng diện tích của các phân khu, có những vị trí lớn, nhỏ tùy vào yêu cầu, rải rác ở nhiều khu vực.
Theo ông Cường, sau khi được Quốc hội thông qua, việc quan trọng lúc này là Đà Nẵng đang chọn vị trí để đặt các phân khu chức năng thuộc Khu thương mại tự do. Cùng với đó, cũng phải phải tính toán các vị trí để vừa đảm bảo là một khu vực có hàng rào kín, nhưng vẫn thúc đẩy sự phát triển của cả thành phố và lan tỏa ra các tỉnh, thành trong khu vực.
Để có những chính sách mạnh thì cần thời gian. Ngày 1/1/2025 Nghị quyết 136/2024 tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Đà Nẵng sẽ có hiệu lực. Từ nay đến đó, Đà Nẵng phải trình lên Thủ tướng đề án thành lập Khu thương mại tự do, đi kèm là các chính sách, thể hiện rõ những vị trí đặt các phân khu chức năng để được thông qua.
Cùng với đó, HĐND TP. Đà Nẵng sẽ phải xem xét thông qua gần 30 Nghị quyết liên quan đến quy trình thủ tục thực hiện Nghị quyết 136/2024 với khối lượng công việc rất lớn nhưng chỉ thí điểm trong 5 năm.
“Đến năm 2027, ít nhất Đà Nẵng phải hình thành được 1-2 phân khu chức năng thuộc Khu thương mại tự do. Qua đó có căn cứ sơ kết Nghị quyết 136 và tiếp tục kiến nghị những chính sách mới để Khu thương mại tự do Đà Nẵng cạnh tranh được với các Khu thương mại tự do trong khu vực”, ông Cường cho biết thêm.
Trọng Tâm
