Cục Thuế, Bộ Tài chính vừa yêu cầu cơ quan thuế các tỉnh, thành phố và Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về thuế trong hoạt động kinh doanh xăng dầu sau khi phát hiện một số dấu hiệu bất thường qua rà soát cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử.
Theo cơ quan này, riêng trong tháng 3/2026, thị trường xăng dầu đã trải qua 5 lần điều chỉnh giá bán lẻ. Tần suất điều chỉnh dày làm phát sinh nguy cơ vi phạm pháp luật về thuế và hóa đơn, nhất là trong các khâu bán hàng, xuất hóa đơn, kê khai doanh thu và quản lý tồn kho.
 |
| Qua rà soát dữ liệu hóa đơn điện tử, Cục Thuế ghi nhận một số dấu hiệu bất thường tại doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, nhất là quanh các thời điểm điều chỉnh giá bán lẻ (Ảnh minh hoạ). |
Điểm đáng chú ý là qua phân tích dữ liệu hóa đơn điện tử, Cục Thuế ghi nhận số lượng hàng bán ra trước và sau thời điểm điều chỉnh giá có sự biến động mạnh ở một số doanh nghiệp. Cá biệt, có trường hợp tổng sản lượng xuất bán trong 2 ngày trước thời điểm tăng giá lớn gấp hơn 3 lần sản lượng của 2 ngày sau đó. Đây là dấu hiệu được đánh giá có mức độ rủi ro cao trong quản lý thuế.
Trên cơ sở này, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị tập trung rà soát dữ liệu khai thuế, hóa đơn điện tử, sản lượng bán hàng, doanh thu và tồn kho trước và sau thời điểm Nhà nước điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu. Những doanh nghiệp có rủi ro cao sẽ thuộc diện kiểm tra đột xuất.
Nội dung kiểm tra tập trung vào việc kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường và việc lập hóa đơn điện tử theo từng lần bán hàng đối với mặt hàng xăng dầu. Thời kỳ kiểm tra được xác định từ tháng 1/2026 đến hết tháng 3/2026.
Cơ quan thuế cũng yêu cầu đặc biệt lưu ý lượng xăng dầu bán ra trong các ngày trước, trong và sau thời điểm điều chỉnh giá, do đây là giai đoạn sản lượng xuất bán thường biến động mạnh hơn bình thường. Ngoài ra, việc kiểm tra sẽ mở rộng tới số lượng hóa đơn điện tử phát hành trong ngày, nhất là các hóa đơn có sản lượng lớn; đối chiếu sổ sách kế toán bán hàng với hóa đơn đã phát hành và hàng thực tế xuất kho; kiểm tra số liệu xuất, nhập, tồn kho theo ngày hoặc theo ca bán hàng.
Không dừng ở phạm vi thuế và hóa đơn, cơ quan quản lý còn đặt trọng tâm vào việc kiểm tra chứng từ, thủ tục xuất nhập hàng. Với các khách hàng mua số lượng lớn bất thường, lực lượng chức năng sẽ xem xét thêm phương tiện vận chuyển, kho chứa, hợp đồng mua bán, điều kiện và thời gian giao nhận hàng để xác định bản chất giao dịch.
Cục Thuế nhấn mạnh, nếu phát hiện các hành vi như găm hàng, đầu cơ, hạn chế bán ra để trục lợi khi giá biến động; lập và sử dụng hóa đơn không đúng thời điểm; không phản ánh đúng bản chất giao dịch; gian lận về giá; chuyển lợi nhuận giữa các đơn vị liên kết; hoặc không xuất hóa đơn, xuất hóa đơn không đầy đủ, cơ quan chức năng sẽ xử lý nghiêm theo quy định, thậm chí chuyển hồ sơ sang cơ quan có thẩm quyền nếu có dấu hiệu vi phạm nặng.
Ở một diễn biến liên quan, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương cũng phát cảnh báo về tình trạng thu gom xăng dầu tại một số khu vực cửa khẩu, đặc biệt là Lao Bảo, Quảng Trị. Theo phản ánh, một số đối tượng đã cải tạo phương tiện, lắp thêm thùng chứa nhiên liệu để vận chuyển xăng dầu sang nước láng giềng nhằm hưởng chênh lệch giá.
Trước thực trạng này, cơ quan quản lý thị trường đã yêu cầu các địa phương, nhất là các tỉnh biên giới, tăng cường giám sát các cửa hàng bán lẻ xăng dầu, các tuyến đường bộ, đường thủy; đồng thời thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh của người dân và vận động các doanh nghiệp ký cam kết không tiếp tay cho buôn lậu, gian lận thương mại.
