Xu hướng tiêu dùng thay đổi...
Theo Cục Quản lý đăng ký kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), chỉ trong 7 tháng đầu năm nay có tới 8.102 doanh nghiệp bán buôn - bán lẻ trên cả nước đang chờ giải thể vì kinh doanh thua lỗ. Còn theo đánh giá của CBRE Việt Nam, có tới 38% nhà bán lẻ phải tạm ngưng mở rộng trong năm 2020, 11% tập trung củng cố cửa hàng hiện tại hoặc buộc dời ngày khai trương sang năm 2021.
Tuy nhiên, ở một góc độ khác, dịch bệnh được cho là một cuộc sàng lọc, sẽ chỉ có những doanh nghiệp có nội lực nhất định mới có thể vượt qua. Hầu hết các doanh nghiệp đều cho biết đây là giai đoạn xuất hiện những khó khăn chưa từng có. Tuy nhiên, họ cũng cho rằng đây là cơ hội “lửa thử vàng”, chính những thách thức của thị trường sẽ tạo nên sức bật cho doanh nghiệp cũng như sản phẩm, dịch vụ.
Chia sẻ tại Diễn đàn Tiêu dùng Việt Nam 2020, ông Phan Xuân Dũng - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học – Công nghệ Môi trường của Quốc hội cho biết, cả thế giới và Việt Nam đang trải qua giai đoạn khó khăn do Covid-19 dù Việt Nam kiểm soát tốt, tuy nhiên diễn biến của dịch bệnh vẫn khó lường. Việt Nam là một trong những quốc gia có tăng trưởng dương, song lại phụ thuộc đáng kể vào chuỗi thương mại toàn cầu, trong khi sức chống chịu của DN còn nhiều hạn chế. Do đó, đòi hỏi các DN phải nỗ lực, gắn kết, hợp tác chia sẻ để vượt qua khó khăn.
“Chúng ta cũng đang chứng kiến sự phát triển nhanh của khoa học công nghệ, hứa hẹn sẽ mạng lại chuyển biến sâu rộng. Quá trình chuyển đổi số sẽ giúp DN tiết kiệm chi phí, kiểm soát rủi ro, tiếp cận khách hàng dễ dàng hơn nhanh chóng hơn. Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang thúc đẩy phát triển, giảm đáng kể sự phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường tốt hơn”, ông Dũng chia sẻ.
Ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, 11 tháng qua số DN thành lập mới giảm 1,9% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó số lượng DN rút khỏi thị trường lại tăng 60% so với cùng kỳ. Các số liệu trên cho thấy DN, đặc biệt các DN nhỏ và vừa đang ở giai đoạn vô cùng khó khăn. Theo ông Lộc, bên cạnh các chính sách hỗ trợ của Chính phủ, các DN cũng cần đẩy mạnh cải cách để tiếp tục phát triển.
Còn bà Đặng Thúy Hà - Giám đốc Nielsen miền Bắc cho biết, theo nghiên cứu về xu hướng tiêu dùng của khách hàng cho thấy, hiện nay khách hàng có ba mối quan tâm chính, đó là sức khỏe, tiêu dùng tại nhà và thói quen mua sắn online.
“65% người tiêu dùng sẵn sàng chi tiêu nhiểu hơn cho các sản phẩm tốt cho sức khỏe. Bên cạnh đó tại Việt Nam 62% người tiêu dùng nói rằng sẽ ăn uống nhiều hơn tại nhà sau đại dịch. Khảo sát cũng cho thấy người tiêu dùng có xu hướng dịch chuyển sang các doanh nghiệp kinh doanh online”, bà Hà chia sẻ.
Do vậy doanh nghiệp nào đã chuyển đổi số trước giai đoạn dịch cũng có lợi thế trong quá trình xử lý kinh doanh và tinh gọn hơn. Điều này có khả năng tạo ra sự “dịch chuyển” trong niềm tin của người tiêu dùng. Giao tiếp khách hàng cũng sẽ phải tăng cường qua các nội dung số.
Và những "chiến lược" ứng phó của DN Việt
Hoạt động trong lĩnh vực bất động sản – một trong những ngành nghề bị tác động lớn do đại dịch Covid-19, khi nhiều nhà đầu tư có tâm lý thăm dò và chờ đợi bắt đáy thị trường. Tuy nhiên, ông Võ Văn Khang, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Hưng Thịnh khẳng định, nhu cầu ở thực vẫn rất lớn và chưa bao giờ có xu hướng giảm, bất chấp dịch bệnh.
Đó là nhu cầu chung của thị trường, còn đối bản thân các doanh nghiệp, Covid-19 đã tác động, làm thay đổi 3 vấn đề chính đối với doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp bất động sản nói riêng.
Thứ nhất, trong giai đoạn Covid-19, việc ra quyết định của lãnh đạo áp lực thời gian nhanh chóng và ngay tức thì, động lực áp dụng chuyển đổi số và áp dụng công nghệ nhanh hơn.
Thứ hai, Covid-19 là cơ hội để doanh nghiệp điều chỉnh môi trường làm việc, phương thức làm việc. Trong thời kỳ giãn cách xã hội buộc doanh nghiệp phải có phương thức làm việc mới thích nghi. Đối với doanh nghiệp, quản lý động lực làm việc rất quan trọng. Giai đoạn Covid-19 lao động làm việc vất vả hơn rất nhiều trong giai đoạn bình thường.
Thứ ba là chúng ta phải có những thích ứng trong ngắn hạn làm sao không ảnh hưởng đến chiến lược dài hạn, nếu thay đổi quá nhiều thì khi điều kiện bình thường quay lại, lại phải mất một lần nữa chuyển đổi để thích nghi.
"Bất động sản vẫn là kênh được nhiều nhà đầu tư lựa chọn nên chúng tôi đã kịp thời điều chỉnh chiến lược khách hàng là trọng tâm, chia sẻ khó khăn với khách hàng, giảm giá thành đưa sản phẩm ra thị trường với giá cả phù hợp, với đối tác đưa ra các phương thức hợp tác phù hợp để cùng chiến thắng trong giai đoạn khó khăn.
Nhờ đó, doanh thu 9 tháng năm 2020 của Hưng Thịnh đã vượt kế hoạch cả năm, và doanh thu cả năm cùng với các chỉ số khác như lợi nhuận… gấp đôi so với kế hoạch. Trong nguy luôn có cơ, linh động điều hành thì đó là cơ hội lớn", ông Khang nhấn mạnh.
Đối với lĩnh vực thương mại điện tử, bà Nguyễn Thị Thuý Hằng - Giám đốc Marketing Lazada Việt Nam cho biết, nắm bắt giai đoạn Covid-19, DN vừa và nhỏ khó khăn, Lazada đã tăng cường đầu tư để DN mở gian hàng nhanh chóng, hiệu quả, hỗ trợ giao hàng miễn phí cho các nhà bán hàng hai tuần đầu tiên trên Lazada…
“Lượng DN mở gian hàng mới trên Lazada trong 3 tháng đầu năm 2020 là 45.000 DN, 5 tháng là hơn 110.000 DN vừa và nhỏ. Chất lượng bán hàng của các DN cũng tăng trưởng vượt bậc. Các DN vừa và nhỏ không nghĩ qua thương mại điện tử có thể duy trì doanh thu, thậm chí doanh thu trong một ngày tăng rất nhiều lần so với doanh thu của vài tháng” - bà Hằng chia sẻ.
Còn ông Nguyễn Chánh Trung, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Tân Long, kiêm Giám đốc mảng kinh doanh gạo của Tập đoàn, cho biết, ngay khi COVID-19 ập đến, câu chuyện đầu tiên là phải đảm bảo an ninh lương thực, sản phẩm thiết yếu. Ngành lương thực là ngành thiết yếu, cần sự đầu tư phát triển nghiêm túc để phát triển bền vững.
Ngành thực phẩm thiết yếu có triển vọng tốt, nhưng không dễ làm; bởi không thể chỉ làm phần ngọn là thu mua đóng gói, mà phải đầu tư cho chuỗi sản xuất từ bao tiêu vùng nguyên liệu, hạ tầng xử lý sau thu hoạch quy mô lớn, kiểm soát hao hụt-chất lượng chặt chẽ và xây dựng kênh bán hàng phù hợp, xây dựng thương hiệu marketing hiệu quả. Tất cả phải được làm với tâm huyết của doanh nghiệp để hướng đến sản phẩm chất lượng và tiện lợi trong xu hướng tiêu dùng.
Người Việt Nam không chỉ quan tâm ăn ngon, mà là ăn sạch hơn an toàn hơn, cùng với đó là cạnh tranh hơn về dịch vụ khách hàng. Điều này buộc doanh nghiệp phải áp dụng công nghệ 4.0 cho chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp, giao hàng nhanh chóng tiện lợi, ông Nguyễn Chánh Trung cho hay.
"Trong thách thức luôn có cơ hội lớn, là sự may mắn cho mỗi ngành nghề kinh doanh, nếu như trước đây các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu khó có cơ hội tăng trưởng nhanh thì bây giờ chúng tôi đã đón được cơ hội này. Tại thời điểm dịch, app đặt hàng của chúng tôi đã "cháy hàng". Chúng tôi xem chuyển đổi số là chiến lược của doanh nghiệp, định hướng bán lẻ ứng dụng thanh toán qua mạng", ông Trung khẳng định.
Đồng tình với điều này, ông Phan Xuân Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khẳng định, gần 1 năm qua có thể được xem là cuộc thử thách của cả nền kinh tế và đối với DN. Cùng với DN, các cấp các ngành từ Trung ương tới các địa phương luôn nỗ lực từng ngày, từng giờ để vượt qua thách thức. Những tín hiệu khả quan về phục hồi kinh tế đặc biệt từ khối các DN ngành hàng tiêu dùng cho thấy, đó chính là cơ sở để lạc quan về sự phục hồi và bứt phá tăng trưởng trong thời gian tới.
Gia Minh
