Đối với hầu hết mọi người, đầu tư là một quá trình dài hạn, diễn ra chậm rãi, bao gồm việc tích lũy tài sản qua nhiều năm và nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng vậy.
Có những lúc các nhà đầu tư nhận ra cơ hội kiếm tiền nhanh chóng và khó có thể cưỡng lại những khoảnh khắc này. Đặc biệt là khi những người khác đang kiếm được lợi nhuận cao trong thời gian ngắn.
Đó là lúc các nhà đầu tư có xu hướng mất bình tĩnh, như chúng ta đã thấy trong cơn cuồng nhiệt với cái gọi là cổ phiếu meme (meme stock - ám chỉ những cổ phiếu tăng giá mạnh nhờ hiệu ứng lan truyền trên các diễn đàn Internet, mạng xã hội, thị giá cổ phiếu tăng không liên quan gì tới hoạt động kinh doanh. Cổ phiếu meme thường thu hút lượng lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia vào bởi sự yếu thế của họ về mặt đánh giá tính chính xác thông tin liên quan đến tình hình tài chính, hoạt động kinh doanh doanh nghiệp) vào năm 2021, khi hoạt động kinh doanh bao gồm GameStop và AMC Entertainment "phóng lên Mặt trăng", sau đó lao trở lại Trái đất.
Sẽ luôn có thị trường cho loại cổ phiếu này và internet liên tục tung ra chúng, với sự điên cuồng được thúc đẩy bởi các ứng dụng giao dịch miễn phí bao gồm Robinhood và các diễn đàn truyền thông xã hội như nhóm con Reddit WallStreetBets.
Một số chú chim đến sớm sẽ kiếm được nhiều tiền. Những người đến sau sẽ thua lỗ rất lớn, tiền thật nhưng điều đó sẽ không ngăn cản họ cố gắng.
Cổ phiếu Meme vẫn chưa hoàn toàn biến mất mà tiếp tục quay trở lại với nhiều hình dạng và hình thức khác nhau, với một đợt hồi sinh khác vào mùa hè này.
Công ty FinTech SoF, nhà sản xuất phần mềm Palantir và công ty đồ gia dụng Tupperware Brands năm nay chứng kiến cổ phiếu của họ lần lượt tăng gấp đôi, gấp ba và gấp bốn lần. Nhà bán lẻ ô tô Carvana đã tăng 457% trong sáu tháng qua.
Những cổ phiếu tăng trưởng nhanh như thế này chỉ dựa vào trí tưởng tượng. Hãy nghĩ xem bạn sẽ có bao nhiêu nếu đầu tư 10.000 USD vào chúng trước khi chúng thành công. Sau đó hãy nghĩ xem bạn có thể mất bao nhiêu nếu đầu tư 10.000 USD ngay khi chúng đạt đỉnh.
Công ty khởi nghiệp xe điện Việt Nam VinFast Auto, được niêm yết trên Nasdaq với tư cách là công ty mua lại mục đích đặc biệt (SPAC) vào ngày 15 tháng 8, là công ty mới nhất khiến các nhà đầu tư phát điên. Cổ phiếu của nó đã tăng từ 10,45 USD lên 82,45 USD trong vòng chưa đầy hai tuần, tăng 689%.
Tóm lại, VinFast là nhà sản xuất ô tô lớn thứ ba thế giới sau Tesla và Toyota, với giá trị vốn hóa thị trường đáng kinh ngạc là 191 tỷ USD.
Lý do chính cho cuộc biểu tình điên cuồng là 99,7% công ty được kiểm soát, các nhà đầu tư đang loại bỏ 0,3% còn lại.
Giờ đây, nhiều người đang đấu tranh để thoát ra, khi cổ phiếu giảm xuống còn khoảng 34 USD và vẫn tiếp tục giảm. Vốn hóa thị trường của nó ở mức 80 tỷ USD, giảm hơn 110 tỷ USD. Ai đó đang ở sai hướng trong một giao dịch rất tốn kém.
VinFast không phải là nhà sản xuất xe điện đầu tiên gặp phải tình trạng thổi bong bóng. Điều tương tự cũng xảy ra với một công ty tên là Nikola, công ty này đã bị cuốn vào cơn sốt Robinhood hai năm trước.
Cổ phiếu của nó đã tăng từ 10,80 đô la vào ngày 3 tháng 4 năm 2020 lên 65,90 đô la trong khoảng hai tháng. Ngày nay, các nhà đầu tư có thể mua chúng với giá 1,18 USD. Có rất ít người nhận.
Vào tháng 7 năm ngoái, AMTD Digital, một nhà phát triển nền tảng giải trí kỹ thuật số có trụ sở tại Hồng Kông, đã nổi lên ở Mỹ với chỉ 19 triệu cổ phiếu và có thời điểm chúng tăng hơn 21.000%.
Công ty đã đưa ra một tuyên bố cho biết họ có thể thấy “không có tình huống nghiêm trọng nào” đối với hoạt động này. Cơn điên cuồng kết thúc nhanh chóng. Hôm nay, cổ phiếu của nó giao dịch ở mức 5,60 USD.
Một công ty khác có trụ sở tại Hồng Kông, nhà cung cấp dịch vụ giải pháp FinTech RC365, đã gây bão sau khi ra mắt trên Sở giao dịch chứng khoán London vào tháng 3.
Cho đến nay, công ty chỉ công bố một báo cáo thường niên và báo cáo theo dõi nửa năm một lần, đồng thời gần đây công bố khoản lỗ sau thuế 3 triệu đô la Hồng Kông (382.000 USD) sau khi kiếm được khoản lãi 500.000 đô la Hồng Kông vào năm trước. Cổ phiếu của nó đã tăng 600 phần trăm tại một thời điểm.
Carolane de Palmas, nhà phân tích tại ActivTrades, cho biết mặc dù việc đặt cược vào một cổ phiếu với hy vọng thu được lợi nhuận nhanh chóng từ ngân hàng có thể rất hấp dẫn nhưng rủi ro cũng cao không kém.
“Biến động giá nhanh hiếm khi bền vững. Nếu các yếu tố cơ bản không vững chắc, sự cường điệu sẽ sớm mờ nhạt và giá cổ phiếu sẽ giảm, thường là rất mạnh,” bà nói.
VinFast là một ví dụ điển hình cho điều đó. Vào thời kỳ đỉnh cao, nhà sản xuất xe điện có giá trị cao hơn cả Ford, General Motors và Volkswagen cộng lại.
Tuy nhiên, vào năm 2022, hãng chỉ bán được 24.000 xe trên toàn cầu. Để so sánh, Ford bán được 4,2 triệu chiếc, GM bán được 5,9 triệu chiếc và VW đạt doanh số 4,56 triệu chiếc.
VinFast lỗ gần 600 triệu USD trong quý đầu tiên năm nay và con số này dự kiến sẽ còn tăng thêm khi hãng tăng cường sản xuất. Trong cùng quý, Ford lãi 1,8 tỷ USD, GM lãi 3,8 tỷ USD và VW lãi 1,74 tỷ euro (1,89 tỷ USD).
Bà Carolane de Palmas cho biết nhiều cổ phiếu tên lửa thường giao dịch với khối lượng thấp sau đợt thả nổi nhỏ ra công chúng, điều này khiến chúng đặc biệt nhạy cảm với biến động giá cả. “Số lượng cổ phiếu có sẵn để giao dịch bị hạn chế dẫn đến sự biến động cao hơn. Một khi các nhà đầu cơ đổ xô vào, đã đến lúc phải rút lui. Chỉ những nhà giao dịch có kinh nghiệm với mức độ chấp nhận rủi ro cao mới nên tham gia vào loại hình giao dịch này”.
Một số người kêu gọi đầu tư theo đuổi các cổ phiếu có đà tăng trưởng nóng. Những người khác nói giao dịch. Hoặc có thể đó chỉ là cờ bạc. Russ Mold, giám đốc đầu tư tại sàn giao dịch trực tuyến AJ Bell, cho biết: “Dù bạn gọi nó là gì thì vẫn có nguy cơ mất rất nhiều tiền”.
Viễn cảnh giàu có bất ngờ luôn tàn phá bộ não con người, khơi dậy những cảm xúc như nỗi sợ bị bỏ lỡ, được gọi là Fomo.
“Thị trường tài chính thường nguy hiểm nhất khi kiếm tiền có vẻ dễ dàng nhất. Chỉ cần nghĩ đến những đỉnh cao vào năm 1999 hoặc 2007, hoặc cơn sốt GameStop, AMC, bạc kim loại quý vào đầu năm 2021,” ông Mold nói.
Ông cho biết các nhà đầu tư cần phải giữ kỷ luật và đảm bảo bất kỳ giao dịch mua nào đều phù hợp với chiến lược tổng thể, lợi nhuận mục tiêu, thời gian và khẩu vị rủi ro của họ.
Hầu hết các nhà đầu tư tư nhân nên cố gắng đầu tư vào các công ty tốt, vững chắc, có mô hình kinh doanh mạnh mẽ, vị thế cạnh tranh, sức mạnh tài chính và sự nhạy bén trong quản lý, và quan trọng nhất là mua ở mức giá phù hợp.
“Theo thời gian, các công ty này sẽ thu được lợi nhuận và trả cổ tức để tái đầu tư. Mặc dù điều này không phải là không có rủi ro,” ông Mold nói.
Ngược lại, giao dịch liên quan đến việc cố gắng tính toán thời gian chuyển động của tiền và dự đoán xem thị trường và cổ phiếu sẽ đi về đâu tiếp theo, và điều đó rất rủi ro.
“Nếu có điều gì không ổn xảy ra, hoặc dòng tiền nóng chuyển sang đợt siết nợ ngắn hạn tiếp theo, thì mức định giá cao của cổ phiếu có thể mang lại rất ít hoặc không có sự bảo vệ nào khi giảm giá”. có thể đi xuống theo cách tương tự và nhanh chóng như vậy.”, ông nhấn mạnh.
Vijay Valecha, giám đốc đầu tư của Century Financial, cho biết đầu tư vào các công ty đang ở giai đoạn đầu mang lại tiềm năng thu được lợi nhuận đáng kể, đặc biệt nếu đầu tư vào các ngành công nghiệp mới nổi và công nghệ đổi mới.
Ông chia sẻ: “Như với bất kỳ khoản đầu tư nào, bạn phải cân bằng giữa rủi ro tiềm ẩn và phần thưởng tiềm năng”.
Ông Valecha khuyên nên tuân thủ các nguyên tắc cơ bản khi đối mặt với những gì có thể chỉ là mốt nhất thời. Bao gồm các:
Xác định mục tiêu của bạn: bạn đang theo đuổi sự tăng trưởng dài hạn hay nhắm đến lợi nhuận ngắn hạn?
Thực hiện nghiên cứu của bạn: hiểu hoạt động của công ty, hiệu quả tài chính và vị thế cạnh tranh trước khi chia tay tiền của bạn.
Không bốc đồng: hãy vạch ra một chiến lược đầu tư và kiên trì với nó.
Tính toán những gì bạn có thể đủ khả năng để mất: không bao giờ đầu tư số tiền bạn cần cho những thứ cần thiết và không bao giờ vay mượn để đầu tư.
Đa dạng hóa danh mục đầu tư của bạn: phân bổ khoản đầu tư của bạn trên nhiều loại cổ phiếu để giảm thiểu rủi ro.
Kiên nhẫn: đầu tư thành công cần có tầm nhìn dài hạn. Tích lũy tài sản nhanh chóng hiếm khi là điều bình thường.
Nhà đầu tư có thể đưa ra tất cả các quy tắc đầu tư trên thế giới nhưng sẽ luôn có một ngoại lệ.
Trong trường hợp này, đó là Tesla. Nhà sản xuất ô tô điện của Elon Musk đã hoạt động như một cổ phiếu meme trong nhiều năm. Trong 5 năm qua, con số này đã tăng lên đáng kinh ngạc là 1.370,54%. Điều đó sẽ biến khoản đầu tư 10.000 USD thành 147.054 USD.
Mỗi khi nó dường như sẵn sàng lao xuống Trái đất, nó lại quay trở lại. Cổ phiếu đã tăng 137% vào năm 2023. Một số cổ phiếu meme được xây dựng để tồn tại lâu dài. Và trong khi đó, các nhà đầu tư sẽ tiếp tục "săn lùng Mặt trăng".
Quốc Anh t/h
