Chuyên gia Thuế Lê Thị Duyên Hải: Cải cách cần thực chất, hỗ trợ người nộp

Tại Hội thảo với chủ đề “Lắng nghe để cải cách - nâng cao chất lượng phục vụ người nộp thuế” diễn ra ngày 17/7/2026, Bà Lê Thị Duyên Hải - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, cho rằng cải cách thuế cần được thực chất hóa, chuyển từ việc hoàn thiện về mặt số lượng văn bản sang nâng cao chất lượng thực thi, nhằm hỗ trợ hiệu quả hơn cho người nộp thuế.

Cần đồng bộ chính sách và tăng hỗ trợ chuyên sâu

Để cải cách thuế thực sự đi vào chiều sâu, yêu cầu đặt ra trước hết là phải đồng bộ hóa hệ thống chính sách. Theo nhận định của bà Lê Thị Duyên Hải, các quy định pháp luật không chỉ cần đầy đủ mà còn phải nhất quán, rõ ràng và dễ hiểu. Khi chính sách được thiết kế theo hướng đơn giản, minh bạch, người nộp thuế sẽ thuận lợi hơn trong việc tiếp cận và thực hiện, đồng thời hạn chế tình trạng phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần trong thời gian ngắn.

"Thực tế cho thấy, một trong những nguyên nhân khiến doanh nghiệp và cá nhân gặp khó khăn khi thực hiện nghĩa vụ thuế là do sự chồng chéo giữa các quy định hoặc cách hiểu chưa thống nhất. Vì vậy, việc rà soát tổng thể, đảm bảo tính liên thông giữa các văn bản pháp luật là bước đi cần thiết. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn giảm thiểu chi phí tuân thủ cho người nộp thuế" vị chuyên gia này chia sẻ.

Bên cạnh việc hoàn thiện chính sách, bà Hải đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các cơ chế hỗ trợ chuyên sâu. Theo đó, việc thành lập các tổ hỗ trợ dành riêng cho người nộp thuế được xem là giải pháp thiết thực. Đây sẽ là đầu mối tiếp nhận thông tin, giải đáp thắc mắc và xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Bà Lê Thị Duyên Hải - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (Ảnh: Phan Chính)

Bà Lê Thị Duyên Hải cho rằng, mô hình hỗ trợ chuyên sâu không chỉ giúp giảm tải áp lực cho cơ quan quản lý mà còn tạo ra kênh tương tác trực tiếp, hiệu quả hơn với người dân và doanh nghiệp. Khi được hướng dẫn cụ thể, chính xác và kịp thời, người nộp thuế sẽ hạn chế sai sót, đồng thời nâng cao mức độ tuân thủ. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng niềm tin và sự đồng thuận trong xã hội đối với chính sách thuế.

Song song với đó, bà Lê Thị Duyên Hải cũng cho rằng, công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách cần được đổi mới mạnh mẽ. Thay vì chỉ dừng ở việc ban hành văn bản pháp lý, cơ quan chức năng có thể phát triển các tài liệu hướng dẫn chi tiết, dễ hiểu, tổ chức các chương trình tập huấn trực tiếp hoặc trực tuyến. Cách tiếp cận linh hoạt này sẽ giúp người nộp thuế nắm bắt quy định nhanh hơn và áp dụng chính xác hơn trong thực tế.

Ngoài ra, Theo bà Hải việc hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin ngành thuế được xem là yếu tố then chốt trong tiến trình cải cách. Các ứng dụng quản lý cần được thiết kế theo hướng thân thiện, dễ sử dụng, đồng thời đảm bảo tính ổn định và bảo mật cao. Khi hệ thống vận hành thông suốt, người nộp thuế không chỉ tiết kiệm được thời gian, chi phí mà còn giảm thiểu rủi ro sai sót, qua đó nâng cao hiệu quả thực hiện nghĩa vụ thuế trong dài hạn.

Hướng tới nền hành chính thuế hiện đại, minh bạch

Bà Lê Thị Duyên Hải - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho biết, cải cách thuế ngày nay không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành tài chính mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Một hệ thống thuế vận hành minh bạch, hiệu quả sẽ góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh ổn định, giảm rủi ro cho doanh nghiệp và khuyến khích dòng vốn đầu tư phát triển.

Trong bối cảnh mới, bà Lê Thị Duyên Hải khẳng định, cải cách không dừng lại ở việc hoàn thiện thể chế mà cần chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng phục vụ. Các chuyên gia cho rằng, người nộp thuế phải được đặt ở vị trí trung tâm của mọi chính sách. Mỗi quy định, quy trình khi ban hành đều cần hướng tới mục tiêu dễ hiểu, dễ thực hiện, qua đó giảm chi phí tuân thủ và cải thiện mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Song song với đó, bà cho hay, việc duy trì các kênh đối thoại giữa cơ quan thuế và cộng đồng doanh nghiệp được xem là giải pháp quan trọng. Thông qua các hội thảo, diễn đàn chuyên đề, những phản ánh từ thực tiễn sẽ giúp cơ quan quản lý kịp thời nhận diện vướng mắc, từ đó điều chỉnh chính sách theo hướng sát thực tế hơn, hạn chế khoảng cách giữa quy định và triển khai.

"Thực tế cho thấy, những năm gần đây, Bộ Tài chính và cơ quan thuế đã đẩy mạnh cải cách, ban hành đồng bộ nhiều nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108 và các quy định liên quan. Việc các văn bản được xây dựng và có hiệu lực cùng thời điểm đã góp phần tạo nền tảng pháp lý tương đối hoàn chỉnh cho công tác quản lý", bà Lê Thị Duyên Hải nói.

Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng, vẫn còn những điểm nghẽn cần tiếp tục tháo gỡ. Một số quy định chưa thực sự rõ ràng hoặc còn chồng chéo, khiến người nộp thuế gặp khó khăn khi thực hiện. Điều này đòi hỏi quá trình cải cách trong thời gian tới phải đi vào chiều sâu hơn, không chỉ hoàn thiện chính sách mà còn nâng cao năng lực tổ chức thực hiện.

"Có thể thấy, cải cách thuế đang bước sang giai đoạn mới với yêu cầu cao hơn về tính hiệu quả và tính phục vụ. Khi các giải pháp được triển khai đồng bộ, từ hoàn thiện thể chế, tăng cường đối thoại đến nâng cao chất lượng hỗ trợ, mục tiêu xây dựng nền hành chính thuế hiện đại, chuyên nghiệp và minh bạch sẽ ngày càng rõ nét", bà Lê Thị Duyên Hải chia sẻ thêm.