Trong năm 2020 Việt Nam đã hứng chịu 2 đợt bùng phát đại dịch covid 19, dù đã đã kiểm soát, khống chế thành công dịch bệnh vẫn ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống xã hội và tốc độ phát triển kinh tế. Theo công bố của Tổng cục Thống kê năm 2020 tốc độ phát triển kinh tế 2,91% , xuất nhập khẩu ước tính đạt 543,9 tỷ USD, xuất siêu 19,1 tỷ USD tăng 5,1% so với năm trước. So với năm trước 2019 GDP giảm, so tình hình trung của thế giới Việt nam vẫn là điểm sáng kinh tế hiếm hoi có tốc độ tăng trưởng dương.
Bước vào đầu năm 2021, từ ngày 27/1 Việt Nam tiếp tục đợt bùng phát ổ dịch tại tỉnh Hải Dương đến nay đang dần được khống chế nhưng đang ảnh hưởng không nhỏ đến tốc độ phát triển kinh tế. Dẫu vậy, mới đây bà Sagarika Chandra, Trưởng bộ phận phân tích về Việt Nam tại Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings, chia sẻ với VnExpress về những biến số ảnh hưởng tới triển vọng tín nhiệm của Việt Nam năm 2021.
Bà Sagarika Chandra nhận định kinh tế Việt nam năm 2021, Việt Nam kiểm soát rất tốt đại dịch Covid-19 nên chúng tôi nghĩ rằng nền kinh tế sẽ hồi phục khi nhu cầu nội địa tăng trưởng cao trở lại. Fitch dự báo năm 2021, GDP của các bạn sẽ có thể tăng trưởng 7,5%, đây là tốc độ tăng trưởng cao hơn đáng kể so với mức 2,91% của GDP năm 2020.
Đương nhiên, mức tăng trưởng 7,5% phản ánh cho thực tế rằng kinh tế Việt Nam hồi phục từ một cái nền thấp. Ngoài ra, những yếu tố khác hỗ trợ cho kinh tế Việt Nam tăng trưởng từ cả trước đại dịch, trong đó có vốn trực tiếp từ nước ngoài (FDI) – khu vực sẽ giữ vai trò quan trọng giúp kinh tế Việt Nam phục hồi. FDI vào Việt Nam sẽ vẫn duy trì ở mức cao, và theo dự báo hiện tại của chúng tôi, FDI ròng sẽ ở mức 4% GDP năm 2021 và 2022, lạm phát trung bình năm ở mức 3,5%.
Cần nói thêm rằng, kể cả sau những diễn biến mới về dịch bệnh tại Hải Dương và một số địa điểm khác của Việt Nam, Fitch vẫn giữ nguyên dự báo tăng trưởng như trên. Lý do là chúng tôi nhìn vào quá trình chống dịch hiệu quả của Việt Nam đã giúp số ca lây nhiễm ở mức thấp, dựa trên các số liệu chính thức được công bố.
Một số thách thức lớn của Việt Nam, dù dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2021 và 2022 sẽ hồi phục, Fitch cho rằng kinh tế sẽ vẫn dễ chịu tác động từ bên ngoài bởi độ mở cao. Việt Nam sẽ vẫn đương đầu với nhiều rủi ro xuất phát từ nhóm các doanh nghiệp nhà nước và sự yếu kém về cấu trúc của ngành ngân hàng.
Những yếu tố có thể giúp Việt Nam có xếp hạng tín nhiệm cao hơn có thể là ổn định kinh tế vĩ mô thể hiện bởi độ linh hoạt chính sách cao, trong đó có bao gồm chính sách liên quan đến đảm bảo linh hoạt tiền tệ và duy trì dự trữ ngoại hối hoặc tình hình tài chính công cải thiện, thể hiện ở thâm hụt ngân sách nhỏ hơn hoặc nợ chính phủ nói chung giảm hoặc rủi ro với bảng cân đối kế toán quốc gia bắt nguồn từ lĩnh vực ngân hàng giảm.
Hay nói một cách khác, những yếu tố có thể khiến Việt Nam bị hạ xếp hạng tín nhiệm bao gồm: thay đổi chính sách gây ra bất ổn vĩ mô hoặc các yếu tố mất cân bằng vĩ mô tăng hoặc sự kết tinh của các khoản nợ tiềm tàng hoặc dự trữ ngoại tệ suy giảm, như đầu tư nước ngoài giảm với quy mô đủ để gây bất ổn nền kinh tế.
Về bức tranh trái ngược giữa lĩnh vực ngân hàng có tẳng trưởng lợi nhuận cao và các doanh nghiệp phá sản, theo bà Sagarika Chandra so tương đối với các nước khác trong khu vực, Việt Nam đã tăng trưởng tốt hơn. Kinh tế Việt Nam tăng trưởng được 2,91% trong năm 2020 trong khi nhiều nền kinh tế khác tại Đông Nam Á thậm chí suy giảm mạnh. Như vậy, Việt Nam đã làm tốt hơn nhiều nước khác trong khu vực.
Trong năm 2020, chúng ta đã chứng kiến nhiều doanh nghiệp phá sản, người lao động mất việc nhưng cuối cùng nền kinh tế vẫn tăng trưởng được, điều này có cơ sở từ việc các bên vẫn giải quyết được vấn đề liên quan đến đại dịch Covid-19.
Năm ngoái, Fitch đã điều chỉnh triển vọng tín dụng của Việt Nam từ "tích cực" lên "ổn định". Khi điều chỉnh triển vọng tín dụng, chúng tôi đã tính đến cả những tác động của đại dịch Covid-19 lên nền kinh tế và đưa ra quyết định này. Tuy nhiên, so với những nước ở cùng mức xếp hạng BB như hiện tại, các chỉ số kinh tế quan trọng của Việt Nam vẫn tốt hơn so với các nước khác.
Về vấn đề dòng tiền đầu tư đổ mạnh vào chứng khoán, bất động sản, Bitcoin, đẩy giá của các loại tài sản này tăng lên trên thế giới trong năm qua , Trưởng bộ phận phân tích về Việt Nam của Fitch phân tích cho đến nay, những yếu tố biến động giá tài sản trên chưa ảnh hưởng nhiều đến tình hình ổn định kinh tế vĩ mô của Việt Nam, Fitch nhận thấy lạm phát vẫn được kiểm soát tốt, kinh tế tiếp tục tăng trưởng và dự báo còn tốt hơn năm ngoái. Diễn biến các dòng vốn bên ngoài nhìn chung chưa tạo ra rủi ro nào lớn với sự ổn định kinh tế vĩ mô của Việt Nam.
Nếu có trường hợp chúng tôi trở nên bi quan hơn với xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam, nó sẽ đến từ một trong những yếu tố như việc mất ổn định kinh tế vĩ mô hay quản lý chính sách yếu kém. Tuy nhiên, trong trường hợp Việt Nam hiện tại, chúng tôi không thấy có khả năng trên sẽ xảy ra.
Về doanh nghiệp Việt Nam trong năm 2020 đã tăng trưởng ấn tượng, tuy nhiên xếp hạng tín nhiệm của quốc gia không thực sự chịu ảnh hưởng bởi thị trường trái phiếu doanh nghiệp mà theo đánh giá của chúng tôi, được tính toán dựa trên tăng trưởng kinh tế mạnh, bền vững và chính sách tập trung vào đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và cải thiện tình hình tài khóa.
Tình hình tài chính nội địa sẽ giúp hỗ trợ cho kinh tế tăng trưởng nhưng đó không phải yếu tố quyết định duy nhất. Xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam được hỗ trợ bởi dòng vốn FDI mạnh, ổn định, tăng trưởng bền vững.
Xung quanh việc Bộ tài chính Mỹ “dán nhãn” Việt Nam thao túng tiền tệ cho đến nay chưa có hành động cụ thể, bà Sagarika Chandra cho biết: “Việc Việt Nam bị "dán nhãn" thao túng tiền tệ khiến cho quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Mỹ trở nên phức tạp hơn, nhưng chúng tôi tin rằng hai bên sẽ có các cuộc trao đổi trong những tháng tới để cố gắng làm giảm căng thẳng. Trong lúc đó, chúng tôi sẽ vẫn tiếp tục theo dõi các diễn biến để đánh giá xem liệu nó có thể ảnh hưởng đến xếp hạng tín nhiệm.”
Đào Sơn/ tổng hợp từ VnEpress
