Giới phân tích nhận định, vẫn chưa có những tín hiệu khởi sắc để hoạt động cảng biển có thể sớm hồi phục. Sự suy yếu của hoạt động cảng biển được thể hiện rõ nét trong kết quả kinh doanh ba tháng đầu năm của các doanh nghiệp.
Cụ thể, các công ty có hoạt động chính là khai thác cảng như Công ty CP Gemadept (mã chứng khoán: GMD), Công ty CP Container Việt Nam (mã chứng khoán: VSC), Công ty CP Cảng Đình Vũ (mã chứng khoán: DVP) ghi nhận doanh thu thay đổi không đáng kể và biên lợi nhuận hoạt động sụt giảm.
Sản lượng chung suy giảm làm gia tăng sự cạnh tranh giá ở các cụm cảng biển, tác động tiêu cực lên biên lợi nhuận. Đối với những công ty hoạt động chủ yếu ở mảng vận tải biển như Công ty CP Vận tải và Xếp dỡ Hải An (mã chứng khoán: HAH), áp lực từ sản lượng suy giảm cùng với giá vận tải biển trở về mức thấp giai đoạn 2011-2019 sẽ ảnh hưởng đến biên lợi nhuận trong các quý tiếp theo của năm 2023.
Cụ thể quý I/2023, Công ty CP Gemadept có doanh thu tăng 2,5% so với cùng kỳ, đạt 901,9 tỷ đồng. Dù vậy, phần lãi, lỗ trong công ty liên doanh, liên kết giảm mạnh gần 83%, đạt hơn 21 tỷ đồng trong khi cùng kỳ lãi hơn 125 tỷ đồng.
Nhiều chi phí trong quý I ghi nhận tăng mạnh như chi phí tài chính tăng 23%, chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 36%, lần lượt đạt gần 40 tỷ đồng và gần 97 tỷ đồng. Do đó, Công ty CP Gemadept báo lãi sau thuế giảm 20% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt hơn 254 tỷ đồng.
Quý I/2023, Công ty CP Container Việt Nam ghi nhận doanh thu 467 tỷ đồng, đi ngang so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, nhu cầu logistics và thông quan giảm dẫn đến chi phí tăng và gây áp lực giảm tỷ suất lợi nhuận gộp, xuống 29,4%, trong khi quý I/2022, con số này là 34,5%.
Quý I/2023, CTCP Container Việt Nam ghi nhận lợi nhuận gộp là 136,6 tỷ đồng, giảm tới 15,8% so với cùng kỳ. Ngoài ra, dư nợ vay của doanh nghiệp tăng vọt vào cuối năm 2022, chi phí tài chính trong đã tăng lên 28,3 tỷ đồng. Việc tăng chi phí bán hàng và quản lý tới 37,6% so với cùng kỳ, lợi nhuận hoạt động của Công ty CP Container Việt Nam giảm mạnh 53,5% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 60 tỷ đồng. Doanh nghiệp có lợi nhuận sau thuế là 42,8 tỷ đồng, giảm gần 70% so với cùng kỳ năm 2022.
Trong khi đó, quý I/2023, Công ty CP Vận tải và Xếp dỡ Hải An có doanh thu 655,1 tỷ đồng, đi ngang so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, cũng do giá vận tải biển ở mức thấp và nhu cầu vận tải suy yếu khiến biên lợi nhuận gộp trong quý I/2023 sụt giảm mạnh về mức 29,4% (quý I/2022, con số này là 52,1%) và ghi nhận lợi nhuận gộp ở mức 192,4 tỷ đồng, giảm 43,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Lợi nhuận sau thuế của công ty đạt 126,4 tỷ đồng, giảm gần 52% so với cùng kỳ năm ngoái.
Thực tế, trong 4 tháng năm 2023, giá trị xuất nhập khẩu ghi nhận sụt giảm, ước đạt 210,7 tỷ USD giảm 13,6% so với cùng kỳ năm 2022; trong đó, giá trị xuất khẩu và nhập khẩu đạt 108,5 tỷ USD và 102,2 tỷ USD, lần lượt giảm giảm 11,8% và15,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá trị xuất nhập khẩu liên tục giảm từ đầu năm 2023 phản ánh sự suy yếu về tiêu dùng ở các thị trường chính. Sản lượng thông quan cảng biển cũng ghi nhận giảm đáng kể. Trong quý I/2023, tổng khối lượng thông quan cảng biển Việt Nam ước đạt 165,2 triệu tấn, giảm 8% so với cùng kỳnăm trước.
Trong báo cáo phân tích đầu tháng 4, Chứng khoán SSI cho rằng, sang năm 2023, giai đoạn mà dịch COVID -19 dần được đẩy lùi, các quốc gia (bao gồm cả Trung Quốc) đang tiến hành mở cửa lại biên giới thì tình trạng tắc nghẽn cảng không còn là vấn đề nhức nhối đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, tình trạng lạm phát cao kéo dài đang làm giảm niềm tin của người tiêu dùng và hàng tồn kho cao là những thách thức cho hoạt động vận tải. Vấn đề này khó có thể được giải quyết trong một sớm một chiều.
Theo đơn vị phân tích, sản lượng vận chuyển dự kiến sẽ tăng trong nửa cuối năm 2023, tuy nhiên sẽ khó lặp lại sự bùng nổ như năm 2021. Mặt khác, áp lực gia tăng từ nguồn cung tàu mới sẽ khiến thị trường dư cung và khiến giá cước giảm.
P.V (t/h)
