Chống khai thác thủy sản IUU: Cả nước còn 888 tàu cá "3 không"

Tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã nhấn mạnh yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) hoàn thành việc đồng bộ, kết nối và liên thông các hệ thống quản lý nghề cá quốc gia trong quý I/2025. Cụ thể, các hệ thống gồm Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), Hệ thống giám sát tàu cá (VMS) và Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT) phải được tích hợp để đảm bảo sự thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Đồng thời, cần ban hành các quy trình, quy chế quản lý, vận hành và khai thác các cơ sở dữ liệu này, với sự phân công rõ ràng trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý, lực lượng chấp pháp, cảng cá, doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và ngư dân. Mục tiêu là xây dựng một hệ thống quản lý hiệu quả, trong đó việc xử lý vi phạm được phân định rõ ràng theo lãnh thổ.

Chống khai thác thủy sản IUU: Cả nước còn 888 tàu cá "3 không"

Việt Nam đã cơ bản khắc phục các nội dung theo khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu (EC) về chống khai thác IUU. Để tiếp tục hoàn thiện, Phó Thủ tướng yêu cầu tích hợp dữ liệu định danh tàu cá, thuyền trưởng và ngư dân vào cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc này cần được thực hiện đồng thời với việc xác định trách nhiệm của lực lượng công an cơ sở trong hỗ trợ quản lý và giám sát. Bộ NN&PTNT cũng được giao nhiệm vụ rà soát và đề xuất sửa đổi các quy định pháp luật, đảm bảo nhận diện đầy đủ và chính xác các hành vi vi phạm IUU. Những hành vi vi phạm liên quan đến an ninh, quốc phòng hoặc mang tính chất cố ý phải được xử lý nghiêm minh, trong khi các trường hợp không rõ nguồn gốc xuất xứ thủy sản cần có biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn. Ngoài ra, các cảng cá tư nhân cũng cần được rà soát điều kiện để tham gia cung cấp dịch vụ hành chính như xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác và cập nhật dữ liệu hành trình tàu cá.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thay đổi cách làm trong quản lý nghề cá, từ việc xây dựng báo cáo cho đến tổ chức cơ sở dữ liệu liên vùng. Bộ trưởng cũng đề xuất hỗ trợ các cảng cá tư nhân nâng cấp điều kiện cơ sở vật chất, đảm bảo đáp ứng yêu cầu xuất nhập bến theo quy định.

Theo báo cáo từ Bộ NN&PTNT, Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc thực hiện khuyến nghị của EC từ đợt thanh tra lần thứ tư vào tháng 10/2023. Các quy định về xử phạt hành chính và hình sự đối với tàu cá vi phạm, đặc biệt là tàu "3 không" (không đăng ký, không đăng kiểm, không cấp phép), đã được áp dụng nghiêm túc. Hiện nay, số lượng tàu cá đăng ký trên hệ thống VNFishbase đạt 98,9%; tỷ lệ tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên lắp đặt thiết bị giám sát hành trình đạt 100%; và tỷ lệ cấp giấy phép khai thác thủy sản còn hạn cho đội tàu từ 15m trở lên đạt 90,3%. Tuy nhiên, đối với toàn bộ đội tàu cá từ 6m trở lên, tỷ lệ này chỉ đạt 76,5%.

Cả nước hiện còn 888 tàu cá "3 không", phần lớn đã hư hỏng hoặc không còn tồn tại. Trong khi đó, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT đã được triển khai tại 86 cảng cá và điểm lên cá trên cả nước, hỗ trợ hiệu quả việc giám sát sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác trong nước. Bộ NN&PTNT đang tiếp tục hoàn thiện hệ thống này để triển khai đồng bộ tại tất cả các cảng cá. Ngoài ra, việc kiểm tra và kiểm soát sản phẩm thủy sản khai thác nhập khẩu từ nước ngoài cũng được thực hiện đầy đủ theo quy định quốc tế và các khuyến nghị của EC.