| Bài liên quan |
| Đề nghị kiểm điểm trách nhiệm gần 25.000 dự án chậm quyết toán vốn đầu tư công |
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 193/2026/NĐ-CP quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc lập, thẩm tra, phê duyệt và quản lý quyết toán đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước sau khi hoàn thành hoặc dừng thực hiện.
Nghị định gồm 5 chương, 31 điều, quy định cụ thể về phạm vi áp dụng, nguyên tắc thực hiện, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong công tác quyết toán vốn đầu tư. Đồng thời, văn bản cũng bổ sung nhiều nội dung mới nhằm tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực tế.
Theo quy định, vốn đầu tư được quyết toán là toàn bộ chi phí hợp pháp phát sinh trong quá trình thực hiện dự án để đưa công trình vào khai thác, sử dụng hoặc phục vụ việc chấm dứt, dừng thực hiện dự án theo quyết định của cấp có thẩm quyền.
Các khoản chi phí được quyết toán bao gồm chi phí đầu tư xây dựng, phí, lệ phí, bảo hiểm, chi phí thẩm tra và phê duyệt quyết toán cùng các khoản chi hợp pháp khác theo quy định. Tuy nhiên, tổng giá trị quyết toán không được vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt hoặc điều chỉnh theo quy định của pháp luật.
 |
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định là quy định chi tiết về quyết toán đối với các dự án thành phần, tiểu dự án và công trình độc lập.
Theo đó, đối với các dự án được chia thành các dự án thành phần hoặc tiểu dự án có khả năng vận hành, khai thác độc lập và được cấp có thẩm quyền phê duyệt riêng, việc quyết toán sẽ được thực hiện như đối với một dự án độc lập.
Những dự án thành phần đã được phê duyệt quyết toán sẽ không phải thực hiện lại thủ tục quyết toán khi tổng hợp vào quyết toán toàn bộ dự án, trừ trường hợp cơ quan có thẩm quyền yêu cầu rà soát, kiểm tra lại.
Đối với các nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư hoặc dự án chuẩn bị đầu tư, Nghị định cũng phân định rõ trách nhiệm quyết toán theo từng nguồn vốn và hình thức triển khai.
Trường hợp chi phí chuẩn bị đầu tư được bố trí trong tổng mức đầu tư của dự án chính, việc quyết toán riêng hay gộp chung sẽ do người quyết định đầu tư xem xét quyết định. Nếu được bố trí nguồn vốn riêng, phần kinh phí này sẽ được quyết toán như một tiểu dự án độc lập.
Đáng chú ý, đối với các dự án chuẩn bị đầu tư nhưng không được phê duyệt chủ trương hoặc quyết định đầu tư, việc quyết toán sẽ được thực hiện theo quy định áp dụng đối với dự án dừng thực hiện.
Nghị định dành riêng một chương quy định về quyết toán chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nhằm tăng tính minh bạch và rõ trách nhiệm trong quá trình thực hiện.
Đối với các dự án giải phóng mặt bằng được tách thành dự án độc lập, việc quyết toán sẽ được thực hiện như một dự án riêng biệt. Trong các trường hợp còn lại, đơn vị được giao thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải lập báo cáo quyết toán trình cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi tổng hợp vào quyết toán chung của toàn bộ dự án.
Một điểm đáng chú ý khác là cơ quan chủ trì thẩm tra quyết toán toàn bộ dự án sẽ không phải thẩm tra lại phần chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã được phê duyệt trước đó, trừ trường hợp có yêu cầu đặc biệt từ cơ quan có thẩm quyền.
Theo Nghị định, đối với các công trình hoặc hạng mục công trình có thể vận hành, khai thác độc lập, chủ đầu tư được phép đề xuất thực hiện quyết toán riêng khi cần thiết.
Giá trị quyết toán sẽ bao gồm toàn bộ chi phí xây dựng, thiết bị, tư vấn và các khoản chi trực tiếp liên quan đến công trình hoặc hạng mục đó. Sau khi dự án hoàn thành, các giá trị đã được quyết toán riêng sẽ được tổng hợp vào báo cáo quyết toán chung của toàn bộ dự án.
Nghị định cũng đưa ra cơ chế xử lý đối với những dự án đã hoàn thành và đưa vào sử dụng nhưng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chưa kết thúc. Trong trường hợp này, chủ đầu tư được phép lập báo cáo quyết toán đối với phần chi phí đã thực hiện để phục vụ công tác thẩm tra, phê duyệt, trong khi phần chi phí phát sinh tiếp theo sẽ được quyết toán bổ sung theo quy định.
Nghị định số 193/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Đối với các dự án đã nộp hồ sơ quyết toán hoặc đã ký hợp đồng kiểm toán độc lập trước thời điểm nghị định có hiệu lực, việc quyết toán tiếp tục được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 254/2025/NĐ-CP về quản lý, thanh toán và quyết toán dự án sử dụng vốn đầu tư công.
Việc ban hành Nghị định mới được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư nhà nước, tăng tính minh bạch trong công tác quyết toán, đồng thời góp phần đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ và hoàn thiện các dự án đầu tư công trong giai đoạn tới.
