Bộ Tài chính đề nghị bỏ việc giao dịch tài sản mã hóa, tiền mã hóa từ 1/7/2026

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc xây dựng Trung tâm tài chính khu vực và quốc tế tại Việt Nam đang đặt ra một hướng đi mới khi Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề xuất cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các mô hình kinh doanh ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực tài chính (fintech).

Theo đó, Ủy ban Quản lý, điều hành Trung tâm tài chính sẽ có thẩm quyền cấp phép, quản lý, đánh giá tác động và kiểm soát rủi ro của các mô hình thử nghiệm, bao gồm cả sàn giao dịch tài sản mã hóa. Cơ chế sandbox được kỳ vọng tạo môi trường thử nghiệm an toàn, giúp các startup fintech triển khai ý tưởng với chi phí thấp và ít rủi ro pháp lý hơn, đồng thời thu hút thêm vốn đầu tư nhờ sự minh bạch và kiểm soát chặt chẽ.

Thời gian thử nghiệm được giới hạn tối đa là ba năm và có thể gia hạn một lần nhưng không quá ba năm. Hội đồng Nhân dân TP.HCM và TP Đà Nẵng sẽ quy định chi tiết về tiêu chí, điều kiện lựa chọn cũng như trình tự đăng ký, thẩm định và cấp phép triển khai. Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất cho phép các giao dịch bằng tài sản mã hóa, tiền mã hóa trong Trung tâm tài chính từ ngày 1/7/2026.

Bộ Tài chính muốn bỏ việc thực hiện giao dịch tài sản mã hóa, tiền mã hóa từ 1/7/2026

Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận định rằng, việc triển khai cơ chế sandbox sẽ giúp Việt Nam xây dựng một trung tâm tài chính hiện đại, có tính cạnh tranh cao trong khu vực và thế giới. Mô hình này đã được áp dụng tại các trung tâm tài chính lớn như Singapore, Hồng Kông (Trung Quốc), Anh và Úc, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực fintech. Nếu được triển khai hiệu quả, sandbox không chỉ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ tài chính tiên tiến như blockchain, ngân hàng số mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các startup fintech quốc tế. Tuy nhiên, việc thử nghiệm cũng đòi hỏi cơ chế giám sát chặt chẽ nhằm phòng ngừa rủi ro gian lận tài chính và đảm bảo an toàn cho hệ thống tiền tệ.

Dù có tiềm năng lớn, đề xuất này vấp phải những ý kiến trái chiều từ Bộ Tài chính, cơ quan bày tỏ sự thận trọng khi cho rằng Việt Nam chưa có khung pháp lý cụ thể cho tài sản số và tiền mã hóa. Việc quản lý các tài sản này liên quan đến nhiều yếu tố phức tạp như quy trình phát hành, sở hữu, giao dịch, cấp phép cung cấp dịch vụ, bảo mật thông tin và đặc biệt là đảm bảo an toàn tài chính quốc gia.

Bộ Tài chính cho rằng cần nghiên cứu thêm trước khi đưa vào thực tiễn, đồng thời đề xuất sửa đổi dự thảo theo hướng giao Chính phủ quy định việc thí điểm tài sản mã hóa, thay vì quy định chi tiết ngay trong Nghị quyết. Đáng chú ý, Bộ này cũng không đồng tình với đề xuất cho phép giao dịch tài sản mã hóa từ ngày 1/7/2026, đồng thời yêu cầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Ngân hàng Nhà nước để làm rõ các vấn đề liên quan, bởi điều này đồng nghĩa với việc tài sản mã hóa và tiền mã hóa sẽ được sử dụng như một phương tiện thanh toán trong các giao dịch tài chính – một thay đổi lớn có thể tác động đến hệ thống tài chính quốc gia. Bộ Tài chính nhấn mạnh rằng để đảm bảo tính khả thi, dự thảo cần loại bỏ quy định về thời gian thực hiện giao dịch bằng tài sản mã hóa, tiền mã hóa, bởi vẫn còn quá nhiều yếu tố chưa được làm rõ.

Dự thảo Nghị quyết về Trung tâm tài chính khu vực và quốc tế tại Việt Nam với nội dung thử nghiệm sandbox trong lĩnh vực fintech đang mở ra một hướng đi mới cho ngành tài chính – công nghệ, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức trong việc cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và quản trị rủi ro. Nếu được thiết kế chặt chẽ và triển khai hợp lý, đây có thể trở thành bước tiến quan trọng giúp Việt Nam khẳng định vị thế trên bản đồ tài chính khu vực. Tuy nhiên, để đảm bảo tính bền vững và an toàn, việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành là điều kiện tiên quyết trước khi chính thức áp dụng chính sách này.