Ngày 27/11, tại TP. Hồ Chí Minh, đã diễn ra sự kiện Kết nối Fintech 2025 với chủ đề “Chia sẻ dữ liệu hướng tới tài chính toàn diện và đổi mới” do Ngân hàng Nhà nước tổ chức, trong khuôn khổ Dự án hỗ trợ kỹ thuật “Thúc đẩy tài chính toàn diện và tài trợ khí hậu” do Ngân hàng Phát triển Châu Á tài trợ.
 |
| Sự kiện Kết nối Fintech 2025 với chủ đề “Chia sẻ dữ liệu hướng tới tài chính toàn diện và đổi mới” do Ngân hàng Nhà nước tổ chức, trong khuôn khổ Dự án hỗ trợ kỹ thuật “Thúc đẩy tài chính toàn diện và tài trợ khí hậu” do Ngân hàng Phát triển Châu Á tài trợ, tại TP. Hồ Chí Minh |
Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho ngân hàng số – Open API
Phát biểu tại sự kiện, ông Phạm Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) cho biết: “Trong những năm qua, NHNN đã sớm nhận thức được những lợi ích to lớn từ việc thúc đẩy kết nối, liên thông dữ liệu để phát triển hệ sinh thái số, nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân và doanh nghiệp. Từ năm 2021, Thống đốc NHNN đã ban hành Kế hoạch chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Ngày 03/11/2025 vừa qua, Thống đốc tiếp tục ban hành Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030 (Quyết định 3579/QĐ-NHNN) và Chiến lược dữ liệu ngành Ngân hàng đến năm 2030 (Quyết định 3580/QĐ-NHNN), khẳng định rõ tầm nhìn dài hạn, nhất quán của ngành Ngân hàng đối với chuyển đổi số và dữ liệu. Với quan điểm “Người dân, doanh nghiệp là trung tâm” và “Dữ liệu là nền tảng cốt lõi, tài sản quan trọng và nguồn lực chiến lược, quyết định hiệu quả chuyển đổi số, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo giá trị mới cho ngành Ngân hàng và nền kinh tế”, Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đã đặt ra nhiệm vụ “Đẩy mạnh nghiên cứu, tích hợp, kết nối mở rộng với các ngành, lĩnh vực khác để thiết lập hệ sinh thái số và cung ứng đa dạng các sản phẩm, dịch vụ hướng đến các mô hình kinh doanh mới như Ngân hàng mở (Open Banking), Tài chính nhúng (Embedded Finance), Ngân hàng như một dịch vụ (Banking as a Service – BaaS)… nhằm cung ứng các sản phẩm, dịch vụ thân thiện, an toàn, tiện lợi với chi phí thấp”. Đây là định hướng quan trọng tạo nền tảng cho chia sẻ dữ liệu có trách nhiệm, vì lợi ích của người dùng và sự phát triển bền vững của hệ sinh thái tài chính số.
Đồng thời, trong những năm qua, NHNN cũng đã tham mưu và ban hành nhiều văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng vững chắc cho việc cung ứng dịch vụ ngân hàng trên môi trường số, thúc đẩy kết nối, liên thông và hình thành hệ sinh thái số của ngành Ngân hàng như Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt, Nghị định 94/2025/NĐ-CP quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng và các thông tư về hoạt động thanh toán, về an toàn bảo mật trong cung ứng dịch vụ trực tuyến. Trong đó, Thông tư 64/2024/TT-NHNN về triển khai giao diện lập trình ứng dụng mở trong ngành Ngân hàng (Thông tư Open API) được ban hành đã tạo khuôn khổ pháp lý cho việc thiết lập các kết nối, liên thông giữa ngành Ngân hàng và các ngành, lĩnh vực khác một cách thuận tiện, an toàn, bảo vệ tốt quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
 |
| Ông Phạm Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) phát biểu |
Nhờ khuôn khổ pháp lý ngày càng rõ ràng, minh bạch về phạm vi, trách nhiệm và “cởi mở”, linh hoạt về cách tiếp cận, ngành Ngân hàng Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều mô hình kinh doanh mới, đặt khách hàng là trung tâm của hệ sinh thái với nhiều lựa chọn sản phẩm, dịch vụ đổi mới sáng tạo, an toàn, thuận tiện, chi phí hợp lý. Các ngân hàng không ngừng mở rộng hợp tác với các công ty Fintech, các bên thứ ba trong nhiều lĩnh vực khác nhau, cũng như kết nối với Cổng Dịch vụ công Quốc gia, Cổng Dịch vụ công của các bộ, ngành, địa phương… để khách hàng có thể thanh toán hóa đơn dịch vụ thiết yếu, dịch vụ công và nhiều tiện ích khác một cách liền mạch, toàn trình. Hiện nay, ứng dụng Mobile Banking, ví điện tử của nhiều TCTD và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán đã cho phép khách hàng tiếp cận đầy đủ các dịch vụ ngân hàng mọi lúc, mọi nơi, đồng thời tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến và cả các dịch vụ “beyond banking” như gọi xe, gọi đồ ăn, giao hàng, mua sắm trực tuyến, du lịch, giải trí… Điều này cho thấy tiềm năng rất lớn của kết nối, chia sẻ dữ liệu trong việc mở rộng tài chính toàn diện và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Theo ông Phạm Anh Tuấn, chia sẻ dữ liệu trong bối cảnh ngân hàng mở đòi hỏi xử lý hài hòa nhiều yêu cầu: chuẩn hóa dữ liệu và giao thức kết nối; tăng cường năng lực quản trị rủi ro bên thứ ba; bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống trước các nguy cơ tấn công mạng, lạm dụng dữ liệu; đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, thu hẹp khoảng cách số, không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số. Đây là những vấn đề mang tính hệ thống, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, các TCTD và công ty Fintech.
Trong bối cảnh đó, Sự kiện Kết nối Fintech năm 2025 được tổ chức nhằm tạo ra diễn đàn đối thoại cởi mở, thực chất giữa khu vực công và khu vực tư, giữa các chuyên gia trong nước và quốc tế về những chủ đề cốt lõi đối với tương lai ngành Ngân hàng: Ngân hàng mở (Open Banking) và chia sẻ dữ liệu qua giao diện lập trình ứng dụng mở (Open API). Thông qua các phiên trình bày, thảo luận, đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và diễn giả sẽ cùng phân tích khung chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật, lộ trình triển khai Open API; nhận diện vướng mắc, thách thức và rủi ro; chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về kiến trúc, quản trị và khai thác giá trị thương mại của Open API cũng như chia sẻ dữ liệu nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.
Thụy Sĩ ủng hộ thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam
 |
| Ông Andri Meier – Phó Trưởng Cơ quan Hợp tác phát triển, Đại sứ quán Thụy Sỹ tại Việt Nam |
Ông Andri Meier – Phó Trưởng Cơ quan Hợp tác phát triển, Đại sứ quán Thụy Sỹ tại Việt Nam – nhận định: “Việt Nam đã đạt được tiến bộ đáng kể trong việc chuyển từ nền kinh tế dựa vào tiền mặt sang áp dụng hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt, thúc đẩy tài chính toàn diện. Những thành công này mở đường cho quá trình số hóa sâu hơn, được hỗ trợ bởi các công nghệ như Open API. Bằng cách tận dụng kiến thức chuyên môn kết hợp của Thụy Sĩ, ADB và EY, chúng tôi đang chuyển giao kiến thức tiên tiến cho cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, hiệp hội doanh nghiệp và tổ chức cho vay phi ngân hàng tại Việt Nam. Cùng nhau, chúng ta đang đặt nền móng cho một khu vực tài chính toàn diện, linh hoạt, hỗ trợ mục tiêu phát triển dài hạn của Việt Nam”.
Ông cho rằng API mở mang lại tiềm năng to lớn để phát triển sâu hơn thị trường tài chính bằng cách cho phép tương tác liền mạch giữa ngân hàng, nhà cung cấp dịch vụ tài chính phi ngân hàng và nền tảng bên thứ ba, giúp giảm bất cân xứng thông tin và thúc đẩy đổi mới. Sự kiện hôm nay cung cấp nền tảng giá trị để các bên liên quan – gồm người tham gia thị trường, hiệp hội doanh nghiệp, cơ quan quản lý, nhà cung cấp bên thứ ba và chuyên gia kỹ thuật – chia sẻ kinh nghiệm trong việc triển khai quy định API, qua đó hoàn thiện khung pháp lý và xác định nhu cầu xây dựng năng lực trong tương lai.
Ông cũng nhấn mạnh: đổi mới tài chính cần đặt doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) ở vị trí trung tâm, bởi đây là xương sống của kinh tế Việt Nam – thúc đẩy tạo việc làm, phát triển địa phương và đổi mới.
Chuyển đổi số trong tài chính theo góc nhìn từ ADB
 |
| Bà Maria João Pateguana - Trưởng Bộ phận phát triển khu vực tư nhân - Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) |
Bà Maria Joao Pateguana – Trưởng Bộ phận phát triển khu vực tư nhân, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) – nhận định Việt Nam đang chứng kiến chuyển đổi số phi thường được thúc đẩy bởi công nghệ đột phá như điện toán đám mây, phân tích dữ liệu lớn, API mở, chuỗi khối và trí tuệ nhân tạo. Số hóa định hình lại cách cung cấp dịch vụ tài chính, biến truy cập dữ liệu thành yếu tố quan trọng thúc đẩy kinh tế số, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng.
Theo bà Maria Joao Pateguana, việc sử dụng hiệu quả dữ liệu phụ thuộc vào sự đa dạng và chuyên sâu của thông tin có sẵn cho mỗi tổ chức. Do đó, thúc đẩy chia sẻ dữ liệu giữa các tổ chức là cần thiết để đổi mới và tăng khả năng linh hoạt kinh doanh, đồng thời giải quyết thách thức về quy định và an ninh.
Trong lĩnh vực dịch vụ tài chính, chia sẻ dữ liệu liên quan mật thiết đến quản lý rủi ro và yêu cầu khuôn khổ dựa trên sự cho phép, bao gồm quy trình kiểm toán chặt chẽ và tuân thủ tiêu chuẩn. Để bảo mật dữ liệu, cần tăng cường biện pháp bảo vệ thông qua nâng cao nhận thức khách hàng, xác thực danh tính và phát hiện gian lận. API, vốn đã sử dụng nhiều năm trong ngân hàng, nay trở thành công cụ mạnh mẽ tăng cường cung cấp dịch vụ cho khách hàng bán lẻ và doanh nghiệp.
Bà Maria Joao Pateguana đánh giá cao vai trò lãnh đạo của NHNN trong thúc đẩy chuyển đổi ngân hàng số và phát triển hệ sinh thái Fintech; cho rằng Luật Giao dịch điện tử (2023), Luật Các tổ chức tín dụng (2024), Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (2025) và Thông tư 64/2024/TT-NHNN là nền tảng pháp lý mạnh mẽ thúc đẩy ngân hàng mở, chia sẻ dữ liệu an toàn, chuẩn hóa.
Ông Đinh Tiến Dũng – Cục Công nghệ thông tin (NHNN) nhấn mạnh mục tiêu ban hành chính sách Open API nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, cạnh tranh lành mạnh và tài chính toàn diện. Theo ông, Open API là các API ngân hàng cung cấp cho bên thứ ba (Fintech hoặc ngân hàng khác) để cung ứng dịch vụ cho khách hàng. Vai trò ngân hàng chuyển từ “cát cứ” sang “chia sẻ” dữ liệu, mở rộng hệ sinh thái, tạo điều kiện cho bên thứ ba phát triển sản phẩm linh hoạt dựa trên dữ liệu khách hàng (khi có sự đồng ý). Danh mục API và tiêu chuẩn kỹ thuật chung giúp tối ưu chi phí, rút ngắn thời gian vận hành, tăng tốc độ tiếp cận thị trường và đổi mới sản phẩm.
Song song, Thông tư 64 còn giúp ngân hàng mở rộng kênh phân phối: chia sẻ thông tin và dịch vụ ngân hàng (tỷ giá, lãi suất, tài khoản, thanh toán) lên các ứng dụng thương mại điện tử, đầu tư, ví điện tử…; chuyển dịch mô hình từ “khách hàng tìm đến ngân hàng” sang “ngân hàng tìm đến khách hàng” trên không gian số; và mở rộng tiếp cận tín dụng nhờ mô hình chấm điểm phi truyền thống dựa trên dữ liệu giao dịch của khách hàng (khi được đồng ý).
