![]() |
| Lãi suất liên ngân hàng vọt lên 17%, chứng khoán vẫn “giữ nhịp” |
Lãi suất liên ngân hàng bất ngờ tăng mạnh trong những ngày đầu tháng 2, có thời điểm vọt lên mức cao nhất trong gần một thập kỷ. Tuy nhiên, trái với lo ngại về cú sốc chi phí vốn, thị trường chứng khoán vẫn giữ được sự ổn định tương đối, cho thấy tâm lý nhà đầu tư đã phần nào “miễn nhiễm” với biến động lãi suất ngắn hạn.
Theo báo cáo từ Hội nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam (Vira), lãi suất chào bình quân tiền đồng trên thị trường liên ngân hàng ngày 3/2 tăng từ 2 đến 7,9 điểm phần trăm ở hầu hết kỳ hạn dưới một tháng. Đáng chú ý, lãi suất qua đêm (ON) leo lên 17%, kỳ hạn một tuần lên 15%, hai tuần 6,4% và một tháng lên 9,5%.
Trong khi đó, lãi suất USD chỉ tăng nhẹ 0,01-0,04% ở các kỳ hạn, dao động 3,6-3,8%, cho thấy áp lực chủ yếu tập trung ở thanh khoản tiền đồng.
Ngân hàng Nhà nước bơm ròng hơn 65.000 tỷ đồng
Để hạ nhiệt căng thẳng, Ngân hàng Nhà nước đã đẩy mạnh hỗ trợ thanh khoản qua kênh cầm cố (OMO). Trong phiên 3/2, cơ quan điều hành chào thầu tổng cộng 118.000 tỷ đồng ở các kỳ hạn 7, 28 và 56 ngày, cùng mức lãi suất 4,5%.
Kết quả, 80.926 tỷ đồng trúng thầu, trong khi chỉ có 15.875 tỷ đồng đáo hạn. Như vậy, nhà điều hành đã bơm ròng khoảng 65.051 tỷ đồng vào hệ thống. Tổng dư nợ lưu hành trên kênh này lên hơn 441.000 tỷ đồng – mức cho thấy quyết tâm duy trì thanh khoản dồi dào cho các ngân hàng.
Trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc phân tích khối khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam nhận định mức tăng từ 9% lên 17%, thậm chí chạm 20%, là diễn biến hiếm gặp trong nhiều năm. Theo ông, đây là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố mang tính thời điểm.
Thứ nhất, tăng trưởng tín dụng thời gian qua ở mức cao trong khi huy động vốn chậm lại, khiến cán cân vốn của hệ thống bị lệch, làm gia tăng áp lực thanh khoản.
Thứ hai, yếu tố chu kỳ trước Tết khiến dòng tiền bị “hút” khỏi hệ thống. Các ngân hàng đẩy mạnh đảo nợ, doanh nghiệp nộp thuế, Kho bạc Nhà nước rút tiền về ngân sách, khiến lượng tiền nhàn rỗi sụt giảm.
Thứ ba, một số ngân hàng quy mô nhỏ hoặc yếu kém khó tiếp cận nguồn vốn dân cư (thị trường 1) buộc phải vay trên thị trường liên ngân hàng, đẩy mặt bằng lãi suất tăng nhanh.
Dù vậy, chuyên gia cho rằng đây chủ yếu là căng thẳng kỹ thuật, mang tính ngắn hạn. Khi các yếu tố thời vụ qua đi, thanh khoản sẽ ổn định và lãi suất có thể sớm hạ về dưới 9% trong một đến hai tuần.
Chứng khoán “bình thản” trước sóng lãi suất
Điểm đáng chú ý là phản ứng của thị trường chứng khoán không quá tiêu cực như những lần tăng lãi suất đột ngột trước đây.
Theo ông Minh, phần lớn rủi ro đã được phản ánh vào giá cổ phiếu từ trước. Thực tế, lãi suất cho vay bất động sản gần đây đã lên quanh 14%, khiến nhà đầu tư sớm điều chỉnh kỳ vọng lợi nhuận.
“Nhà đầu tư đã chuẩn bị tâm lý, nên không còn hoảng loạn bán tháo khi thấy lãi suất liên ngân hàng tăng sốc”, ông nói.
Bên cạnh đó, việc Ngân hàng Nhà nước nhanh chóng bơm thanh khoản giúp củng cố niềm tin rằng cơ quan điều hành sẽ không để tình trạng thiếu tiền kéo dài, qua đó giảm áp lực lên chi phí vốn và hoạt động của doanh nghiệp.
Giới phân tích cho rằng mặt bằng lãi suất liên ngân hàng tăng cao thường chỉ phản ánh nhu cầu vốn ngắn hạn giữa các ngân hàng, không đồng nghĩa với việc lãi suất huy động hay cho vay sẽ tăng mạnh tương ứng.
Nếu thanh khoản sớm được cải thiện, dòng tiền có thể quay lại các kênh rủi ro hơn như cổ phiếu. Thậm chí, những nhịp điều chỉnh do tâm lý thận trọng có thể mở ra cơ hội tích lũy cho nhà đầu tư dài hạn.
Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô vẫn ổn định, lạm phát được kiểm soát và chính sách tiền tệ linh hoạt, biến động lãi suất liên ngân hàng lần này được nhìn nhận như một “cơn sóng kỹ thuật” hơn là tín hiệu thắt chặt kéo dài.