 |
| Thị trường tiền tệ thích ứng với mặt bằng lãi suất mới |
Sau cú tăng “nóng” đầu tuần, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng đã nhanh chóng đảo chiều. Dữ liệu phiên 5/2 cho thấy lãi suất cho vay qua đêm chỉ còn 8,5%, giảm một nửa so với mức 17% của ngày 3/2. Các kỳ hạn ngắn khác cũng đồng loạt đi xuống, phản ánh hiệu quả từ loạt biện pháp hỗ trợ thanh khoản của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Cụ thể, lãi suất bình quân liên ngân hàng VNĐ giảm thêm 1,05–1,50 điểm phần trăm ở hầu hết kỳ hạn dưới một tháng. Lãi suất qua đêm và 1 tháng cùng ở mức 8,5%, kỳ hạn 1 tuần là 8,6%, trong khi 2 tuần nhích lên 9% – mức cao nhất trong nhóm ngắn hạn.
Diễn biến này đánh dấu bước “hạ nhiệt” đáng kể so với trạng thái căng thẳng đầu tuần, khi nhiều ngân hàng phải vay mượn ngắn hạn với chi phí cao để cân đối dòng tiền.
Trên thị trường mở (OMO), nhà điều hành tiếp tục mở rộng cung tiền. Trong phiên 5/2, NHNN chào thầu tổng cộng 22.000 tỷ đồng ở các kỳ hạn 7, 28 và 56 ngày, với lãi suất 4,5%/năm. Kết quả, hơn 12.420 tỷ đồng trúng thầu, trong khi lượng đáo hạn chỉ khoảng 5.764 tỷ đồng.
Tính chung, NHNN đã bơm ròng 6.656 tỷ đồng trong ngày, nâng tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố lên hơn 456.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, chỉ trong 4 ngày đầu tuần, lượng tiền bơm qua OMO đã vượt 136.000 tỷ đồng – quy mô lớn hiếm thấy, cho thấy quyết tâm giữ ổn định thanh khoản hệ thống trước Tết Nguyên đán.
Bên cạnh OMO, NHNN còn kích hoạt kênh hoán đổi ngoại tệ USD/VNĐ kỳ hạn 21 ngày. Theo đó, cơ quan điều hành mua USD giao ngay, bán kỳ hạn, với tổng hạn mức tối đa 1 tỷ USD.
Động thái này giúp bơm thêm VNĐ ra thị trường mà vẫn duy trì cân đối tỷ giá, qua đó giảm áp lực thiếu hụt tiền đồng ngắn hạn cho các tổ chức tín dụng.
Vì sao thanh khoản căng thẳng cận Tết?
Lãnh đạo một ngân hàng nhóm Big 4 cho biết tình trạng thiếu hụt thanh khoản chỉ mang tính cục bộ và tạm thời, chủ yếu xuất phát từ yếu tố mùa vụ.
Thời điểm này, Kho bạc Nhà nước và Bảo hiểm xã hội chi trả gộp hai tháng lương hưu, trợ cấp cho hơn 3,5 triệu người dân trước Tết, khiến lượng tiền gửi công vào hệ thống ngân hàng giảm mạnh.
Cùng lúc, giải ngân đầu tư công tăng tốc và doanh nghiệp bước vào cao điểm nộp thuế cuối năm. Dòng tiền rút khỏi ngân hàng vì thế lớn hơn bình thường. Thêm vào đó là nhu cầu rút tiền mặt tăng cao phục vụ chi tiêu Tết.
Tất cả khiến một số ngân hàng phải vay mượn lẫn nhau trên thị trường liên ngân hàng, đẩy lãi suất qua đêm tăng vọt trong thời gian ngắn.
Theo giới phân tích, việc lãi suất tăng đột biến chỉ tập trung ở kỳ hạn rất ngắn và không lan sang trung – dài hạn. Điều này cho thấy rủi ro hệ thống không lớn.
“NHNN đã phản ứng khá nhanh bằng OMO và swap ngoại tệ. Khi dòng tiền ngân sách quay lại sau Tết, mặt bằng lãi suất sẽ ổn định trở lại”, một chuyên gia tiền tệ nhận định.
Thực tế, diễn biến hai ngày qua cho thấy chính sách đã phát huy tác dụng. Từ đỉnh 17% hôm 3/2, lãi suất qua đêm giảm còn 10% ngày 4/2 và tiếp tục lùi về 8,5% ngày 5/2.
Với việc thanh khoản được bổ sung liên tục và nhu cầu tiền mặt dự kiến hạ nhiệt sau kỳ nghỉ, nhiều khả năng mặt bằng lãi suất liên ngân hàng sẽ sớm quay về vùng ổn định quanh 4–6% như thông lệ.
Điều này không chỉ giúp giảm áp lực chi phí vốn cho các ngân hàng, mà còn tạo dư địa hỗ trợ lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp và nền kinh tế trong giai đoạn đầu năm.
